Της Μαρίας Λυκούρα

Δύο σοβαρά ζητήματα απασχόλησαν επί χρόνια φορείς και κατοίκους γύρω από το λόφο του Φιλοπάππου: Μέρος του λόφου, απέναντι ακριβώς από την Ακρόπολη, στο σημείο του εστιατορίου «Διόνυσος», κινδύνευσε να καταλήξει στο ΤΑΙΠΕΔ. Την ίδια ώρα, επί 16 και πλέον χρόνια, οι κάτοικοι κινητοποιούνται ενάντια στην περίφραξη του λόφου υπερασπιζόμενοι το δημόσιο χώρο.
Ο λόφος του Φιλοπάππου αποτελούσε ανέκαθεν έναν από τους ελάχιστους χώρους αναψυχής και περιπάτου στο κέντρο της πόλης, αρμονικά και άρρηκτα συνδεδεμένος με τη ζωή της πόλης και των κατοίκων της, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τις διαμορφώσεις πλακόστρωτων μονοπατιών και περιπτέρου του αρχιτέκτονα Δ. Πικιώνη κατά τη δεκαετία του 1950.

Λόφος κινημάτων ενάντια στην περίφραξη

Από τον Νοέμβριο του 2002 σχηματίστηκε ένα δραστήριο κίνημα κατοίκων, με σκοπό να αποτρέψει τα σχέδια περίφραξης και εργάστηκε για την υπεράσπιση της ανοιχτής πρόσβασης στον λόφο. Βασικός υποστηρικτής του κινήματος των κατοίκων ήταν ανέκαθεν η δημοτική παράταξη της Ανοιχτής Πόλης.

Για την ιστορία...

Το 2002, στο πλαίσιο της Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας και αργότερα επί υπουργίας Πολιτισμού Μ. Λιάππη, ξεκίνησε μια προσπάθεια ο λόφος του Φιλοπάππου να περιφραχθεί, να είναι επισκέψιμος με ωράριο και στα σχέδια ήταν και η ένταξή του στο ενιαίο εισιτήριο των χώρων της ενοποίησης.
Κατά την προετοιμασία διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων, ο τότε υπουργός Πολιτισμού Ε. Βενιζέλος αποφάσισε, μεταξύ άλλων, την περίφραξη μήκους 3,5 χιλιομέτρων του λόφου.
Παράλληλα, δρομολογήθηκε η κατασκευή θεάτρου 800 θέσεων, όπως και η στέγαση υπαίθριων εκθέσεων γλυπτικής. Η περίφραξη ακυρώθηκε από τους ίδιους τους κατοίκους της περιοχής, οι οποίοι σε σειρά λαϊκών συνελεύσεων γκρέμισαν σημαντικό τμήμα της εμμένοντας στο δικαίωμα της ελεύθερης και άνευ αντιτίμου πρόσβασης των πολιτών στο χώρο. Τον ίδιο άδοξο επίλογο είχαν και τα σχέδια περί της κατασκευής θεάτρου.
Το 2007-8, επί υπουργίας Μ. Λιάπη, η περιοχή των λόφων των Μουσών (Φιλοπάππου, Πνύκα και Νυμφών) κηρύσσεται οργανωμένος αρχαιολογικός χώρος. Γεγονός που πρακτικά σηματοδοτούσε την περίφραξη του χώρου, την επιβολή εισιτηρίου καθώς και την περιορισμένη επισκεψιμότητά του σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας.
Κάτοικοι της περιοχής προσέφυγαν στο ΣτΕ, το οποίο τον Ιούνιο του 2015 αποφαίνεται σε μια ιστορικής σημασίας απόφασή του πως «με τον ν. 3028/2002 θεσπίζεται ατομικό δικαίωμα ελεύθερης πρόσβασης και χρήσης της πολιτιστικής κληρονομιάς, το οποίο έχει ως συνταγματικό έρεισμα όχι μόνο την παρ. 1 του άρθρου 5 του Συντάγματος, αλλά και την παρ. 6 του άρθρου 24 αυτού. Ουσιαστικά αναγνωρίζεται ο πολλαπλός χαρακτήρας των λόφων (αρχαιολογικός χώρος, χώρος περιπάτου και αστικό οικοσύστημα).

Αίτημα η συνύπαρξη πράσινου, αρχαιοτήτων και κατοίκων

Από τα μέσα Νοεμβρίου 2018, η Εφορεία Αρχαιοτήτων επιχειρεί να στήσει περίφραξη στο εσωτερικό του λόφου του Φιλοπάππου και να κλείσει με φράχτη όλο τον λόφο της Πνύκας. Η ενέργεια αυτή έρχεται μετά από 16 χρόνια αγώνων των κατοίκων της περιοχής, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι η ενέργεια αυτή αντιτίθενται στην απόφαση του ΣτΕ.
Βασικό επιχείρημα ότι η περίφραξη που επιχειρείται διασπά βίαια τη φυσική και ιστορική ενότητα του χώρου, που αναδεικνύουν τα έργα Πικιώνη, ο οποίος έριξε όλες τις περιφράξεις που βρήκε τότε στο Λόφο και απέδωσε στην πόλη έναν ενιαίο χώρο υψηλής αισθητικής, όπου συντίθενται η ιστορική διαδρομή της πόλης, το φυσικό τοπίο και οι ανάγκες των κατοίκων της σύγχρονης πόλης. Επίσης, τονίζουν ότι η περίφραξη δεν εξυπηρετεί ούτε την ασφάλεια του αρχαιολογικού χώρου, ούτε την άνετη και ασφαλή περιήγηση στον λόφο και ούτε και το οικοσύστημα.
Το πάγιο αίτημα των κατοίκων Άνω Πετραλώνων, Θησείου, Κουκακίου και της Λαϊκής Συνέλευσης, ενάντια σε οποιαδήποτε περίφραξη, παραμένει και ζητείται από το Υπουργείο Πολιτισμού να γίνει σεβαστό και να μην προχωρήσουν τα έργα περίφραξης.
Όπως υποστηρίζουν οι κάτοικοι και οι συλλογικότητες της περιοχής, το κλείσιμο της Πνύκας είναι εντελώς άσχετο με τον τραγικό θάνατο του νεαρού επισκέπτη τον Αύγουστο 2018, δεδομένου ότι το περιστατικό συνέβη στο εκ διαμέτρου αντίθετο άκρο του λόφου, ενώ υπάρχει και η πληροφορία ότι η περίφραξη είχε δρομολογηθεί νωρίτερα από το τραγικό περιστατικό.

Αναρμόδιος δηλώνει ο δήμος

Αξιοσημείωτη είναι η παντελής άρνηση της δημοτικής αρχής να συμμετάσχει στο διάλογο και να αντιμετωπίσει το ζήτημα. Ο κ. Καμίνης δηλώνει σταθερά αναρμόδιος για τον λόφο, επικαλούμενος ότι είναι αρχαιολογικός χώρος και άρα δεν εμπίπτει στις δημοτικές αρμοδιότητες. Είναι προφανές ότι χωρίς τη συνεργασία του δήμου με το υπουργείο Πολιτισμού και τις αρχαιολογικές υπηρεσίες το θέμα δεν μπορεί να λυθεί. Διότι είναι σαφές ότι ο χώρος απαιτεί επισταμένη φροντίδα, ειδικά του πρασίνου με πότισμα, καλλωπισμό και φύτευση. Επίσης απαιτείται φύλαξη για να εξασφαλιστεί ο δημόσιος χαρακτήρας με ασφάλεια προς όφελος κατοίκων και επισκεπτών.
Πρόσφατα άρθρα ( Κοινωνία )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet