Κάθε εκλογική  τακτική πρέπει να κάνει επιλογές, να εξετάζει τις κοινωνικές τάσεις και να κάνει προβλέψεις, ώστε να μπορεί να προλαμβάνει και να δίνει απαντήσεις σε τωρινά ή σε μελλοντικά κοινωνικά προβλήματα, εδραιώνοντας έτσι την πολιτική επιρροή του κόμματος που την υιοθετεί. Αν η  τακτική  λειτουργεί την κρίσιμη περίοδο των εκλογικών αναμετρήσεων,  μπορεί να σου δώσει τη νίκη. Αν έχει καταρρεύσει σε οδηγεί προς την ήττα.

 

Γιατί η γραμμή του αντισύριζα μετώπου ήταν μονόδρομος για τη ΝΔ

 

Δεν είμαι από αυτούς που θεωρούν ανόητη την εκλογική  τακτική της ΝΔ. Η  τακτική της υγειονομικής ζώνης γύρω από τον ΣΥΡΙΖΑ και της δημιουργίας ενός μετώπου ενάντια στον ΣΥΡΙΖΑ, θεωρώ ότι ήταν αρκετά έξυπνη και αποδοτική.

Η γραμμή που εκφράστηκε με τον Μεϊμαράκη, όπου η ΝΔ ψήφισε το 3ο μνημόνιο και δεν θα στοχοποιούσε τον ΣΥΡΙΖΑ ή τα πρόσωπα, αλλά την πολιτική του, δηλαδή θα συναινούσε σε όσα θεωρούσε θετικά, θεωρήθηκε από τη ΝΔ ότι δεν μπορούσε να αποδώσει, διότι ο ΣΥΡΙΖΑ παρά την ήττα του στην διαπραγμάτευση με τους θεσμούς και το μνημόνιο δεν απώλεσε σημαντική επιρροή στις εκλογές του Σεπτέμβρη του 2015. Η ΝΔ εκτίμησε ότι η γραμμή αυτή, ας την ονομάσουμε της επιλεκτικής συναίνεσης, δεν θα μπορούσε να ανατρέψει την εκλογική διαφορά των 8 μονάδων υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ. Η ΝΔ θα φαινόταν ως το παρακολούθημα του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος μάλιστα δεν συμφωνεί με το μνημόνιο, αλλά υλοποιεί όσα δημοσιονομικά μέτρα του επιβάλλονται, φροντίζοντας να μεταφέρει τα βάρη όχι στα φτωχότερα στρώματα αλλά στα μεσαία και υψηλότερα. Επομένως σε μια αντιπαράθεση ανοικτού πεδίου, σε μια αντιπαράθεση προγραμμάτων, η ΝΔ θα είχε πάντα τον ρόλο του κομπάρσου και δεν θα ανέκαμπτε δημοσκοπικά. Ο βασικός λόγος, είναι ότι η γραμμή αυτή είναι παθητική, επενδύει μόνο σε ατυχήματα ή σε λάθη του ΣΥΡΙΖΑ, κυρίως όμως, δεν επενδύει σε πολιτικές πρωτοβουλίες ή επιλογές της ΝΔ, οι οποίες πρωτοβουλίες, είναι οι μόνες ικανές να δώσουν δημοσκοπικό προβάδισμα στην ΝΔ.

Η συνειδητοποίηση αυτής της κατάστασης έκρινε το αποτέλεσμα της εσωτερικής αντιπαράθεσης εντός της ΝΔ υπέρ του Μητσοτάκη, και από την άλλη οδήγησε τη ΝΔ να επαναφέρει στο προσκήνιο, δοκιμασμένες συνταγές του παρελθόντος. Η ακροδεξιά στροφή ήταν επιβεβλημένη εκ των πραγμάτων, και όχι απλώς επειδή ο Μητσοτάκης συμμάχησε με τον Άδωνη Γεωργιάδη. Η αντισύριζα γραμμή, είναι συγκαλυμμένη και εκλεπτυσμένη μεταφορά, της γραμμής της αντικομουνιστικής υστερίας του μετεμφυλιακού κράτους, στην νέα εποχή. Όλα όσα ευτράπελα συνέβησαν στην εσωκομματική αντιπαράθεση της ΝΔ (αναβολή εκλογών δήθεν γιατί δεν ήταν έτοιμο το σύστημα), μόνο έτσι αποκτούν νόημα και ταυτόχρονα, καταμαρτυρούν τη δυσκολία να ηττηθεί η ατζέντα Καραμανλή, και να επανέλθει η ΝΔ στην εποχή του μετεμφυλιακού κράτους.  Όσο και αν προσπαθούν να το συγκαλύψουν, ορισμένες φορές τους ξεφεύγει, όπως π.χ η άποψη Βορίδη για τις ελαττωματικές ιδέες της Αριστεράς. Γι' αυτό θεωρώ ακατανόητο τον ενθουσιασμό στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, που θεωρούσαν ευκολότερο αντίπαλο τον Μητσοτάκη από τον Μεϊμαράκη.

Η γραμμή αντισύριζα επιπλέον, επιχειρεί και μια μετατόπιση του πεδίου αντιπαράθεσης, από το λογικό στο συναισθηματικό. Από την μία, αξιοποιεί την συναισθηματική αμεσότητα της απογοήτευσης για την ήττα ή της οργής για το 3ο μνημόνιο, απέναντι στην αργή και επώδυνη διαδικασία,  της λογικής αποδοχής της πραγματικότητας του συσχετισμού δυνάμεων, τόσο σε παγκόσμιο αλλά και στο ευρωπαϊκό επίπεδο. Έτσι ήλπιζε ότι, η  τακτική αυτή θα οδηγούσε πολύ σύντομα, σε ανατροπή της δημοσκοπικής διαφοράς. Από την άλλη επίσης, αξιοποίησε στο έπακρο, ακόμη ένα γεγονός, ότι οι δανειστές δεν αρκούνταν στο 3ο μνημόνιο, αλλά επέβαλλαν στις αξιολογήσεις και άλλα μέτρα, που δεν είχαν συμφωνηθεί, με στόχο την στρατηγική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό τους επέτρεψε, να αποκτά φαινομενικά νόημα και το σύνθημα, "καταστρέφετε την χώρα", ενώ στην πραγματικότητα, ήταν ενθουσιασμένοι με τη σκληρή στάση των δανειστών, την οποία επικουρούσαν με αρκετούς τρόπους. Με την έξοδο από τα μνημόνια, η ανάγκη των θεσμών να εμφανίσουν την ελληνική τραγωδία των μνημονίων, ως ένα ακόμη επιτυχημένο παράδειγμα, των δήθεν εμπνευσμένων επιλογών τους, οδήγησε σε επαίνους προς την ελληνική κυβέρνηση για την ολοκλήρωση του προγράμματος, η οποία συνοδεύτηκε με ανάπτυξη. Αυτό, όπως ήταν φυσικό, το εισέπραξε με εμφανή απογοήτευση η ΝΔ, διότι απλούστατα, σήμαινε την κατάρρευση της  τακτικής της.

Όπως ακριβώς το μετεμφυλιακό κράτος περιέθαλψε τους δωσίλογους και κυνήγησε τους αγωνιστές της εθνικής αντίστασης, όπως απέδωσε την οικονομική καταστροφή της χώρας, στον αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού και όχι στην γερμανική και μετέπειτα αγγλική κατοχή, έτσι ακριβώς, αξιοποίησε την κοινωνική και οικονομική καταστροφή που προκάλεσαν τα μνημόνια. Προσπάθησε να αποδώσει την ευθύνη της οικονομικής και ανθρωπιστικής καταστροφής, στον ΣΥΡΙΖΑ που αντιστάθηκε αλλά ηττήθηκε, και όχι στους διεθνείς και ευρωπαϊκούς  θεσμούς που προωθούν τον νεοφιλελευθερισμό, απαλλάσσοντας από την ευθύνη τα κόμματα που τον έφεραν εδώ.

 

Τι προσδοκούσε η ΝΔ από την  τακτική της

 

Α) Τη δημοσκοπική της ανάκαμψη, μετά από διαδοχικές ήττες και την ανυποληψία στην οποία είχε περιπέσει την περίοδο αλλαγής ηγεσίας. Η γραμμή αυτή έφερε αποτέλεσμα.

Β) Την επισκίαση των πραγματικών προβλημάτων της κοινωνίας και της οικονομίας, για τα οποία ή ίδια έφερε σοβαρότατη ευθύνη, από δευτερεύοντα ζητήματα (π.χ τα πράγματι υψηλά πλεονάσματα). Ως ένα βαθμό και αυτό έγινε.

Γ) Της επέτρεπε, ως ένα βαθμό, να αξιοποιήσει την απογοήτευση των αντιμνημονιακών κοινωνικών στρωμάτων χαμηλής πολιτικής ενημέρωσης ενάντια στον κύριο αντιμνημονιακό πόλο τον ΣΥΡΙΖΑ. Έτσι πέτυχε μια αντιστροφή της πραγματικότητας, η κύρια μνημονιακή δύναμη η ΝΔ δηλαδή, να εμφανίζεται με αντιμνημονιακό φιλολαϊκό προσωπείο, ενώ ταυτόχρονα, η κύρια αντιμνημονιακή δύναμη, ο ΣΥΡΙΖΑ δηλαδή να εμφανίζεται μνημονιακή. Ενώ είχε ψηφίσει το 3ο μνημόνιο, δεν ψήφιζε τα εφαρμοστικά μέτρα. Ακριβώς αυτή η αντεστραμμένη πραγματικότητα, ήταν το κύριο πλεονέκτημα της αντισύριζα γραμμής, γεγονός που της πρόσθεσε πολιτικό ανάστημα.

Δ) Επένδυε σε ατύχημα ή ακόμη και ανικανότητα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ ώστε αν τυχόν έπεφτε, να είχε την ευκαιρία της επανόδου. Ήλπιζε ότι η κυβέρνηση δεν θα άντεχε για 4 χρόνια, ότι θα έπεφτε κατά την διάρκεια των αξιολογήσεων, πράγμα που θα της έδινε σημαντικό πλεονέκτημα έναντι του ΣΥΡΙΖΑ. Αν γινόταν αυτό, κατά την διάρκεια της 2ης αξιολόγησης για παράδειγμα, το εκλογικό της προβάδισμα θα ήταν τόσο μεγάλο που θα ήταν σε θέση να μιλά για στρατηγική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ. Ο ΣΥΡΙΖΑ, δεν θα είχε την ευκαιρία να εφαρμόσει δικό του πρόγραμμα, δικής του έμπνευσης κοινωνικά, οικονομικά και δημοσιονομικά μέτρα, οπότε θα έμενε στην ιστορία ως άλλη μία αποτυχία της Αριστεράς. Ταυτόχρονα, αυτό θα ήταν σοβαρό πλήγμα κατά της Αριστεράς ως σύνολο, θα την εμφάνιζε ως μια πολιτική καρικατούρα.  Αυτή η πλευρά της  τακτικής δεν δικαιώθηκε.

Ε) Η ΝΔ με την υιοθέτηση αυτής της  τακτικής, αναλάμβανε και ένα ρίσκο. Η  τακτική της είχε ημερομηνία λήξης και μετά το πέρας των μνημονίων δεν θα είχε ταχτικά όπλα να αντιμετωπίσει την ανάκαμψη του ΣΥΡΙΖΑ. Θα έμενε γυμνή με μοναδικό όπλο τις χαλκευμένες δημοσκοπήσεις και την τυφλή υποστήριξη των συστημικών ΜΜΕ.

 

Η αντιμετώπιση της  τακτικής της ΝΔ

 

Η αντιμετώπιση της  τακτικής της ΝΔ, από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, σήμαινε τη σταθερή προσήλωση σε 4 άξονες

Α) Να γίνει σαφές ότι το τρίτο μνημόνιο δεν ήταν ιδιοκτησίας ΣΥΡΙΖΑ  αλλά αποτέλεσμα συντριπτικού συσχετισμού δύναμης υπέρ του αντιπάλου. Αυτή η μάχη δίνεται μεν, αλλά δεν έχει κερδηθεί πλήρως. Μέχρι τώρα έλλειπε από τον δημόσιο λόγο του ΣΥΡΙΖΑ το στοιχείο της αυτοκριτικής, και της αναγνώρισης λαθών. Για πρώτη φορά γίνεται σε εκλογική διακήρυξη αυτό κριτική. Μικρή είναι η αλήθεια σε έκταση αλλά πολύ κρίσιμη σε σημασία.

Β) Να ηττηθεί η γραμμή του τιμωρητικού νεοφιλελευθερισμού, όπως εκφραζόταν από τον Σόϊμπλε και τους συνεργάτες του, ώστε να αποκτήσει η ελληνική κυβέρνηση, μεγαλύτερη αυτονομία. Δεν ήταν στο χέρι του ΣΥΡΙΖΑ να συμβεί αυτό, όμως έγινε, ηττήθηκε η γραμμή αυτή. Μας άφησε όμως αμανάτι την ενίσχυση της ακροδεξιάς παντού στην Ευρώπη. Έτσι η διόγκωση της δημοσκοπικής επιρροής της ΝΔ, έχασε πλέον την τροφοδοσία της από εξωτερικούς θεσμικούς παράγοντες, πράγμα που η ηγεσία και τα στελέχη της τα εισέπραξαν με εμφανή εκνευρισμό.

Γ)  Να υπάρξει ο απαραίτητος χρόνος να βγούμε από το μνημόνιο με όρθια την κοινωνία, την στιγμή που είχε προκαθοριστεί και όχι η χρονική παράταση του ώστε να δοθεί ικανός χρόνος για την κυβέρνηση να εφαρμόσει δικό της πρόγραμμα. Τα μέτρα που ψήφισε ο ΣΥΡΙΖΑ μετά την έξοδο, αναστρέφουν το κλίμα αλλά η επίδρασή τους στο δημοσκοπικό αποτύπωμα μετατίθεται αρκετούς μήνες μετά, διότι υπάρχουν πάντα οι αδράνειες του παρελθόντος.

Δ) Να γίνει  αυτό που σήμερα ονομάζουμε αμφίπλευρο άνοιγμα. Δυστυχώς μέχρι στιγμής το άνοιγμα είναι μόνο προς την μία πλευρά. Αυτό βάζει ένα ανώτατο όριο στην ανάκαμψη της επιρροής του ΣΥΡΙΖΑ και κάνει την μάχη των ευρωεκλογών αμφίρροπη. Αν το άνοιγμα γίνει αμφίπλευρα τότε ο ΣΥΡΙΖΑ δεν χάνει ούτε την μάχη των ευρωεκλογών.

 

Η κατάρρευση της  τακτικής της ΝΔ

 

Η  τακτική της ΝΔ κατέρρευσε πιο γρήγορα από όσο ήλπιζαν ότι θα διαρκέσει. Αφορμή γιαυτό, στάθηκαν διάφοροι απρόβλεπτοι παράγοντες, αλλά ο κύριος λόγος είναι ότι η γραμμή είχε ημερομηνία λήξης.

Α. Η συμφωνία των Πρεσπών ήταν ένα αποφασιστικό βήμα, στην κατεύθυνση του να σπάσει αυτή την υγειονομική ζώνη. Οδήγησε σε μια νέα τομή. Δυνάμεις που είχαν ταχθεί με το μνημονιακό τόξο, διαιρέθηκαν και άρχισε μια νέα πολιτική κινητικότητα, πάνω στην βάση μιας φιλειρηνικής και ρεαλιστικής εξωτερικής πολιτικής. Η ανάγκη να δοθεί λύση σε ένα πρόβλημα που είχε κακοφορμίσει, επικράτησε της  τακτικής της υγειονομικής ζώνης και  έτσι δημιουργήθηκε η πρώτη ρωγμή. Δημιούργησε όμως και ρωγμές στην κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ με τους ΑΝΕΛ και η στάση της ΝΔ να εγκαταλείψει την γραμμή του Βουκουρεστίου, τροφοδότησε την  έξαρση της ακροδεξιάς υστερίας, και προσωρινή μηχανική υποστήριξη, στην νεκρή πλέον γραμμή του αντισύριζα μετώπου.

 Β. Το δεύτερο στοιχείο το οποίο τροφοδότησε με μεγάλη  ενέργεια την κινητικότητα ήταν η έξοδος από τα μνημόνια. Όταν τελείωσε η αναγκαστική ψήφιση μέτρων, όλα τα συμπληρωματικά του μνημονιακού τόξου κόμματα, δεν είχαν πλέον κανένα άλλοθι και κανένα τρόπο να κρατήσουν την συνοχή τους καταψηφίζοντας νομοσχέδια της κυβέρνησης όταν έφερνε τα εφαρμοστικά μέτρα.  Έπρεπε στην νέα εποχή, να απαντήσουν επί της ουσίας σε νομοσχέδια όπως η επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων ή η αύξηση του κατώτατου μισθού. Αυτό τα οδήγησε στη διάλυση τους. Η φθορά αυτών των κομμάτων ήταν πολλαπλάσια της φθοράς του ΣΥΡΙΖΑ λόγω των μέτρων που είχε υπογράψει ότι έπρεπε να περάσει. Φυσικά δοκιμάστηκε και η συμμαχική κυβέρνηση με τους ΑΝΕΛ, αλλά η ενίσχυση της κινητικότητας έδωσε νέες δυνατότητες που οδήγησαν στο αίτημα της ψήφου εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση. Η υπερψήφιση της πρότασης εμπιστοσύνης προς την νέα κυβέρνηση χωρίς τους ΑΝΕΛ, ήταν το οδυνηρό πλήγμα που γονάτισε για τα καλά το αντισύριζα μέτωπο.

 Γ. Όμως αυτό που οδήγησε σε πλήρη κατάρρευση την γραμμή του αντιπάλου είναι η  τακτική της γέφυρας και της προοδευτικής συμμαχίας. Όταν άνοιξε το πεδίο, μετά την έξοδο από τα μνημόνια και την ήττα του Σόϊμπλε, τίθεται εκ των πραγμάτων ένα νέο δίλημμα, τουλάχιστον στον κόσμο της εργασίας που παρέμενε εγκλωβισμένο σε κόμματα του μνημονιακού τόξου. Με ποια πλευρά θα είσαι; Με την πλευρά που θα μας βγάλει, πλέον ουσιαστικά και όχι τυπικά, από τα μνημόνια και τις συνέπειές τους, ή με την πλευρά, που αναζητά την επαναφορά της ακραία επιθετικής προς την εργασία μνημονιακής πολιτικής.

 

Ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα

 

Σήμερα η υγειονομική ζώνη έχει καταρρεύσει. Δεν σημαίνει όμως, ότι αυτό θα εκφραστεί αμέσως και εκλογικά. Ας μην ξεχνάμε ότι η γραμμή του αντιπάλου, που μόλις κατέρρευσε, για να τον φέρει μπροστά στις δημοσκοπήσεις, χρειάστηκε χρονικό διάστημα ενός έτους. Ο λόγος είναι ότι πάντα υπάρχει η φυσική αδράνεια του εκλογικού σώματος. Μένει στο παλιό επειδή το καινούργιο εκδηλώνεται με μέτρια δυναμικότητα και δημιουργεί αργές επιταχύνσεις μεταβολής γνώμης. Η τάση αναστροφής ήδη καταγράφεται, αλλά θέλει χρόνο, για να αντιστραφεί η δημοσκοπική πρόβλεψη εκλογικής επιρροής.

Η ΝΔ έδρεψε καρπούς από την εκλογική  τακτική της επαναφοράς του μετεμφυλιακού κλίματος σε νέα βάση. Της έδωσε δημοσκοπικό προβάδισμα. Όμως η γραμμή της κατέρρευσε και τώρα είναι υποχρεωμένη να δώσει την μάχη στηριζόμενη αποκλειστικά στην βοήθεια των ΜΜΕ. Δεν έχει πλέον  τακτική η οποία θα τις προσθέτει πόντους.  Αυτό σημαίνει και θα επιλέγει μόνο μεμονωμένους στόχους να επιτίθεται, χωρίς πρόγραμμα και στόχευση.

Η αντιπαράθεση σε ανοικτό πολιτικό πεδίο δεν ευνοεί την ΝΔ. Δεν είναι μόνο το προσωπικό έλλειμμα ικανοτήτων, του Κυριάκου Μητσοτάκη απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα, που τους ωθεί στην αποφυγή debate, αλλά και η υστέρηση προγράμματος απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ. Το ολίσθημα Πολάκη που ενώ επί της ουσίας είχε δίκιο, αξιοποιήθηκε από την ΝΔ, για να νεκραναστήσει την γραμμή της αντισύριζα υστερίας, αντιμετωπίζεται ευφυέστατα από τον Αλέξη Τσίπρα με ψήφο εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση. Αυτό θα αποτελέσει νέο πλήγμα στην γραμμή, και σύγχυση ή ακόμη και αποσυσπείρωση της εκλογικής τους βάσης.

Η ΝΔ είναι δέσμια των επιλογών της. Τόσο στην επιλογή ηγεσίας με τις πασιφανείς ανεπάρκειές της. Είναι ο πρώτος υποψήφιος πρωθυπουργός που απειλεί το εκλογικό σώμα. Άλλο τόσο από την επιλογή μιας  τακτικής που ήλπιζε ότι θα αποδώσει πριν την ημερομηνία λήξης της, αλλά δεν της βγήκε.

Τα μόνα όπλα που απομένουν πλέον στην ΝΔ είναι τα ΜΜΕ οι αδράνειες που προκάλεσε η εκλογική  τακτική που κατέρρευσε. Το γνωρίζουν πολύ καλά και αυτοί. Τα ΜΜΕ όμως έχει αποδείξει το εκλογικό σώμα ότι τα αγνοεί. Δεν είναι τυχαίο, ότι οι συνεντεύξεις Τσίπρα έχουν μεγάλη ακροαματικότητα. Είναι κόντρα στην ροή των πραγμάτων που προσπαθούν να επιβάλλουν. Λένε να βάλουν πολλά γκολ στο πρώτο ματς (ευρωεκλογές) που να μην τολμήσει ο ΣΥΡΙΖΑ να κατέβει στο δεύτερο (εθνικές εκλογές). Ξέρουν πολύ καλά ότι ακόμη και μια ήττα με 2 - 1  εκτός έδρας δεν είναι ήττα αποκλεισμού. Μια ήττα με διαφορά 3-4 μονάδων του ΣΥΡΙΖΑ, θα σημάνει αντιστροφή του κλίματος και πιθανότατα νίκη με ευρεία διαφορά υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ στις εθνικές εκλογές.

Φυσικά και ο ΣΥΡΙΖΑ ρίσκαρε. Είχε απόλυτη επίγνωση ότι για 3 χρόνια θα εφάρμοζε μνημόνιο και μόνο ένα χρόνο υπέρ του. Δηλαδή έπαιζε με στημένη διαιτησία. Το ότι δεν κατέρρευσε είναι αξιοσημείωτο και δείγμα ικανοτήτων και σωστών επιλογών. Η αδράνεια είναι υπέρ της ΝΔ. Το momentum και ο χρόνος λειτουργούν υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ.  Θα του φτάσει όμως ο χρόνος αντεπίθεσης για να γυρίσει το ματς; Δεν έχει κριθεί. Θα φανεί στο χειροκρότημα.

 

Αντώνης Βασιλείου

 
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2020 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet