Η προσπάθεια δημιουργίας εργατικών-λαϊκών αθλητικών σωματείων στην περίοδο του Μεσοπολέμου

Η εφημεριδα της ΟΚΝΕ «Νεολαία», που ανακοινώνει την ίδρυση της Ομοσπονδίας Εργατοαγροτικού Αθλητισμού Ελλάδας


Στις 18 Νοεμβρίου συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από την ίδρυση του ΣΕΚΕ-ΚΚΕ. Μια «αθέατη» πλευρά στην ιστορία του κομμουνιστικού κόμματος είναι η προσπάθεια παρέμβασης στον αθλητισμό και ιδιαίτερα στο ποδόσφαιρο. Τον Οκτώβριο του 1928 ιδρύθηκε η Ομοσπονδία Εργατοαγροτικού Αθλητισμού Ελλάδας (Ο.Ε.Α.), όπου προγραμματίστηκε και η έκδοση του περιοδικού «ΕργατοΑγροτικό Σπορ» με το 1ο φύλλο να εκδίδεται 15 Οκτώβρη 1928. Βασικός στόχος της ομοσπονδίας ήταν η δημιουργία «κόκκινων» αθλητικών σωματείων, που θα προσέλκυαν κυρίως νέους ανθρώπους και θα τους έφερναν σε επαφή με τις θέσεις του ΚΚΕ. Όπου δεν ήταν δυνατή η δημιουργία αμιγώς κομμουνιστικών σωματείων, προωθούσε τη συγκρότηση «κόκκινων φραξιών» μέσα σε «αστικούς» συλλόγους.
Σε περισσότερες από 30 πόλεις δημιουργήθηκαν «κόκκινοι» σύλλογοι, με τα μέλη τους να ξεπερνούν τα 1.800. Μόνο στην Αθήνα, οι ομάδες αυτές είχαν 350 μέλη, στην Καβάλα 250, στην Ξάνθη 180. Στην Ξάνθη υπήρχε η «Πρόοδος» του σωματείου καπνεργατών, ενώ ανάλογο σωματείο των καπνεργατών υπήρχε και στην Κοζάνη. Στην Καβάλα, η «Περιφερειακή Συνέλευση Εργατικού Αθλητισμού Καβάλας» είχε 4 ομάδες με άλλα τόσα τμήματα η καθεμιά (ποδόσφαιρο, πυγμαχία, μουσική) με χαρακτηριστικά ονόματα: «Εργατικός Αστήρ Καβάλας», «Εργατική Ελπίς Καβάλας» κτλ. Στη Λιβαδειά εμποροϋπάλληλοι δημιούργησαν την «Εμπρός Λιβαδειάς». Δυο ομάδες είχε η Λάρισα, τον «Προλετάριο» και την «Αγροτική Σπίθα». Στην Αθήνα, η οργάνωση της ΟΚΝΕ των επισιτιστών είχε δημιουργήσει ένα πολύ αξιόλογο αθλητικό σύλλογο, ενώ «κόκκινη» ήταν και η «Τόλμη Περιστερίου», που υπάρχει μέχρι σήμερα. Ο Γιώργος Γάσιας αναφέρει στη μεταπτυχιακή του εργασία «Η περίπτωση των ποδοσφαιρικών σωματείων στην ελληνική κοινωνία του μεσοπολέμου 1922-1936» (2005): «…Στη Θεσσαλονίκη ο Εργατικός Αστέρας διέθετε τη νόμιμη έγκριση και αποτελούνταν από 50 μέλη, «άπαντα ανήκοντα εις την εργατικήν τάξιν», ενώ στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας, η Αγροτική Σπίθα οργάνωνε συνεχώς ποδοσφαιρικούς αγώνες με ομάδες των χωριών της περιοχής, βρισκόμενη ταυτόχρονα σε συνεχή επικοινωνία με τον Προλετάριο, ποδοσφαιρικό σωματείο που δραστηριοποιούνταν κυρίως στα όρια της πόλης. Το 1933 μάλιστα οργανώθηκε περιφερειακή Σπαρτακιάδα κατά τη διάρκεια της οποίας οι ομάδες που συμμετείχαν, κατόρθωσαν να παρελάσουν από τα γραφεία του Προλετάριου μέχρι το γήπεδο Αλκαζάρ, τον τόπο διεξαγωγής των αγώνων. Το 1935 έγινε προσπάθεια επίσης συγκρότησης και εργατικής προέλευσης Ομοσπονδίας Ποδοσφαιρικών Αθλητικών, χωρίς όμως ιδιαίτερη επιτυχία».

Η ποδοσφαιρική ομάδα της ΟΚΝΕ Μυτιλήνης


Ο «Σπάρτακος» Ηρακλείου

Στο blog «Μέτωπο Ιστορίας» διαβάζουμε τις μνήμες του Δημήτρη Μιχελίδη, κομμουνιστή Ηρακλειώτη, από τη δράση του τοπικού «Σπάρτακου»: «Με τη βοήθεια του Εργατικού Κέντρου, φτιάξαμε και στο Ηράκλειο έναν αθλητικό Σύλλογο και τον ονομάσαμε «Σπάρτακο«, όχι τυχαία βέβαια. Τότε όλα τα βλέπαμε με το όραμα της επανάστασης και για τον ουσιώδη αυτό λόγο, ονομάσαμε «Σπάρτακο» το σύλλογο μας, προς τιμή του μεγάλου επαναστάτη των δούλων στη Ρωμαϊκή εποχή. Στο ξεκίνημα ήταν ανεπίσημος, όμως γρήγορα με τη νομική φροντίδα του νεαρού κομμουνιστή δικηγόρου, Κωστή Μαμαλάκη, έγινε επίσημος. Εύκολα βρήκε απήχηση και πολλά εργατάκια μπήκαν στις γραμμές του. Το άσχημο ήταν που δεν είχαμε χρήματα ούτε για τα στοιχειώδη. Ούτε για μπάλα, ούτε για παπούτσια, ούτε όργανα, ούτε τίποτα. Ξυπολιάδες μας ονόμαζαν όταν πηγαίναμε στα χεντέκια (γήπεδα) ή στην αλάνα στις Πατέλες. Όπως και στις τάξεις της ΟΚΝΕ, το ίδιο και στο νεογέννητο αθλητικό εργατικό σωματείο, τα πιο πολλά μέλη ήταν ορφανά προσφυγάκια και όλα βρήκαν συλλογική στέγη και λάβανε σωστή ηθική αγωγή. Μεγάλη ήταν η αντίδραση και ο κατατρεγμός μας. Οι αρχές, καθώς και τα δυο αστικά αθλητικά σωματεία, ο “Πράσινος Αστέρας” και ο ΟΦΗ, δεν μας άφηναν να σταθούμε πουθενά, ούτε στα χεντέκια, ούτε στα γυμναστήρια. Ευτυχώς ήταν πολλές οι αλάνες τότε στο Ηράκλειο κι εκεί συνήθως πηγαίναμε για προπόνηση. Όσο για όργανα, μια χειροποίητη μπάλα μας φτιάξανε οι τσαγκαράδες, λιθάρια πήραμε από την θάλασσα, σφαίρες από ενετικά κανόνια και ακόντιο είχαμε ένα σκέτο ξύλο. Ένας σύντροφος εμποράκος πρόσφερε λίγες πήχες μαύρο σατέν και κάναμε μερικά παντελονάκια, κάτι άλλοι μας πρόσφεραν άσπρες φανέλες, στις οποίες βάλαμε κατάστηθα δύο μεγάλα κόκκινα γράμματα, το Ο με το Σ, δηλαδή «Όμιλος Σπάρτακος», που όταν τις φορούσαμε όλος ο κόσμος γινόταν δικός μας από την περηφάνια. Βέβαια τα εφόδια ήταν λίγα, γι’ αυτό φοράγαμε εναλλάξ τις στολές».

Μάκης Διόγος
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet