Της Όλγας Αθανίτη

Λίγους μόλις μήνες πριν τις ευρωκοινοβουλευτικές κάλπες, η Ευρωπαϊκή Ένωση ζει ανάμεσα σε εκκωφαντική αμηχανία και επιθετικές βεβαιότητες.
Η πανθομολογούμενη άνοδος της πλέον επιθετικής μορφής του νεοφιλελευθερισμού, της ρατσιστικής, ξενόφοβης, φασίζουσας ακροδεξιάς, αποτελεί παγκόσμια και ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Με κυρίαρχο όχημα τον εθνικισμό, εφαλτήριο την οικονομική κρίση που ανέδειξε με τη σειρά της την κοινωνική ένδεια που κρυβόταν μετά βίας τις δεκαετίες της χρηματιστηριακής/τραπεζικής ευζωίας και πολιορκητικό κριό το φοβικό μίσος απέναντι στον «άλλο», πρόσφυγα, μετανάστη, αλλοεθνή ή αλλόθρησκο, παντοιοτρόπως διαφορετικό, η ακροδεξιά αναδεικνύει όλη τη βεντάλια των αποχρώσεων της: από την υστερία της εθνικιστικής αναδίπλωσης και τον πανικό της εθνοτικής και πολιτισμικής επιμόλυνσης, μέχρι τον ανόθευτο ναζισμό.
Το ίδιο στρατήγημα χρησιμοποιείται και αποδίδει κάθε φορά: ο αντισυστημισμός!

Η παγίδα του «αντισυστημισμού»

Εκμεταλλευόμενη την απαξιωμένη εικόνα μεγάλου μέρους των παραδοσιακά ισχυρών πολιτικών σχηματισμών -με πρώτη την ελεύθερη πτώση της σοσιαλδημοκρατίας, η οποία απογυμνώθηκε σχεδόν από τις αλλεπάλληλες μορφές συγκυβερνήσης με τις ακραιφνώς νεοφιλελεύθερες δυνάμεις- αλλά και την απουσία μιας συνολικής πειστικής εναλλακτικής πρότασης από την κατακερματισμένη Αριστερά των συνεχών ενδοοικογενειακών πολεμικών μετώπων, η επιστροφή της λογικής του λησμονημένου Φουκουγιάμα και του τέλους των ιδεολογιών του, φαντάζει ελκυστική: Δεν χρειαζόμαστε πλέον αναλύσεις και ιδεολογικές μακρυγορίες, αλλά αποφασιστικότητα, σφρίγος και βήμα θυμικής έκφρασης της «λαϊκής ιερής αγανάκτησης». Το τρίπτυχο «Πατρίς-Θρησκεία-Ευμάρεια» είναι το νέο ιερό δισκοπότηρο, με σταυροφόρους του τους ιερείς του μαύρου. Καθείς κύριος στα του οίκου του, να σωθούμε από την πανούκλα του γείτονα.
Τι κι αν οι σειρήνες της διάλυσης τρομοκρατούν τώρα όσους τις ακολούθησαν; Το Brexit είναι πια ανεπιθύμητο ορφανό για το μέσο Βρεττανό, με τους πολυάριθμους, φερέλπιδες κάποτε γονείς του να έχουν εξαφανιστεί. Έχει όμως ήδη πυροδοτήσει τις φυγόκεντρες δυνάμεις.
Το ποτήρι του αντισυστημισμού γρήγορα αποκαλύπτει το τοξικό του περιεχόμενο: από τα μοδάτα 5 αστέρια, στην κυριαρχία του Σαλβίνι -ελάχιστοι μήνες δρόμος- όσο και από τη φιέστα της περιφάνειας του Μαγιάρου, στην εργασιακή εξαθλίωση με τη βούλα του Ορμπάν....
Οι μάσκες πέφτουν γρήγορα, μιας και είναι πλέον άχρηστες: ο στόχος επιτυγχάνεται, ο νεοφιλελευθερισμός είναι παρών, σε όλο του το μεγαλείο, έχοντας επιπλέον εξασφαλίσει τη χρήση της ωμής βίας, απέναντι σε κάθε λογής αμφισβήτηση.
Η ισχύς της ακροδεξιάς ξεπερνά την εκλογική καταγραφή της. Επεκτείνεται στο πολιτικό και κοινωνικό κύτταρο, επειδή κατορθώνει να αλλάζει την πολιτική ατζέντα, τόσο στην καθημερινότητα όσο και στις κορυφαίες θεσμικές στιγμές της ευρωπαϊκής πραγματικότητας. Επιτυγχάνει να υπηρετήσει τη νεοφιλελεύθερη στρατηγική, μεταθέτοντας το πεδίο της σύγκρουσης από το ταξικό στο εθνικό.
Κατορθώνει έτσι να παγιδεύσει και οργανωμένες αριστερές δυνάμεις, εξαναγκάζοντας τις να διολισθαίνουν στο δικό της προνομιακό πεδίο. Η «αριστερή έκφανση» του εθνολαϊκισμού εξαναγκάζει τη γερμανική Αριστερά (Die Linke ) σε σαφή οπισθοχώρηση έναντι των προηγούμενων θέσεών της αναφορικά με τη διαχείριση των προσφυγικών και μεταναστευτικών πληθυσμών, ενώ μέρος των εκτός του ΣΥΡΙΖΑ αριστερών ομάδων διαδηλώνουν κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών, δίπλα σε κάθε λογής μακεδονομάχους.
Ο θείος Κάρολος μπορεί να αναζητήσει αλλού καταφύγιο και οι προλετάριοι όλων των λαών μπορούν να αλληλοσπαραχθούν κανονικά...

Οικοδομώντας την αντίπερα όχθη -με ποια υλικά;

Είναι, λοιπόν, το τέλος της δημοκρατίας, της αλληλεγγύης, της συνύπαρξης, των ταξικών διεκδικήσεων νομοτέλεια για την Ευρώπη και τον κόσμο;
Οι συζητήσεις για τη δημιουργία ενός ευρέος αντιφασιστικού/αντιρατσιστικού/δημοκρατικού μετώπου είναι παρούσες εδώ και πολύ καιρό. Οι προσπάθειες έμπρακτης συσπείρωσης, επίσης.
Ωστόσο, οι βολονταριστικής προέλευσης υπεραπλουστεύσεις θα μπορούσαν να αποβούν μοιραίες.
Σε ένα εκ των πραγμάτων πολυσυλλεκτικό πολιτικό και κοινωνικό τόξο, το ερώτημα για το ποια θα είναι τα κυρίαρχα ποιοτικά χαρακτηριστικά του είναι εξαιρετικά κρίσιμο. Επειδή η ακροδεξιά μπορεί να ηττηθεί μόνο με μία εξίσου επιθετική προσέγγιση, η οποία θα αντιτάσσει τη διαφορετική, πολύχρωμη, πολυπολιτισμική, ανοιχτή, επιδραστική πρόταση. Μια πρόταση με ριζοσπαστικά κοινωνικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά, η οποία θα διαφοροποιείται από κάθε λογής συστημισμό και θα επαναφέρει τη λαϊκότητα στη θέση του λαϊκισμού, προβάλλοντας τους πολίτες στο κέντρο των καθημερινών πολιτικών επιλογών και αποφάσεων, αναιρώντας έτσι το ρόλο της μάζας-αδρανούς παρατηρητή που προσδοκά μεσσίες.
Χαρακτηριστικά, δηλαδή, τα οποία αποτελούν δομικό στοιχείο της αριστεράς και όχι της κεντροδεξιάς (ακόμη και στην ηπιότερη έκφανση της) λογικής. Εδώ, η ταξικότητα αποκτά πάλι βαρύνουσα σημασία, μιας και μόνο το στοιχείο αυτό μπορεί να πείσει για την ανάγκη ανάσχεσης των σχεδίων, που ισχυρές οικονομίες με επιθετικό πρόσημο υπέρ της κερδοφορίας των ελίτ (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα) επιθυμούν να προωθήσουν, μεταφέροντας τον μεταξύ τους γεωπολιτικό αγώνα κυριαρχίας στο έδαφος μιας διαλυμένης, αλληλοσπαρασσόμενης και κατακερματισμένης Ευρώπης.

Νέες προκλήσεις - νέα εργαλεία

Σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία, όπου το κατεπείγον συναντά την ανάγκη του διαφορετικού, η Αριστερά μπορεί να ανταποκριθεί στην πρόκληση να αποτελέσει τον πυρήνα ευρύτατων συσπειρώσεων, μόνο αν αποφασίσει να αποχαιρετήσει τη ζώνη ασφαλείας της. Η παγκόσμια κοινότητα ζει πλέον την εποχή της παγκοσμιοποίησης και της άμεσης κοινωνικής δικτύωσης, με όλα τα θετικά και τα αρνητικά της, η επιβίωση της εξαρτάται από τη σύζευξη του κόκκινου με το πράσινο, τα οικολογικά προτάγματα επιστρέφουν ισχυρότερα στο βαθμό που ανακτούν το πολιτικό τους υπόβαθρο και η μάχη για το δημόσιο χαρακτήρα των φυσικών πόρων (νερό, ενέργεια, μη μεταλλαγμένη τροφή, ποικιλομορφία, πράσινοι πνεύμονες, ανάσχεση κλιματικής αλλαγής) εξελίσσεται σε κεντρική πολιτική σύγκρουση.
Η παρέμβαση της Αριστεράς δεν μπορεί επομένως να εξαντλείται στο επίπεδο διαβουλεύσεων και αποφάσεων κορυφής, τη στιγμή που η αμφισβήτηση της ίδιας της θεσμικής αρχιτεκτονικής της ΕΕ είναι δεδομένη και καθολική. Η συνύπαρξη δυναμικών κινήσεων τόσο σε επίπεδο βάσης, πολιτικά οργανωμένης και κινηματικής, όσο και σε επίπεδο νέων προτάσεων θεσμικής οικοδόμησης και συνεχών πολιτικών και κοινωνικών πρωτοβουλιών αποτελεί μονόδρομο.

Το μη δεδομένο, ενθαρρύνει το νέο

Ζώντας στο μάτι του κυκλώνα, οι νέοι αναζητούν πλέον δικούς τους, καινούργιους κώδικες που μπορούν να τους εκφράσουν, να τους συγκινήσουν, να τους εμπνεύσουν. Τρόπους έκφρασης που διαφέρουν από την παγιωμένη περί επαναστατικότητας αντίληψη, μέσα που στοχεύουν στην υλοποίηση νέων οραμάτων. Η κατάρριψη του αντισυστημικού άλλοθι του φασισμού, προϋποθέτει την (επι)θετική και όχι απολογητικά ή αμυντικά αμήχανη επαναφορά μιας δημοκρατικής συσπείρωσης, με ορατά ριζοσπαστικά χαρακτηριστικά.
Η πρόταση ενός ολιστικά διαφορετικού αναπτυξιακού μοντέλου εμπεριέχει εκ των πραγμάτων την αλληλέγγυα οικονομία, τον πολιτισμό και την εκπαίδευση, την προστασία των φυσικών πόρων, τις νέες μορφές εργασίας στην εποχή των καταιγιστικών τεχνολογικών επιτευγμάτων.
Απέναντι στο σκοτεινό «μακρυά απ’ την αυλή μου», το «η αυλή μου τελειώνει όπου τελειώνει ο κόσμος» είναι η μόνη δυνατή απάντηση. Η μόνη δυνατή επιλογή μας.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet