Η προηγούμενη κυβέρνηση δεν θέλησε να τα βάλει με τη διαπλοκή



Τα στοιχεία για τα σκάνδαλα διαφθοράς και διαπλοκής δεν αντιμετωπίστηκαν με υπευθυνότητα από την προηγούμενη κυβέρνηση τονίζει με συνέντευξη του στην «Εποχή» ο πρώην γενικός γραμματέας Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων του υπουργείου Δικαιοσύνης Γιώργος Σούρλας επισημαίνοντας, με αφορμή τις εξελίξεις σε σχέση με το θέμα των τηλεοπτικών αδειών ότι «νταβατζήδες, υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν εάν δεν υπάρξει επαρκής πολιτική βούληση για να σταματήσουν να ποδηγετούν την πολιτική ζωή».

Τη συνέντευξη πήρε
ο Νάσος Χατζητσάκος

Πιστώνεστε το γεγονός ότι το 2013 το ελληνικό κράτος για πρώτη φορά ολοκλήρωσε και έδωσε στη δημοσιότητα μια εμπεριστατωμένη έκθεση σε σχέση με αυτό που αποκαλούμε διαπλοκή. Γιατί πιστεύετε ότι έκθεση αυτή δεν προβλήθηκε από τα μεγάλα ΜΜΕ;

Από την ανάληψη των καθηκόντων στη Γενική Γραμματεία Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων λειτουργήσαμε με αίσθημα ευθύνης, ανιδιοτέλειας, χωρίς συμβιβασμούς και διακρίσεις σε κατεστημένες αντιλήψεις και επιρροές οικονομικών και άλλων παραγόντων. Προχωρήσαμε σε ουσιαστικές και αποτελεσματικές παρεμβάσεις και ενέργειες. Άλλωστε, σε μία χρονική περίοδο μεγάλης κρίσης, που θέτει σε κίν­δυνο ακόμη και την εθνική μας υπόσταση, δεν υπάρχουν περιθώ­ρια για μικροκομματικές επιδιώξεις, χρόνος για τακτικισμούς και για συντήρηση παραγοντισμού.
Ως προς τα ΜΜΕ, στα περισσότερα εξ’ αυτών, ήταν αναμενόμενο ότι θα τηρούσαν αυτή τη στάση της μη δημοσιοποίησης και του αποκλεισμού ανάδειξης και αντιμετώπισης των ζητημάτων διαπλοκής και διαφθοράς πολύ περισσότερο, όταν θέσαμε θέματα διαφάνειας και νομιμότητας για τα Μ.Μ.Ε. Με την συμπεριφορά τους αυτή, χαρτογραφήθηκαν προθέσεις και εξαρτήσεις από συμφέροντα.

Ποιοι κρύβονται πίσω από τις off shore;

Στην έκθεση του 2013 αναφέρεται ότι μόνο από τις off shore το κράτος χάνει 6 δισ. ευρώ το χρόνο. Θυμάμαι ότι η περίπτωση του Κρανιδίου ως άκρως ενδεικτική.

Οι Offshore εταιρίες είναι οχήματα φοροδιαφυγής. Συνιστούν διεθνή νομότυπη διαπλοκή. Εκτιμάται ότι τα ποσά που κατέχουν αυτές οι εταιρίες παγκοσμίως ανέρχονται σε 32 τρισ. δολάρια.
Στην Ελλάδα, η απώλεια εσόδων του κράτους ανέρχεται περί τα 6 δισ. ευρώ το χρόνο. Όσο διατηρούνται νομοθετικά πλαίσια από τη διεθνή κοινότητα για την ίδρυση offshore εταιρειών σε διάφορες χώρες, δεν μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματική πάταξη της διαφθοράς. Ωστόσο, υπάρχουν περιθώρια περιορισμού του φαινομένου, αν ληφθούν ορισμένα μέτρα τα οποία έχουν προταθεί από τη Γραμματεία Διαφάνειας.
Σε ό,τι αφορά την περίπτωση του Κρανιδίου -μια περιοχή με 4.000 κατοίκους που έχουν ιδρυθεί πάνω από 200 υπεράκτιες- είχα υποβάλλει το ερώτημα: «Ποιοι κρύβονται πίσω από τον εργάτη που εκπροσωπεί 14 offshore εταιρίες στο Κρανίδι και ο ίδιος κάνει φορολογική δήλωση στη Δ.Ο.Υ. Φαλήρου;». Απάντηση ακόμη δεν έχει δοθεί. Όπως παραμένει επίσης αναπάντητο το ερώτημα, αν κρύβονται πίσω από αυτές πολιτικοί, εφοπλιστές, δημοσιογράφοι.

Στην έκθεση υπάρχει εκτενής αναφορά σε τουλάχιστον πέντε πολυεθνικές, οι οποίες είχαν υποστεί κυρώσεις από την αμερικάνικη δικαιοσύνη για δωροδοκία ελλήνων αξιωματούχων. Γιατί στην Ελλάδα δεν υπήρξε τιμωρία;
Ως Γενικός Γραμματέας Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων διαβίβασα στον Εισαγγελέα Οικονομικού Εγκλήματος στοιχεία που αναφέρονται σε πρόστιμα 350 εκατ. δολαρίων, που επέβαλαν οι δικαστικές αρχές των ΗΠΑ τη διετία 2012-2013 σε πολυεθνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Πρόκειται για εταιρείες που δωροδοκούσαν προκειμένου να προωθήσουν σε οργανισμούς του ελληνικού δημοσίου τα προϊόντα τους: φαρμακευτικά, ορθοπεδικά, ιατρικές συσκευές, αυτοκινητοβιομηχανίας και τηλεπικοινωνίας. Τα αποτελέσματα αυτών των δικαστικών ερευνών δεν έγιναν γνωστά ακόμη. Προφανώς συνεχίζεται η διερεύνηση.

«Το σκάνδαλο Κοσκωτά ακόμη κι αυτό του χρηματιστηρίου ωχριά μπροστά σε εκείνο των καυσίμων», αναφέρεται στην έκθεση. Φτάσατε σε συγκεκριμένα πρόσωπα;
Πράγματι το σκάνδαλο Κοσκωτά ωχριά μπροστά στο λαθρεμπόριο καυσίμων. Ο Κοσκωτάς καταχράστηκε 100 εκατ. ευρώ (35 δισ. δρχ). Άπαξ. Οι λαθρέμποροι καταχράστηκαν 1 δισ. ευρώ το χρόνο (350 δισ. δρχ) για 25 τουλάχιστον χρόνια. Ο Κοσκωτάς συνελήφθη, φυλακίστηκε, το σκάνδαλο προκάλεσε αναταράξεις και δραματικές πολιτικές εξελίξεις.
Για τους λαθρέμπορους καυσίμων, που λεηλάτησαν το ελληνικό δημόσιο, δεν προκλήθηκε ένταση. Κυκλοφορούν ελεύθεροι, ανενόχλητοι και αγέρωχοι, ακόμη και ως «εθνικοί ευεργέτες». Γιατί έγιναν όλα αυτά είναι ένα μεγάλο ερώτημα. Σε παρόμοιες περιπτώσεις δεν μπορεί να οδηγηθεί η σκέψη παρά στο ότι υπήρξε αδιαφορία ή δεν αντιλήφθηκαν οι αρμόδιοι το μέγεθος του προβλήματος ή προωθούνταν προσωπικά συμφέροντα.

Δεν υπήρξε πλήρης διαφάνεια

Έδωσε η προηγούμενη κυβέρνηση τη δέουσα σημασία στα στοιχεία σας για να βάλει τέρμα στο «πάρτι» της διαπλοκής;

Θα επαναλάβω αυτό που δήλωσα κατά την αποχώρηση από την Γενική Γραμματεία: «Τα στοιχεία των φακέλων, των σκανδάλων της διαφθοράς και της διαπλοκής, αλλά και γενικότερα της δράσης μας στη Γραμματεία (που αναφέρονται στο απολογιστικό σημείωμα της θητείας μας), δεν αντιμετωπίστηκαν με το επιβαλλόμενο ενδιαφέρον και την απαιτούμενη υπευθυνότητα, παρότι δεν αμφισβητήθηκαν από αρμόδιους παράγοντες. Οι πολιτικές δυνάμεις της αντιπολίτευσης κατά την περίοδο που είχαμε την ευθύνη, πρόβαλαν τα στοιχεία αυτά και γενικότερα τη δράση της Γενικής Γραμματείας. Τώρα, ως κυβέρνηση, επιβάλλεται να τα αξιοποιήσουν και να υλοποιήσουν ό, τι απαιτείται για την αντιμετώπιση των φαινομένων που αναδείξαμε. Σε κάθε προσπάθεια πάταξης της διαφθοράς και της διαπλοκής, εξάρθρωσης των εξωθεσμικών κέντρων εξουσίας, αντιμετώπισης της ασυδοσίας της οικονομικής ολιγαρχίας, όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν και οι κυβερνώντες σήμερα, θα είμαστε αρωγοί, δεδομένου ότι η πάταξη της διαφθοράς που οδήγησε τη χώρα μας στη χρεοκοπία και στην εθνική ταπείνωση -αλλά και η εμπέδωση της διαφάνειας παντού- είναι εθνική υπόθεση, είναι ευθύνη όλων μας».

Θεωρείτε ότι μπήκαμε υπό καθεστώς διαφάνειας στα μνημόνια από το 2010; Ως στέλεχος της ΝΔ εκτιμάτε ότι έγιναν λάθη την περίοδο 2012 – 2014; Και αν ναι, ποια;
Στο καθεστώς των μνημονίων, όπως και στην περίπτωση της ένταξης της χώρας μας στην Ευρωζώνη, δεν υπήρξε καθεστώς πλήρους διαφάνειας. Έπρεπε να εξεταστούν και να φωτιστούν όλες οι πτυχές, για να γνωρίζουν εκείνοι που νομοθετούν, αλλά ιδιαίτερα οι Έλληνες πολίτες, αν υπήρχαν όλες οι προϋποθέσεις για την ένταξη στην ευρωζώνη και αν τα μνημόνια δεν είχαν επιπτώσεις στην εθνική κυριαρχία.
Λάθη έγιναν από τη Ν.Δ., αλλά ετέθησαν οι βάσεις για πολιτική σταθερότητα, κλίμα εμπιστοσύνης και προοπτικές εξόδου της χώρας από το μνημόνιο, συνθήκες που φαίνεται ότι δεν αξιοποιήθηκαν από την σημερινή κυβέρνηση.

Πώς κρίνετε τους πρώτους μήνες της νέας κυβέρνησης;
Είναι νωρίς να κριθεί ακόμη η κυβέρνηση, αλλά τα πρώτα νομοθετικά δείγματα και αποφάσεις για την πάταξη της διαφθοράς δεν συνάδουν με τις προεκλογικές υποσχέσεις και την προσπάθεια εμπέδωσης της Διαφάνειας και συγκεκριμένα: 1) με τη νομοθετική ρύθμιση για τις τριγωνικές συναλλαγές δεν αντιμετωπίζονται τα φαινόμενα της φοροδιαφυγής, συνεχίζεται το παλιό καθεστώς, 2) Με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου (γιατί άραγε τόση βιασύνη;), γίνεται διαγραφή προστίμων χωρίς να γνωρίζουμε ποιους αφορά και για ποια ποσά πρόκειται, 3) Η προμήθεια αεροσκαφών, ύψους 500 εκατ. ευρώ έγινε χωρίς να πληρούνται οι κανόνες της διαφάνειας. Ας ελπίσουμε ότι τα επόμενα βήματα, θα δείξουν μια άλλη πολιτική για την πάταξη της διαφθοράς και τη διαφάνεια.


Αναγκαία η πολιτική βούληση

Ποια ήταν τα βασικά συμπεράσματα; Υπάρχουν «νταβατζήδες» ή όλα έβαιναν, και εξακολουθούν να βαίνουν, καλώς;

Από τη μακρά μου κοινοβουλευτική εμπειρία και την ενασχόλησή στη Γενική Γραμματεία με θέματα διαφθοράς, διαπλοκής και εμπέδωσης της διαφάνειας διαπίστωσα ότι τα Μ.Μ.Ε. μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο, όταν βέβαια λειτουργούν με κανόνες δεοντολογίας, υπηρετούν τη δημοκρατία, την ελευθεροτυπία και όχι συμφέροντα, όπως δυστυχώς συμβαίνει σε πολλές των περιπτώσεων. «Νταβατζήδες» υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν και στο μέλλον αν δεν υπάρξει επαρκής πολιτική βούληση, για να περιοριστούν αποκλειστικά στο ρόλο τους και όχι να ποδηγετούν την πολιτική ζωή του τόπου. Με ενδιαφέρον αναμένεται, αν η σημερινή κυβέρνηση θέσει τέρμα στην ανομία και την αδιαφάνεια στα Μ.Μ.Ε., που αποτελεί άλλωστε και ρητή προεκλογική δέσμευση.

Στην έκθεση συμπεραίνεται πως η διαπλοκή είχε προχωρήσει σε ένα απίστευτο «φαγοπότι» 130 δισ. ευρώ. Οι ετήσιες απώλειες έφταναν το 2013 τα 12 δισ. ευρώ.
Τα ποσά που αναφέρετε, καταγράφονται στην έκθεση και είναι τεκμηριωμένα και δεν αμφισβητήθηκαν. Είναι εφικτό να περιορίσει το κράτος την οικονομική αυτή αιμορραγία, αν υπάρχει επαρκής πολιτική βούληση των κυβερνώντων, Εθνικό Σχέδιο Δράσης κατά της Διαφθοράς και δραστηριοποίηση των ελεγκτικών, κατασταλτικών μηχανισμών και όλων των αρμοδίων υπηρεσιών για την αντιμετώπιση αυτών των φαινομένων. Η Γενική Γραμματεία Διαφάνειας έχει εκπονήσει Εθνικό Σχέδιο, που έτυχε γενικής αποδοχής. Αυτό που απομένει είναι η πολιτική βούληση, που αν κρίνουμε από τις πρώτες ενέργειες της κυβέρνησης, δικαιολογούνται επιφυλάξεις.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet