Συνέντευξη με τον υφυπουργό Πολιτισμού, Κωνσταντίνο Στρατή*, υποψήφιο βουλευτή με τον ΣΥΡΙΖΑ στο Β2 Δυτικό Τομέα Αθηνών



Τη συνέντευξη πήρε η Ζωή Γεωργούλα

Δώστε μας μια πανοραμική εικόνα, σε άξονες, του έργου του υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΟΑ), ιδιαίτερα τον τελευταίο χρόνο μετά και την αποδέσμευση από τα μνημόνια.
Μια από τις μεγάλες αλλαγές που συντελέστηκαν στον τομέα του πολιτισμού είναι το πώς βλέπουμε την πολιτιστική κληρονομιά σε σχέση με τις επενδύσεις, την ανάπτυξη, τα μεγάλα έργα. Υπάρχουν αρκετά παραδείγματα όπως το Ελληνικό, ο Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς, όπου μέσα σε ένα πεδίο ιδιωτικών επενδύσεων, στο οποίο στο παρελθόν προωθούταν η ανεξέλεγκτη ενεργοποίηση του ιδιωτικού τομέα χωρίς καμία προστασία πολιτιστικού ή φυσικού περιβάλλοντος, χωρίς εν γένει καμία μέριμνα για το δημόσιο συμφέρον, καταφέραμε να βάλουμε τέτοια πλαίσια, με όρους οριοθέτησης, προστασίας και ελεύθερης προσβασιμότητας των πολιτών.
Εντός της πολιτιστικής κληρονομιάς συμπεριλαμβάνεται και ο τομέας της διαχείρισης, όπου η εισαγωγή του ηλεκτρονικού εισιτηρίου αποτελεί από μόνη της μια μεγάλη τομή που απαίτησε σειρά οργανωτικών βελτιώσεων. Πρόκειται για μια υπηρεσία που μοιάζει αυτονόητη αλλά δεν είχε γίνει. Το κάναμε έχοντας διττό στόχο, από τη μία τη βελτίωση των υπηρεσιών προς τον παγκόσμιο επισκέπτη, από την άλλη τη διασφάλιση των δημόσιων εσόδων. Έχουμε πλέον στοιχεία που δείχνουν ότι, εν μέσω της γενικότερης αυξητικής τάσης της επισκεψιμότητας λόγω ανόδου του τουρισμού, εκεί που βάλαμε ηλεκτρονικό εισιτήριο ανέβηκε ακόμα περισσότερο η επισκεψιμότητα. Έτσι καταφέραμε να διπλασιάσουμε τα έσοδα του ΥΠΠΟΑ από την πολιτιστική κληρονομιά. Γεγονός που σημαίνει ότι ο πολιτισμός πλέον σε πολύ μεγάλο βαθμό αυτοχρηματοδοτείται.
Στο σύγχρονο πολιτισμό, η μεγαλύτερη από τις τομές που καταφέραμε είναι το μητρώο που βάζει τάξη στο πώς έρχονται τα αιτήματα για υποστήριξη δράσεων σύγχρονου πολιτισμού, αλλά και το σχέδιο για την περιφερειακή συγκρότηση και οργάνωση του ΥΠΠΟΑ για τη στήριξη της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας. Παράλληλα, μια σημαντική κατάκτηση αποτελεί ο φορέας που θα διαχειρίζεται το Acropole Creative Hub, ως κέντρο τεχνών, ενώ ταυτόχρονα θα διαχειρίζεται και την πολιτική για το βιβλίο. Αυτά τα τελευταία είναι έτοιμα για νομοθέτηση και εφόσον αναλάβουμε τη διακυβέρνηση θα τεθούν προς ψήφιση άμεσα. Πρόκειται για βήματα πολύ σημαντικά που καταφέραμε σε πολύ δύσκολες συνθήκες. Γι’ αυτό είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι. Παράλληλα, όμως είμαστε εξαιρετικά ανήσυχοι για το τι θα σημάνει για τον κόσμο του πολιτισμού το να μην ολοκληρωθούν αυτά τα βήματα, διότι αποτελούν βήματα για τη διεύρυνση του πολιτισμού και τη διάχυσή του μέσα στην κοινωνία.
Άλλη μια σημαντική παρέμβαση έγινε στα πνευματικά δικαιώματα, αφενός με τον έλεγχο της ΑΕΠΙ, μια ιδιωτικής εταιρείας που νεμόταν το χώρο για χρόνια, αφετέρου με τη διάσωση του συστήματος είσπραξης και διανομής μέσω ενός ενδιάμεσου φορέα, της Ειδικής Υπηρεσίας Εκτακτης Διαχείρισης Δικαιωμάτων (ΕΥΕΔ), η οποία έχει την προοπτική και μετασχηματίζεται σε ανεξάρτητο φορέα των ίδιων των δημιουργών.
Δεν πρέπει να παραλείψουμε να αναφερθούμε στους εποπτευόμενους φορείς του ΥΠΠΟΑ, τους οποίους παραλάβαμε κυριολεκτικά χρεοκοπημένους και πλέον έχουν απαλλαγεί από τα χρέη, έχουν εξυγιάνει τη λειτουργία τους και παράγουν σημαντικό καλλιτεχνικό έργο, ανοιχτό προς την κοινωνία. Αλλά και στο βηματισμό από το καθεστώς διορισμού καλλιτεχνικών διευθυντών, σε ένα σύστημα ανοιχτών και διαφανών διαδικασιών.

Δύο σημαντικές τομές που δίνουν το στίγμα και για το πώς αντιλαμβάνονται την πολιτική αυτοί που κυβέρνησαν για χρόνια, αποτελούν οι περιπτώσεις του Ταμείου Αλληλοβοήθειας και του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων (ΤΑΠ). Περιγράψτε μας τι συνέβη.
Το Ταμείο Αλληλοβοήθειας των υπαλλήλων του ΥΠΠΟΑ είχε στο παρελθόν χρησιμοποιηθεί ως μηχανισμός ώστε τμήματα των εσόδων από την πολιτιστική κληρονομιά να κατευθύνονται προς τη διαχείριση συνδικαλιστικών ηγεσιών, τις οποίες όριζαν οι πολιτικές ηγεσίες. Οι έλεγχοι που έγιναν έφεραν στο φως σειρά φαινομένων κακοδιαχείρισης και κάποιες από αυτές τις υποθέσεις βρίσκονται ήδη στη Δικαιοσύνη, στο στάδιο της προανάκρισης. Παράλληλα, λοιπόν, με την εξυγίανση του Ταμείου Αλληλοβοήθειας, με νόμο διασώσαμε τον παιδικό σταθμό –αλλά και το επίδομα κατασκηνώσεων–, που λειτουργούσε το Ταμείο Αλληλοβοήθειας και τα χρησιμοποιούσε ως προκάλυμμα για κακοδιαχείριση, εντάσσοντάς τον πια στις δομές του ΥΠΠΟΑ με απόλυτη διαφάνεια. Αυτή η διαδικασία εξυγίανσης βρίσκεται στο τελικό στάδιο μεν, σε αναμονή και μιας διαδικασίας του ΑΣΕΠ που έχει να κάνει με το προσωπικό που λειτουργεί τον παιδικό σταθμό, αλλά μπορεί, αν ξαναβρεθούν σε θέσεις ευθύνης οι προηγούμενοι, να ανατραπεί το πλαίσιο που έχει ήδη δομηθεί και να επιστρέψουμε στο παρελθόν. Συγκεκριμένα, το 2009, στο εξάμηνο που ο Αντώνης Σαμαράς υπήρξε υπουργός Πολιτισμού, δόθηκαν 3,5 εκατ. στην ηγεσία του Ταμείου Αλληλοβοήθειας. Αξίζει επίσης να αναφέρουμε ότι στη συζήτηση που έγινε στη Βουλή για την ψήφιση του νομοσχεδίου για το Ταμείο Αλληλοβοήθειας, η στάση της Νέας Δημοκρατίας ήταν ότι δεν υπήρξε σκάνδαλο.


Όσον αφορά το ΤΑΠ, αφενός έγιναν σημαντικά βήματα στο πεδίο της στελέχωσης. Δηλαδή, φέτος για πρώτη φορά έχουμε όλες τις ειδικότητες και με παράταση των 8μηνων συμβάσεων μέχρι το τέλος Οκτώβρη, ώστε να καλυφθεί όλη η θερινή περίοδος. Επιπλέον έχουμε σπουδαία στήριξη από το πρόγραμμα του υπουργείου Εργασίας για τους νέους επιστήμονες, οι οποίοι θα εργάζονται στο ΤΑΠ έως τις αρχές Μάρτη 2020. Αφετέρου πετύχαμε πραγματική αναγέννηση των εργαστηρίων του ΤΑΠ, όπου παράγονται τα πιστοποιημένα αντίγραφα εκθεμάτων των μουσείων μας. Με νόμο είναι ο μόνος φορέας που μπορεί να το κάνει αυτό, αφού είναι και ο μόνος φορέας που έχει την τεχνογνωσία να το κάνει. Από αυτήν τη διαδικασία έχουν αναγεννηθεί τα πωλητήρια των μουσείων μας σε όλη την Ελλάδα, αλλά είμαστε περήφανοι γιατί αυτή η διαδικασία απέδειξε ότι το Δημόσιο μπορεί να παράγει, και μάλιστα με ανθρώπους που έχουν υψηλή εξειδίκευση και τεχνογνωσία. Αυτό αποτελεί ένα μικρό παράδειγμα για το πώς βλέπουμε εμείς την επόμενη μέρα για τη χώρα. Εμείς επενδύουμε στο ανθρώπινο δυναμικό, στην οικονομία της γνώσης, στην πολιτιστική οικονομία, που αποτελεί προνομιακό πεδίο για την Ελλάδα. Η σπουδαία εξέλιξη που αποτελεί το ηλεκτρονικό εισιτήριο, επειδή απαιτεί κυριολεκτικά αδιάκοπη και επισταμένη μέριμνα, υπάρχει ο φόβος μήπως αυτό δεν γίνει κατανοητό από επόμενη τυχόν ηγεσία και αφεθεί, όπως έχει γίνει στο παρελθόν με αρκετά πράγματα. Σχετικά με τα εργαστήρια του ΤΑΠ, υπάρχει πράγματι ο κίνδυνος μια επόμενη κυβέρνηση να πει ότι δεν την ενδιαφέρει να παράγει , αλλά απλώς να βάζει σφραγίδες σε πράγματα που παράγουν άλλοι, και να τα κλείσει.

Από την επαφή σας με τον κόσμο αισθάνεστε ότι όλες αυτές οι τομές είναι γνωστές στον κόσμο ώστε να τις αξιολογήσει;
Ίσως να ήταν επικοινωνιακά πιο αποδοτικό να δουλεύαμε λίγο λιγότερο και να επικοινωνούσαμε λίγο περισσότερο τη δουλειά μας. Υπάρχει έλλειμμα σε αυτόν τον τομέα. Από την άλλη, με εκπλήσσει ότι υπάρχουν άνθρωποι, λίγοι ίσως, που μας βρίσκουν και μας λένε –παραδείγματος χάρη για τα εργαστήρια του ΤΑΠ– ότι είναι συγκινημένοι γιατί αυτό που κάναμε είχε να γίνει από τη δεκαετία του ’80, από την εποχή της Μελίνας Μερκούρη. Ήρθαμε αντιμέτωποι με μια χώρα εντός μνημονίων, από τα οποία θέλαμε να την βγάλουμε, και ταυτόχρονα με χρόνιες παθογένειες, μέσα από τις οποίες θέλαμε να ανοίξουμε το δρόμο για το μέλλον. Αυτό είναι ένα έργο που απαιτεί μεγάλη προσήλωση. Όμως το δίδαγμα παραμένει ότι η επικοινωνία χρειάζεται να είναι μέρος της πολιτικής δουλειάς. Όπως και ότι θα έπρεπε ως κόμμα και ως κυβέρνηση να βγαίναμε για να μιλήσουμε στον κόσμο πιο νωρίς.

Ολόκληρος ο απολογισμός του ΥΠΠΟΑ στη διεύθυνση: www.culture.gr/DocLib/GY_apologismos_2015_2019.pdf

* Ο Κ. Στρατής έχει πτυχίο αρχαιολογίας από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και μεταπτυχιακό τίτλο στις αποκαταστάσεις μνημείων από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Έχει διατελέσει αντιπρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, καθώς και μέλος του ΔΣ του ΤΑΠ και του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Από τον Ιούνιο μέχρι τον Νοέμβριο του 2016 υπήρξε διευθυντής του γραφείου υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού Α. Μπαλτά.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet