Ένα σημείωμα για τη φυλάκιση, τη διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης και το ρατσιστικό έγκλημα

Σε αυτό το σύντομο σημείωμα δεν είναι δυνατόν να υπάρξει μια αναλυτική παρουσίαση και κριτική των σχεδίων του νέου Ποινικού Κώδικα και του νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας που τέθηκαν πρόσφατα σε διαβούλευση. Δεν χωρά αμφιβολία ότι πρόκειται για προτάσεις που αφορούν μείζονες αλλαγές, ιδίως σε ό,τι αφορά στον Ποινικό Κώδικα.

Αύξηση του αριθμού κρατουμένων

Είμαι ωστόσο υποχρεωμένος να σημειώσω την κατάργηση της δυνατότητας χορήγησης αναστολής της ποινής και της δυνατότητας μετατροπής της ποινής για πλημμελήματα για τα οποία επιβάλλεται ποινή φυλάκισης μεγαλύτερη των 3 ετών. Η ρύθμιση αυτή που αντιστρέφει μια τάση διεύρυνσης των ορίων ιδίως της αναστολής εκτέλεσης της ποινής, που είχε ως αποτέλεσμα πρακτικά να είναι σχετικά σπάνια η φυλάκιση για πλημμελήματα. Αναρωτιέμαι αν οι εισηγητές της πρότασης έχουν ορθά εκτιμήσει την επίπτωση αυτής της προτεινόμενης αλλαγής στην αύξηση του αριθμού των κρατουμένων και στην υπερφόρτωση των ήδη κορεσμένων σωφρονιστικών καταστημάτων. Φοβάμαι ότι η συνεπής εφαρμογή της νέας διάταξης σύντομα θα οδηγήσει σε αδιέξοδα.
Στο παρόν σημείωμα θα εμείνουμε κυρίως σε δύο προτεινόμενες αλλαγές που επηρεάζουν άμεσα υποθέσεις, με σημαντική σημασία για την πάλη ενάντια στο ρατσισμό και την ακροδεξιά.

Υποβάθμιση του ρατσιστικού κινήτρου

Η πρώτη αφορά στην κατάργηση του άρθρου 81Α του Ποινικού Κώδικα που εισήχθη με τον αντιρατσιστικό νόμο του 2014 και αφενός επαυξάνει τις ποινές που επαπειλούνται για εγκλήματα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά, αφετέρου συνεπάγεται την αυτεπάγγελτη δίωξη για μια σειρά από αδικήματα όταν συντρέχει η περίπτωση του ρατσιστικού εγκλήματος (εξύβριση, απειλή, απλή σωματική βλάβη κλπ). Οι αναγνώστες της Εποχής ίσως θυμούνται ότι ο νόμος αυτός υπήρξε πεδίο εσωτερικής σύγκρουσης μεταξύ των εταίρων της τότε κυβέρνησης Σαμαρά.
Η κατάργηση του άρθρου και η επιστροφή – επί της ουσίας – στην παλιά ρύθμιση σύμφωνα με την οποία το ρατσιστικό κίνητρο του δράστη συνιστά στοιχείο που συνεκτιμάται κατά την επιμέτρηση της ποινής, σημαίνει αφενός ότι και κάποιες ποινικές διώξεις θα παύσουν αν δεν έχει υποβληθεί σχετική έγκληση, αφετέρου ότι το ρατσιστικό κίνητρο υποβαθμίζεται, καθώς η εκτίμησή του μπορεί να γίνει μόνο στο τέλος της διαδικασίας.

Επιείκεια στον αρχηγό

Η δεύτερη αφορά στην μείωση του πλαισίου ποινής που προβλέπεται για τον διευθύνοντα την εγκληματική οργάνωση. Η μείωση της ποινής είναι πολύ ουσιαστική, καθώς η συγκεκριμένη πράξη από ένα πλαίσιο ποινής 10-20 ετών θα αντιμετωπίζεται πλέον με πολύ μεγαλύτερη επιείκεια, καθώς το πλαίσιο ποινής διαμορφώνεται σε 5-10 χρόνια. Η μείωση αυτή δεν συνοδεύεται από αντίστοιχες μειώσεις του πλαισίου ποινής για τους κατηγορούμενους για διάφορες άλλες μορφές συμμετοχής σε εγκληματική και τρομοκρατική οργάνωση, με αποτέλεσμα να δίνεται η εντύπωση ότι η επιείκεια της επιτροπής εξαντλείται ουσιαστικά στο πρόσωπο του “διευθύνοντα”, δηλαδή του αρχηγού. Δεδομένου ότι σπάνια ασκείται ποινική δίωξη για το αδίκημα της διεύθυνσης εγκληματικής οργάνωσης και ότι εδώ και χρόνια συνεχίζεται η δίκη της Χρυσής Αυγής της οποίας ο αρχηγός Ν.Μιχαλολιάκος αντιμετωπίζει τον κίνδυνο πολυετούς κάθειρξης ως διευθύνων την εγκληματική οργάνωση, η πρόταση της επιτροπής ξενίζει κάθε καλοπροαίρετο δημοκράτη, όπως ορθά επισημαίνεται στην ανακοίνωση της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης συναισθανόμενος πιθανότατα τα προβλήματα και εκτιμώντας τις αντιδράσεις δήλωσε ότι η διαβούλευση είναι μια ουσιαστική και όχι μια τυπική διαδικασία. Ελπίζουμε να το εννοεί και τουλάχιστο αυτές οι δύο ανορθογραφίες να μην περιλαμβάνονται στο τελικό σχέδιο νόμου.

Βασίλης Παπαστεργίου
Πρόσφατα άρθρα ( Κοινωνία )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet