Με αφορμή την απόφαση του Τραμπ να ενισχύσει ακόμα περισσότερο την στρατιωτικοποίηση των συνόρων με το Μεξικό για να παρεμποδίσει τα καραβάνια των μεταναστών που αντιμετωπίζονται ως εισβολείς, ο Ραούλ Ντελγκάδο Bάις, πρόεδρος και ιδρυτής του Διεθνούς Δικτύου για την Μετανάστευση και την Ανάπτυξη, και καθηγητής Αναπτυξιακών Μελετών στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Ζακατέκας στο Μεξικό, μιλάει στην «Εποχή» για την μετανάστευση μέσα στην νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, το 8ο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ για την Μετανάστευση, και την Παγκόσμια Συμφωνία για την Μετανάστευση που θα ψηφιστεί τον Δεκέμβριο.

 

 Την συνέντευξη πήρε ο Δημήτρης Γκιβίσης

 

Μεταναστεύστε, αντισταθείτε, οργανωθείτε και μετασχηματίστε

 

Ποια είναι η σήμερα η κατάσταση όσον αφορά τα μεταναστευτικά ρεύματα από το  Μεξικό προς τις ΗΠΑ;

Μετά την επιβολή από την Παγκόσμια Τράπεζα και το ΔΝΤ των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, το Μεξικό ξαφνικά έγινε η μεγαλύτερη χώρα μετανάστευσης στον κόσμο. Η τάση αυτή, όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα, αυξήθηκε με ακόμα ταχύτερο ρυθμό από την εφαρμογή της NAFTA (Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου Βόρειας Αμερικής).

Μαζί με αυτή την τάση, τα τελευταία χρόνια το Μεξικό έχει επίσης αντιμετωπίσει μια αυξανόμενη επιλεκτικότητα στη μετανάστευση.

Το Μεξικό έγινε επίσης ο μεγαλύτερος διαμετακομιστικός διάδρομος της μετανάστευσης παγκοσμίως, που τρέφεται κυρίως από το τρίγωνο της Βόρειο-Κεντρικής Αμερικής: την Ονδούρα, τη Γουατεμάλα, και το Ελ Σαλβαδόρ. Λαμβάνοντας υπόψη την περιοριστική και επιλεκτική μεταναστευτική πολιτική ενάντια στο Μεξικό και στις χώρες της Κεντρικής Αμερικής, το 70% των «παράνομων» μεταναστών προέρχονται από αυτές τις χώρες. Αυτή η πολιτική ποινικοποίησης, είναι ουσιαστικά μια αμερικανική πολιτική που δεν έχει καμία σχέση με τον αριθμό των εκδοθεισών βιζών και τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Μια σημαντική συνέπεια αυτού του φαινομένου, είναι ότι έχει ενθαρρύνει την συμμετοχή του εγκλήματος στο τράφικινγκ και στο λαθρεμπόριο.

Η μετανάστευση μέσα στο πλαίσιο του νεοφιλελευθερισμού είναι απαραίτητη για την αναγκαστική μετακίνηση. Εκτός από τις παραπάνω τάσεις, υπάρχει επίσης μια αυξανόμενη τάση προς την απέλαση (διπλή αναγκαστική μετανάστευση).

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της μετανάστευσης προς τις ΗΠΑ μέσα στο πλαίσιο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης;

Μπορεί να ακούγεται παράδοξο, αλλά είναι αλήθεια ότι η μετανάστευση έχει μετριάσει πολλές από τις αρνητικές επιπτώσεις της κρίσης στην αμερικανική οικονομία και κοινωνία. Τα παρακάτω στοιχεία αποδεικνύουν τον ισχυρισμό μου.

Η μετανάστευση από τον Νότο προς το Βορρά, είναι ουσιαστικά μια μετανάστευση που επιβάλλεται από το χάσμα ευημερίας. Εάν δούμε τα δεδομένα, η μετανάστευση είναι μια επιδότηση του Βορρά από τον Νότο. Για παράδειγμα, τα εμβάσματα που στέλνουν οι Μεξικανοί στην πατρίδα τους, αντιπροσωπεύουν μόνο το ένα τρίτο του ποσού που θα είχαν δαπανήσει οι ΗΠΑ για να τους εκπαιδεύσουν. Δεδομένου ότι οι μισοί από αυτούς δεν έχουν νομικό καθεστώς, εξακολουθούν να εργάζονται με πολύ χαμηλούς μισθούς και δύσκολα μπορούν να διεκδικήσουν κοινωνικές παροχές.

Μπορεί η πολιτική της μηδενικής ανοχής στην μετανάστευση που ακολουθεί ο Τραμπ να περιορίσει τις μεταναστευτικές ροές;

Η πολιτική αυτή δεν είναι μια πολιτική που δεν αποσκοπεί στην παύση της αναγκαστικής μετανάστευσης. Πρόκειται για μια πολιτική που έχει δύο κρυφούς στόχους. Ο πρώτος είναι να καλλιεργηθεί ένας ξενοφοβικός λόγος που μετατρέπει τους μετανάστες και τις μετανάστριες σε δημόσιους εχθρούς, με μεγάλα πολιτικά οφέλη για την ακροδεξιά και τις φασιστικές κυβερνήσεις. Ο δεύτερος είναι οι «παράνομοι/ες» μετανάστες/στριες να πληρώνουν φόρους και να μην παίρνουν δημόσιες παροχές. Να επιδοτούν το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας των ΗΠΑ, και ταυτόχρονα να υπόκεινται σε σκληρή εκμετάλλευση από σημαντικά τμήματα της αμερικανικής οικονομίας.

Πως μπορεί ο νέος μεξικανός πρόεδρος Λόπεζ Ομπραντόρ να περιορίσει την μετανάστευση προς τις ΗΠΑ;

Η μόνη δυνατότητα είναι η προώθηση ενός εθνικού αναπτυξιακού σχεδίου. Αυτό σημαίνει την επαναδημιουργία του παραγωγικού μηχανισμού στη χώρα. Όμως τα περιθώρια ελιγμών του για τον σκοπό αυτό είναι περιορισμένα, ανεξάρτητα από το εκλογικό τσουνάμι που του έδωσε την απόλυτη πλειοψηφία στο μεξικανικό Κογκρέσο και τη Γερουσία. Το αναπτυξιακό έργο του Ομπραντόρ δεν έχει καθοριστεί σαφώς μέχρι στιγμής. Έχει προσφέρει τον «τέταρτο ριζικό μετασχηματισμό του Μεξικού» (μετά την ανεξαρτησία, τη φιλελεύθερη μεταρρύθμιση, και την μεξικανική επανάσταση), αλλά το να ξεπεράσουμε τις συνέπειες των νεοφιλελεύθερων πολιτικών είναι μια τεράστια πρόκληση που μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με μια αντιεξουσία από τα κάτω, από τις λαϊκές οργανώσεις και τα κοινωνικά κινήματα. Είναι πολλά τα μαθήματα που πρέπει να μάθουμε από τις εμπειρίες των προοδευτικών κυβερνήσεων στη Λατινική Αμερική και την τρέχουσα νεοφασιστική τάση.

Πως αποτιμάτε το 8ου Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ για την Μετανάστευση (WSFM) που έγινε 2 - 4 Νοεμβρίου στην Πόλη του Μεξικού;

Κάτω από το σύνθημα «μεταναστεύστε, αντισταθείτε, οργανωθείτε και μετασχηματίστε», περισσότεροι από 1.500 μετανάστες, υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακαδημαϊκοί, και ακτιβιστές από οργανώσεις και κοινωνικά κινήματα αντίστασης περισσότερων από 65 χωρών όλων των ηπείρων, συναντήθηκαν για να συζητήσουν, να μοιραστούν ιδέες, και να συμφωνήσουν σε δράσεις και στρατηγικές για την απαίτηση σεβασμού στα ανθρώπινα δικαιώματα των μεταναστών/στριών, και για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων που έχουν αναγκάσει εκατομμύρια ανθρώπους να εγκαταλείψουν τον τόπο καταγωγής τους, και να μεταναστεύσουν, εσωτερικά ή διεθνώς, σε συνθήκες ακραία ευάλωτες, κοινωνικού αποκλεισμού, περιφρόνησης, διακρίσεων, ποινικοποίησης και θανάτου. Οι θεματικοί άξονες γύρω από τους οποίους θα οργανωθεί από εδώ και μετά το WSFM είναι: α) τα ανθρώπινα, εργασιακά και συνδικαλιστικά δικαιώματα, η κοινωνική ένταξη, η φιλοξενία και η κινητικότητα β) η πραγματικότητα των συνόρων, των τειχών, και των άλλων φραγμών γ) η αντίσταση, οι δράσεις, τα κινήματα, και οι συλλογικές δράσεις δ) η συστημική κρίση του καπιταλισμού και οι συνέπειές της στην μετανάστευση ε) η μετανάστευση, το φύλο και το σώμα στ)  η μετανάστευση, τα δικαιώματα μητρικής φύσεως, η κλιματική αλλαγή, και οι διαφορές Βορρά - Νότου, και ζ) οι διασπορές, οι διεθνικές κοινότητες, και ο ενεργός μεταναστευτικός πληθυσμός.

Ποια είναι η συμβολή του WSFM στην ανάδειξη μιας εναλλακτικής λύσης;

Για διάφορους λόγους, το Φόρουμ του Μεξικού είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη δυναμική του WSFM. Αυτό συμβαίνει πρώτον, επειδή για πρώτη πραγματοποιήθηκε σε μια χώρα, και σε έναν μεταναστευτικό διάδρομο, που έχει υποστεί μεγάλες καταστροφές από την εφαρμογή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών που ασκούνται από τις ΗΠΑ, την μεγαλύτερη ιμπεριαλιστική δύναμη του κόσμου, στον βαθμό που το Μεξικό έχει μετατραπεί στην κύρια πηγή εκδίωξης του πληθυσμού παγκοσμίως και στον μεγαλύτερο μεταναστευτικό διάδρομο διαμετακόμισης στον πλανήτη. Δεύτερο,  λαμβάνοντας υπόψη τις αντιξοότητες και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο ΟΗΕ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τη δημιουργία μιας Παγκόσμιας Συμφωνίας για την Μετανάστευση που θα εγκριθεί τον Δεκέμβριο (σημ: μόνο οι ΗΠΑ και η Ουγγαρία δεν θα υπογράψουν), όπου η εθνική ασφάλεια και η ποινικοποίηση της «παράνομης» μετανάστευσης κατέχουν πρωταρχική θέση στην ημερήσια διάταξη, το WSFM ανοίγει ένα χώρο για τις κοινωνικές οργανώσεις και τα κινήματα, για να προχωρήσουμε μπροστά και να οραματιστούμε ως εναλλακτική λύση μια «Λογική Παγκόσμια Συμφωνία». Μια άλλη κρίσιμη διάσταση της σημασίας του WSFM στην Πόλη του Μεξικού, είναι ότι η διοργάνωση θα αποτελέσει ορόσημο για τη δυναμική του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ. Από την άποψη αυτή, και σε αντίθεση με τα προηγούμενα Φόρουμ, το WSFM έχει επανασχεδιαστεί ως: α) μια διαδικασία, αντί για ετήσιες ή διετείς εκδηλώσεις, η οποία περιλαμβάνει πριν και μετά Φόρουμ πρωτοβουλιών και δραστηριοτήτων, και β) ως ένας χώρος συνάντησης για την άρθρωση και την ενίσχυση των αντισυστημικών αγώνων σε τοπικό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο, με σκοπό να προβλεφτούν ενωτικές δράσεις που μας επιτρέπουν να προχωρήσουμε στο κοινό έργο της οικοδόμησης ενός άλλου εφικτού κόσμου σεβόμενοι την ποικιλομορφία μας. Στο πλαίσιο αυτό, ένα σημαντικό αποτέλεσμα από το WSFM στο Μεξικό ήταν ότι δόθηκε η ευκαιρία να οραματιστούμε μια άλλη δυνατή Παγκόσμια Συμφωνία από τα κάτω, με πρωτοβουλίες υπέρ της ειρήνης και των ανοιχτών συνόρων, ενάντια στο δόγμα της εθνικής ασφάλειας που περιορίζει την συζήτηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα ενσωματωμένη στην Παγκόσμια Συμφωνία του ΟΗΕ για το τελικό σχέδιο της ασφαλούς, ομαλής και τακτικής μετανάστευσης το οποίο θα εγκριθεί στο Μαρόκο τον Δεκέμβριο. Επίσης, ίσως η πιο σημαντική πρωτοβουλία που προέκυψε από το WSFM, είναι η προώθηση ενός παγκόσμιου δικτύου πόλεων ασύλου.

 

 

 

 

 

 

 
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet