Της Μ. Θελερίτη*

Οι δήμοι πρέπει να καταστούν υποκείμενα του χωρικού προγραμματισμού της χώρας, αλλά και κοινωνικά κύτταρα με πρωτογενή εξουσία, τα οποία θα βρίσκονται κοντά στους πολίτες (γυναίκες και άνδρες). Στο πλαίσιο της Ενδοπεριφερειακής και Ενδοδημοτικής Αποκέντρωσης θα διασφαλιστεί η συγκρότηση και λειτουργία τοπικών συμβουλίων με δημοκρατικό τρόπο, αλλά κυρίως με αρμοδιότητες και πόρους. Αυτό θα συμβάλλει στην άμβλυνση των ανισοτήτων και στην αποκλιμάκωση των εσωτερικών τοπικών ανταγωνισμών και θα ενισχύσει την ομογενοποίηση μέσα από τη διαφορετικότητα των δήμων και των περιφερειών.
Στην κατεύθυνση αυτή αναγκαία είναι η σύνδεση του τοπικού χώρου με το ευρύτερο πολιτικό σύστημα και την κοινωνική καθημερινότητα, καθώς και η προστασία της πρωτογενούς εξουσίας, μέσα από τη χωρική και θεσμική της κατοχύρωση. Επομένως, οποιαδήποτε δημοκρατική μεταρρύθμιση στην αυτοδιοίκηση προϋποθέτει την ενίσχυση του κοινοτισμού και της ενεργοποίησης των τοπικών δυνάμεων, στο πλαίσιο των διαδικασιών και των πολιτικών αποφάσεων που τις αφορούν. Άλλωστε, η θέση αυτή αποτυπώθηκε ξεκάθαρα στη θέσπιση της απλής αναλογικής, η οποία ήταν πάγιο αίτημα του προοδευτικού και ριζοσπαστικού αυτοδιοικητικού χώρου εδώ και δεκαετίες, που η παρούσα κυβέρνηση τελικά έκανε πράξη.
Ο Κλεισθένης Ι, με μια σειρά ρυθμίσεις, επιχειρεί να ενισχύσει και να αναβαθμίσει το σύστημα διοίκησης των κοινοτήτων, υπηρετώντας τον προαναφερόμενο στόχο. Θεσπίζονται μορφές άμεσης δημοκρατίας και συμμετοχής, λογοδοσίας και κοινωνικού ελέγχου, όπως η πολιτική ανοιχτών δεδομένων, τα τοπικά δημοψηφίσματα, οι λαϊκές συνελεύσεις, που συμβάλλουν στην ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών και πολίτιδων στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων. Στο πλαίσιο, λοιπόν, της ενεργοποίησης των τοπικών κοινωνιών, ο Κλεισθένης Ι προχωράει στο διαχωρισμό της εκλογής του/της προέδρου και των συμβουλίων κοινότητας από τα κεντρικά ψηφοδέλτια των συνδυασμών που μετέχουν στις δημοτικές εκλογές.
Με το νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών «Προώθηση της ουσιαστικής ισότητας των φύλων, πρόληψη και καταπολέμησης της έμφυλης βίας – Ρυθμίσεις για την απονομή Ιθαγένειας - Διατάξεις σχετικές με τις εκλογές στην Τοπική Αυτοδιοίκηση – Λοιπές διατάξεις αρμοδιότητας ΥΠΕΣ», ειδικότερα, που ψηφίστηκε μόλις πριν από μερικές μέρες στη Βουλή, καταργείται ο/η επικεφαλής του ψηφοδελτίου για τις κοινότητες. Πρόεδρος της κοινότητας άνω των 300 κατοίκων εκλέγεται ο πρώτος υποψήφιος σε σταυρούς προτίμησης, του συνδυασμού που έχει λάβει ποσοστό ψήφων μεγαλύτερο του 50%. Σε περίπτωση που κανένας συνδυασμός δεν συγκεντρώνει ποσοστό άνω του 50%, τότε ο πρόεδρος της κοινότητας εκλέγεται έμμεσα από το τοπικό συμβούλιο, ανάμεσα στους δύο πρώτους σε ψήφους υποψηφίους, των δύο πρώτων συνδυασμών. Με τον τρόπο αυτό δίνεται η δυνατότητα να θέτουν υποψηφιότητα και οι κάτοικοι που δεν επιθυμούν ή δεν επιλέγουν να συνεργαστούν με αμιγώς κομματικές παρατάξεις/ κομματικά ψηφοδέλτια, ενώ οι ψηφοφόροι μπορούν επιτέλους να ψηφίσουν τον ικανότερο πρόεδρο ανεξάρτητα από την πολιτική αφετηρία του.

Ουσιαστικός ρόλος εκπροσώπησης

Ωστόσο, οι αλλαγές δεν αφορούν μόνο το εκλογικό σύστημα, αλλά και τις αρμοδιότητες των προέδρων των κοινοτήτων και των τοπικών συμβουλίων, οι οποίες με τον Κλεισθένη Ι επικαιροποιούνται και ενισχύονται, ώστε να απονέμουν ένα ουσιαστικό ρόλο εκπροσώπησης της κοινότητας στο πλαίσιο της ενδοδημοτικής αποκέντρωσης. Ενδεικτικά αναφέρουμε τις εξής:
Δυνατότητα μεταβίβασης των αρμοδιοτήτων του δημάρχου και του δημοτικού συμβουλίου στα συμβούλια και στους προέδρους των κοινοτήτων.
Οι αποφάσεις των κοινοτήτων, σε θέματα που έχουν αποφασιστική αρμοδιότητα, είναι άμεσα εκτελεστές.
Οι πρόεδροι κοινοτήτων καλούνται όχι μόνο υποχρεωτικά στο δημοτικό συμβούλιο (με δικαίωμα ψήφου), αλλά και στις επιτροπές του δήμου, για θέματα που αφορούν την περιοχή τους.
Σχετικά με τον προϋπολογισμό τους, αξιοσημείωτη είναι η αποφασιστική αρμοδιότητα που αποκτά ο πρόεδρος σε σχέση µε την κατανομή του αναλογούντος, στην κοινότητα, ποσοστού των κεντρικών αυτοτελών πόρων (ΚΑΠ), οι οποίοι προορίζονται για τις επενδυτικές ανάγκες του δήμου. Κάθε κοινότητα θα έχει πλέον δικούς της πόρους (ΚΑΠ) και θα αποφασίζει για πού θα χρησιμοποιηθούν. Με άλλα λόγια, οι αποφάσεις για το τεχνικό πρόγραμμα και τον προϋπολογισμό δεν θα λαμβάνονται αποκλειστικά από το δημοτικό συμβούλιο, με δεδομένο ότι ένα μέρος των προτεραιοτήτων θα καθορίζεται πλέον σε επίπεδο κοινότητας.
Με τη θέσπιση και εφαρμογή των προαναφερόμενων αλλαγών, ο αποδυναμωμένος εδώ και χρόνια θεσμός των κοινοτήτων αναζωογονείται, έχοντας πλέον δικό του προϋπολογισμό, αποφασιστικές αρμοδιότητες και μια πιο άμεση και ενεργή σχέση με την τοπική κοινωνία. Και αυτό δεν συνιστά μόνο μια εξαιρετικά σημαντική διάσταση του Κλεισθένης Ι, αλλά χαρακτηριστικό δείγμα της αντίληψης της κυβέρνησης για τον ενεργό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι τοπικές κοινότητες.

*βουλεύτρια ΣΥΡΙΖΑ Κορινθίας
Πρόσφατα άρθρα ( Κοινωνία )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet