Είναι σχεδόν κοινή πεποίθηση ότι η πολιτική πόλωση ευνοεί τα δύο πιο μεγάλα κόμματα, τον ΣΥΡΙΖΑ και τη ΝΔ, και ότι οι σχεδιαστές της τακτικής τους ως τις βουλευτικές εκλογές δεν έχουν παρά να την τροφοδοτούν, για να πετύχουν το σκοπό τους. Ωστόσο, έχει αποδειχτεί πως, όσο πιο κοινός είναι ένας τόπος, τόσο πιο αναγκαίος είναι ο έλεγχος της αλήθειας του, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος να αποτελεί απλώς κοινοτοπία.
Πρώτα απ΄ όλα χρειάζεται να διευκρινίσουμε τι αποτελεί πολωτική πολιτική. Οπωσδήποτε δεν είναι η απλή αντιπαραθετική προβολή των πολιτικών θέσεων. Αυτή αποτελεί προϋπόθεση κάθε πολιτικής, από τη στιγμή που η ουσία τής πολιτικής είναι η υποχρέωση επιλογής ανάμεσα σε διαφορετικές, αντιπαρατιθέμενες θέσεις για κάθε κρίσιμο ζήτημα. Αυτό που καθιστά πολωτική μια πολιτική, είναι η τεχνική τής αναγκαστικής συσπείρωσης σε έναν συγκεκριμένο πόλο, γύρω από μια συγκεκριμένη πολιτική θέση με την αξιωματική υπόδειξη ότι οποιαδήποτε άλλη συνιστά απαράδεκτη, απόλυτα καταστροφική, συχνά και προδοτική επιλογή.
Αλλά πέρα από αυτά, χρειάζεται να εξετάσουμε κατά πόσο ισχύει ο ισχυρισμός ότι η πόλωση ευνοεί ταυτόχρονα τους δύο ισχυρότερους πόλους. Αν αυτή η εκτίμηση ήταν ισχυρή, τότε θα ήταν πολύ πιθανό η πολωτική πολιτική να αποδεικνυόταν πολύ συχνά αναποτελεσματική, καθώς θα περιείχε τον κίνδυνο της αλληλοεξουδετέρωσης των σκοπούμενων αποτελεσμάτων. Για να έχει νόημα, θα πρέπει στην πράξη κάποιον να ευνοεί περισσότερο και κάποιον λιγότερο. Οπότε, καθένας που σκέφτεται να την ακολουθήσει ή απλώς υποθέτει ότι θα μπορούσε να τον ωφελήσει εξ αντικειμένου, πρέπει οπωσδήποτε να εξετάζει αν πράγματι θα εξυπηρετούσε τους συγκεκριμένους στόχους του, και όχι αν γενικά είναι ωφέλιμη για τους “ισχυρούς” παίκτες.

Ποιον ωφελεί η πόλωση;

Ας αντλήσουμε μερικά παραδείγματα από την τρέχουσα πολιτική πραγματικότητα. Οι σύμβουλοι του κ. Μητσοτάκη (ή μήπως οι ενδοκομματικοί συσχετισμοί;) τον έχουν οδηγήσει στην επιλογή μιας απόλυτα διχαστικής πολιτικής στο μακεδονικό. Προφανής στόχος, να συσπειρώσει γύρω από τη ΝΔ όσο το δυνατόν περισσότερους υπό την επήρεια ενός εθνικιστικού και φοβικού συντηρητισμού αποκλείοντας τις προς τα δεξιά διαρροές. Ο ηπιότερος χαρακτηρισμός που χρησιμοποιήθηκε για την αντίπαλη θέση, τη θέση υπέρ της συμφωνίας των Πρεσπών, ήταν «εθνική υποχώρηση», (οι πιο συχνοί ήταν «προδοσία» και «εθνική μειοδοσία»). Ήταν ένα πρότυπο διχαστικής πολωτικής πολιτικής.
Τι έχει αποδώσει στη ΝΔ; Μια πολιτική ήττα στη Βουλή, έναν σοβαρό εσωτερικό διχασμό, μια ισχυρή ώθησή της στο δεξιό άκρο του πολιτικού φάσματος και μια αποκοπή της από δυνάμεις που έκλιναν προς τη μεταρρυθμιστική δεξιά και από δυνάμεις του προοδευτικού κέντρου. Δεν έχουν δει το φως της δημοσιότητας πρόσφατες δημοσκοπήσεις, αλλά διαρροές από υπαρκτές και μη δημοσιευμένες μετρήσεις δείχνουν ότι κερδισμένες πιθανότατα να αποδειχθούν εκείνες οι δυνάμεις στα δεξιά της, τις οποίες με την απίστευτη πολιτική της η ΝΔ ήθελε υποτίθεται να πλήξει.
Βέβαια, η ένταση που προκάλεσε η διχαστική τακτική της ΝΔ, όξυνε σοβαρότατα υπαρκτά προβλήματα στο χώρο του κέντρου. Ορισμένοι σχηματισμοί σ΄ αυτή την πολιτική περιοχή κινδυνεύουν να συρρικνωθούν μέχρις εξαφανίσεως γι΄ αυτό το λόγο. Ωστόσο, από την εξέλιξη αυτή δεν φαίνεται να επωφελείται η ΝΔ, εξαιτίας της δραστικής μετατόπισής της προς το άκρο δεξιό. Αντίθετα, αυτή η επιλογή της έχει φέρει πιο κοντά στον άλλο πόλο, στον ΣΥΡΙΖΑ, όχι μόνο πολιτικές δυνάμεις, αλλά, κυρίως, τμήματα του εκλογικού σώματος που μέχρι χθες είχαν άκρως επιφυλακτική στάση απέναντί του.

Η πόλωση δεν είναι πασπαρτού

Για να μη μακρηγορούμε, η τακτική τής πόλωσης πολύ απέχει από το να αποτελεί μαγική συνταγή εν όψει των εκλογικών αναμετρήσεων. Όχι μόνο γιατί η πολιτική πραγματικότητα είναι πολύ συνθετότερη για να χωρέσει σ΄ αυτό το απλουστευτικό σχήμα, αλλά και γιατί έχει σημασία σε ποια πολιτική βάση επιδιώκεται να χαραχτεί, ή απλά υφίσταται, η διαχωριστική γραμμή. Μια πόλωση που επιδιώκει την ενίσχυση με το βλέμμα στραμμένο προς την άκρα δεξιά, δεν γίνεται να αποδόσει οφέλη προερχόμενα και από το χώρο του κέντρου.
Δεν αποκλείεται να υπάρξουν κάποιοι που θα ισχυριστούν ότι αυτό που δεν φαίνεται να ωφέλησε τη ΝΔ, δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να ωφελήσει τον ΣΥΡΙΖΑ. Η αποδοχή τής λογικής τής πόλωσης, έστω και σαν αποδοχή της πρόκλησης της ΝΔ, μπορεί να αποφέρει πολιτικά και εκλογικά οφέλη προερχόμενα είτε από την αποσύνθεση, είτε από τη μετατόπιση δυνάμεων του κέντρου προς τα αριστερά. Στην πραγματικότητα, ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Αυτό που προκάλεσε, και μπορεί και στο άμεσο μέλλον να προκαλέσει περισσότερο, μια τέτοια εξέλιξη, ήταν η επιλογή εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ της γραμμής τής απόκρουσης της διχαστικής πολιτικής, τής απόλυτης απόρριψης της συμφωνίας των Πρεσπών που είχε επιλέξει η ΝΔ. Η επίκληση και η αναζήτηση των υπαρκτών κοινών σημείων, της κοινά αποδεκτής γραμμής, που προϋπήρξε της σημερινής κυβέρνησης, ήταν αυτή που προκάλεσε τις θετικές μετατοπίσεις και εξελίξεις στο χώρο του κέντρου.

Η ΝΔ χορηγός του ΣΥΡΙΖΑ...

Μια απόπειρα πληρωμής τής ΝΔ με το ίδιο νόμισμα, δηλαδή με τροφοδοσία της πόλωσης, θα είχε τα αντίθετα από τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Αντί για προσέγγιση ευρύτερων προοδευτικών δυνάμεων στον αριστερό πόλο, θα προκαλούσε αποσυσπειρωτικές τάσεις, θα δυσκόλευε την ανάγκη που αποδεδειγμένα έχει η κυβέρνηση να σπάσει το αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο, που με επιμονή χρόνια τώρα οικοδομείται από πολιτικο-οικονομικά και μιντιακά κέντρα. Η σημερινή κυβέρνηση και ο κορμός της, ο ΣΥΡΙΖΑ, έχουν πολύ ισχυρότερα και αποτελεσματικότερα χαρτιά από την πόλωση. Έχουν χειροπιαστά αποτελέσματα να επιδείξουν. Έχουν ένα άμεσο, ως τις εκλογές, πρόγραμμα να εφαρμόσουν. Έχουν μια συμφωνία από την οποία χρειάζεται να αναδειχθούν τα άμεσα οφέλη που εύλογα περιμένουμε. Έχουν ένα πρόγραμμα για το μετά κι ένα κοινωνικό όραμα στο οποίο αυτό εντάσσεται. Μέσα που καμία πόλωση δεν μπορεί να αντισταθμίσει. Και, στο κάτω κάτω, αν σε μια προεκλογική περίοδο υποθέσουμε ότι υπάρχει ανάγκη να χρησιμοποιηθούν όλα τα μέσα για να γίνει σαφέστατη η διαφορά των πολιτικών, αρκούν οι ισχυρές δόσεις διχαστικής πολιτικής τής ΝΔ και περισσεύουν, για να αναδείξουν, και από αυτή τη σκοπιά, τις διαχωριστικές γραμμές και να ωθήσουν, ακόμη κι από αντίδραση, ευρύτερες δυνάμεις προς τα αριστερά. Η εφαρμοσμένη πολωτική πολιτική τής ΝΔ μπορεί να αποδειχτεί σημαντικός «χορηγός» του ΣΥΡΙΖΑ επιβεβαιώνοντας την εκτίμηση ότι η πόλωση δεν είναι φάρμακο για πάσα νόσο.

Χ. Γεωργούλας
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet