Το νέο κεφάλαιο του βιβλίου «Ευρωπαϊκή Ένωση», που εγκαινιάζεται την επομένη των ευρωεκλογών, ξεκίνησε να γράφεται πριν ένα χρόνο στην Ουάσιγκτον, όταν ο αμερικανός πρόεδρος υπέγραφε την επιβολή δασμών 25% και 10% στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου, αντίστοιχα, στις ΗΠΑ από την Ευρώπη.
Οι πρώτες αναλύσεις απέδιδαν στην κίνηση αυτή της κυβέρνησης Τραμπ διπλή στόχευση. Αφενός να αντισταθμιστεί το ποσό των 1,5 τρισ. δολαρίων που θα προστεθεί την επόμενη δεκαετία στα κυβερνητικά ελλείμματα εξαιτίας του δανεισμού στον οποίο θα καταφύγει το αμερικανικό δημόσιο για να καλύψει τις απώλειες εσόδων από τις τεράστιες φοροελαφρύνσεις στον μεγάλο πλούτο, αφετέρου να πληγεί η ανταγωνιστικότητα του βιομηχανικού πυρήνα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Το πρώτο μένει να αποδειχθεί. Το δεύτερο ήταν εξ αρχής βέβαιο: το πλήγμα για την ευρωπαϊκή οικονομία θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, προέβλεπε η Κομισιόν: θα υπάρξει «απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας», καθώς «η Ένωση των 28(-1…) είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής των ΗΠΑ σε χάλυβα, με μερίδιο 20% στις αμερικανικές εισαγωγές, ή σχεδόν 7 δισ. ευρώ ετησίως».
Κάθε μέρα που περνά, τα πράγματα αποδεικνύονται πολύ πιο σοβαρά. Τώρα επιβεβαιώνονται, ανοιχτά και ομολογημένα, οι φόβοι ότι ο πραγματικός στόχος είναι η υπονόμευση της ευρωπαϊκής ενοποίησης με όρους απροκάλυπτα πολιτικούς.
«Σήμερα, για πρώτη φορά μετά το 1945, οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν το ευρωπαϊκό σχέδιο να αποδυναμωθεί, να εξαφανιστεί», δήλωσε φανερά ενοχλημένος ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, Μπρουνό Λεμέρ, μιλώντας την περασμένη Κυριακή στο κανάλι BFM TV. Με αφορμή συνέντευξη του Στηβ Μπάνον στην Le Journal du Dimanche –όπου ο πρώην κορυφαίος σύμβουλος του αμερικανού προέδρου έπλεξε το εγκώμιο της Μαρίν Λεπέν και προέβλεψε ότι το κόμμα της, ο ακροδεξιός «Εθνικός Συναγερμός», θα επικρατήσει στις ευρωεκλογές του κόμματος «Η Δημοκρατία Εμπρός!», του οποίου ηγείται ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν– ο κ. Λεμέρ δεν μάσησε τα λόγια του: «Οι ΗΠΑ θέλουν μια αδύναμη και διαιρεμένη Ευρώπη»...
Επ’ αυτού, ο πρώην(;) εξ απορρήτων του προέδρου Τραμπ δεν άφησε περιθώριο παρερμηνειών: «Ο ευρωπαϊκός δρόμος προς την ενοποίηση δεν εξυπηρετεί την Αμερική», δήλωσε στην εφημερίδα Le Parisien. «Ο κόσμος αλλάζει», είπε, «και στο ξαναμοίρασμα της τράπουλας την Αμερική δεν την συμφέρει να υπάρχει στο παιχνίδι μια ισχυρή Ευρώπη»…
Αν αυτό είναι το συμφέρον της, πώς σκοπεύει η Αμερική να το υπηρετήσει;
Και επ’ αυτού ο κ. Μπάνον ήταν απόλυτα σαφής. «Με κατηγορούν ότι χρηματοδοτώ τους ακροδεξιούς πολιτικούς σχηματισμούς. Λάθος. Τους βοηθώ να βρουν πηγές χρηματοδότησης υπό συνθήκες διαφάνειας». Πηγές χρηματοδότησης όπως «η μικρή ομάδα αμερικανών δισεκατομμυριούχων που χρηματοδοτούν τη δεξιά πτέρυγα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος» και οι οποίοι, σύμφωνα με την εφημερίδα Le Monde,  υποστηρίζουν «εκστρατείες διάδοσης ψευδών πληροφοριών σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης»; Που «χρηματοδοτούν μικρές ομάδες ακτιβιστών και εξειδικευμένες εταιρείες πολιτικής επικοινωνίας, η δράση των οποίων στη συνέχεια πολλαπλασιάζεται μέσω της αγοράς διαφημίσεων στα κοινωνικά δίκτυα για τη διάδοση των μηνυμάτων»;
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν παραιτήθηκαν ποτέ, από το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου και εντεύθεν, από το λεγόμενο δόγμα Ουίλσον, στον αδιάσπαστο πυρήνα του οποίου υπάρχει η αντίληψη της Ευρώπης των εθνών – με αναγκαστική παρένθεση την Ενωμένη Ευρώπη ως ανάχωμα στη Σοβιετική Ένωση. Παρένθεση που για τις ΗΠΑ «έκλεισε» με την πολυδιάσπαση του ανατολικού μπλοκ σε μικρά και εν πολλοίς ετεροκαθοριζόμενα εθνικά κράτη.
«Προσωπικά θα ήθελα ένα μικρό και ευέλικτο εθνικό κράτος ικανό να ελίσσεται και να δημιουργεί, αυτό είναι το μέλλον στον κόσμο μας…». Σε αυτό το απόσπασμα από τις δηλώσεις Μπάνον συνοψίζεται σε μια φράση η ουσία του «νέου» αμερικανικού δόγματος για την Ευρώπη σε βάθος χρόνου.
Όπως, ανάλογα, στη δήλωση του γάλλου υπουργού Οικονομικών: «Για πρώτη φορά μετά το 1945, οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν το ευρωπαϊκό σχέδιο να αποδυναμωθεί, να εξαφανιστεί, θέλουν μια αδύναμη και διαιρεμένη Ευρώπη», συνοψίζεται σε μια φράση η πρόκληση στην οποία η Ευρώπη καλείται να απαντήσει σε βάθος χρόνου που ξεπερνά κατά πολύ τις ευρωεκλογές.
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι το έθνος-κράτος — τουλάχιστον όχι με τους όρους που το εθνικό κράτος, ως οικονομική, κοινωνική, πολιτική και πολιτισμική συγκρότηση, ήταν αντιληπτό πριν να θέσει τους δικούς της όρους η παγκοσμιοποίηση. Ή, αν προτιμάτε, η οικουμενικότητα, όπως αποκαλούν μεταξύ τους την παγκοσμιοποίηση όσοι θέλουν να βλέπουν σε βάθος χρόνου…
Αντιμέτωπη με τη νέα παγκόσμια πραγματικότητα, η Αμερική του προέδρου Τραμπ οπισθοδρομεί στον εθνικό απομονωτισμό.
Η Ευρώπη θα καινοτομήσει, όπως έκανε στο παρελθόν; Η κοιτίδα του πολιτικού πολιτισμού που γέννησε το εθνικό κράτος μπορεί να «εφεύρει» τη μετεξέλιξή του;
Ενυπάρχει παρόμοια δυνατότητα στο μέτωπο των δυνάμεων που διαμορφώνεται για πρώτη φορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τη σοσιαλδημοκρατία, την οικολογία, το φιλελεύθερο δημοκρατικό χώρο και τη ριζοσπαστική Αριστερά;
Είναι ακόμη πολύ νωρίς να απαντηθεί.
Ένα είναι βέβαιο: η συντηρητική Ευρώπη δεν μπορεί να αποκολληθεί από το εθνοκεντρικό μοντέλο πολιτικής σκέψης.
Μόλις προχθές, ο βαυαρός χριστιανοκοινωνιστής κ. Μάνφρεντ Βέμπερ, υποψήφιος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος για την προεδρία της Κομισιόν, ενός κατ’ εξοχήν, υποτίθεται, υπερεθνικού ευρωπαϊκού θεσμού, πρότεινε, σαν απάντηση στον ανταγωνισμό από την Κίνα και της ΗΠΑ, ό,τι το πιο επικίνδυνα εθνοκεντρικό και αυτοαναφορικό: το σχηματισμό στην ευρωπαϊκή αγορά καρτέλ, δηλαδή τη σύμπραξη μεγάλων εταιριών με σκοπό τη μονοπώληση των προϊόντων ή των υπηρεσιών τους, σύμπραξη που θεωρείται παράνομη από το Δίκαιο του ανταγωνισμού. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση», είπε, «πρέπει να επιτρέπει τις μεγάλες συγχωνεύσεις και να προωθεί τους ευρωπαίους πρωταθλητές» -μιμούμενη, πρόσθεσε, το γερμανικό δίκαιο, που δίνει τη «δυνατότητα για απαγορευμένες συγχωνεύσεις»… Όπισθεν ολοταχώς στο εθνικό δίκαιο, δηλαδή.
Πόσο θα αντέξει να περιμένει το δίκαιό της η Ενωμένη Ευρώπη;

Κωστής Γιούργος
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2023 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet