«Η ΚΟΚΚΙΝΗ ΤΖΟΑΝ»
Ιστορίες με κατασκόπους



Επιμέλεια: Στράτος Κερσανίδης

Το 2005 πέθανε σε ηλικία 93 ετών η Μελίτα Νόργουντ. Μια γυναίκα που το όνομά της θα έμενε εντελώς άγνωστο εάν, κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1990, δεν είχε συνδεθεί με μια υπόθεση κατασκοπίας, η οποία απασχόλησε εκείνα τα χρόνια τη βρετανική κοινή γνώμη.
Το 1999, η πανίσχυρη -ως απεδείχθη- Σοβιετική Ένωση αποτελεί ήδη παρελθόν όπως και όλες οι χώρες του λεγόμενου «υπαρκτού σοσιαλισμού». Οι διεθνείς ισορροπίες έχουν ανατραπεί και ο κόσμος αρχίζει να αλλάζει. Η Ρωσία και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν ανήκουν πια σε αντίπαλα στρατόπεδα και έτσι η ηγεσία της Κα Γκε Μπε παραδίδει στις βρετανικές αρχές έναν κατάλογο με ονόματα Βρετανών κατασκόπων οι οποίοι δρούσαν, για πάνω από 40 χρόνια, υπέρ της Σοβιετικής Ένωσης. Ανάμεσα στα ονόματα υπήρχε και εκείνο με τον κωδικό Χόλα, πίσω από το οποίο κρυβόταν η Μελίτα Νόργουντ, μια 87χρονη γυναίκα η οποία ζούσε μαζί με την παντρεμένη κόρη της. Κανείς ως τότε δεν την είχε υποψιαστεί, αφού η κυρία Νόργουντ ζούσε μια εντελώς φυσιολογική -φαινομενικά- ζωή.
Γεννημένη το 1912, η Μελίτα μεγάλωσε σε ένα αριστερό περιβάλλον αφού και οι δυο γονείς της ήταν κομμουνιστές. Ο πατέρας μάλιστα, ο λετονικής καταγωγής Πέτερ Αλεξάντερ Σίρνις, εξέδιδε μια μικρή αριστερή εφημερίδα. Στα 20 της χρόνια έφυγε από το πατρικό της σπίτι και μετακόμισε στο Λονδίνο όπου έπιασε δουλειά στη Βρετανική Ένωση Μη Σιδηρούχων Μετάλλων, μια εταιρεία η οποία κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου συνεργάστηκε με την κυβέρνηση για την κατασκευή της ατομικής βόμβας. Στο μεταξύ γνωρίστηκε με τον Χίλαρι Νάσμπαουμ, στενό φίλο του ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος, και σύντομα έγινε μέλος του κόμματος και η ίδια. Κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου πολέμου, η Μελίτα ήρθε σε επαφή με τους σοβιετικούς και έτσι ξεκίνησε την καριέρα της ως κατάσκοπος. Μάλιστα, το 1938, λίγο έλειψε να συλληφθεί, αλλά τελικά η ΜΙ5 δεν κατάφερε να την εντοπίσει αν και εξάρθρωσε ένα δίκτυο κατασκόπων.
Εξαιρετικά σημαντική υπήρξε η συμβολή της στην κατασκευή της ατομικής βόμβας από τους Σοβιετικούς, αφού, λόγω της δουλειάς της, είχε πρόσβαση στις έρευνες και την πρόοδο του μυστικού προγράμματος για την κατασκευή ατομικών όπλων του Ηνωμένου Βασιλείου. Έτσι φωτογράφιζε και έστελνε όλες τις πληροφορίες στους Σοβιετικούς, με αποτέλεσμα η Σοβιετική Ένωση να κατασκευάσει τη δική της ατομική βόμβα δυο χρόνια νωρίτερα από ό,τι προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός! Συγκεκριμένα η πρώτη δοκιμή σοβιετικής ατομικής βόμβας έγινε στις 29 Αυγούστου 1949.
Η Μελίτα Νόργουντ αποσύρθηκε το 1972, σε ηλικία 60 ετών. Όταν αποκαλύφθηκε η δράση της, είπε πως δεν νιώθει τύψεις επειδή δεν έκανε τίποτε κακό και θα έκανε το ίδιο εάν υπήρχαν οι ανάλογες συνθήκες. «Ήθελα να αποτρέψω την ήττα ενός συστήματος που παρείχε τροφή, καλή εκπαίδευση και υπηρεσίες υγείας στους απλούς ανθρώπους», υποστήριξε. «Δεν έβλεπα τον εαυτό μου ως κατάσκοπο. Οι άλλοι άνθρωποι θα με κρίνουν. Δεν το έκανα για τα χρήματα. Δεν με ενδιέφερε αυτό, απλά ήθελα η Ρωσία να είναι στην ίδια θέση με τη Δύση», είχε πει και τα λεγόμενά της επιβεβαιώνονται από το γεγονός πως η Κα Γκε Μπε τής έδινε μέχρι το τέλος της ζωής της το συμβολικό ποσό των 20 λιρών κάθε μήνα. Λόγω της προχωρημένης της ηλικίας δεν της ασκήθηκε πότε δίωξη παρά την επιμονή των βρετανών Συντηρητικών.
Βασισμένη λοιπόν στην αληθινή ιστορία της Μελίτα Νόργουντ είναι η ταινία «Η κόκκινη Τζόαν» (Red Joan) του Τρέβορ Ναν. Μόνο που εδώ το όνομά της είναι Τζόαν Στάνλεϊ και ζει με το γιο της.
Πρόκειται για μια ατμοσφαιρική ταινία με συναρπαστική αφήγηση στην οποία αναδεικνύεται η προσωπική στάση, ατομική επιλογή ενός ανθρώπου μπροστά στις μεγάλες ιστορικές προκλήσεις. Πρωταγωνιστούν η Τζούντι Ντεντς και η Σόφι Κούκσον στους ρόλους της ηλικιωμένης και της νέας Τζόαν Στάνλεϊ.

strakersan@gmail.com
kersanidis.wordpress.com

 

«Η ΛΗΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΣΤΟΚΧΟΛΜΗΣ»

Η γέννηση ενός συνδρόμου


Τον Αύγουστο του 1972, ο Γιαν-Έρικ Όλσον και ο Κλαρκ Όλοφσον, εισέβαλλαν ένοπλοι στην τράπεζα Κρεντιμπάνκεν στη Στοκχόλμη για να την ληστέψουν κρατώντας τέσσερις ομήρους για έξι μέρες. Η ομηρία έληξε με τη σύλληψη των δύο δραστών. Όταν όμως ήρθε η ώρα της δίκης, οι τέσσερις όμηροι όχι μόνον δεν κατέθεσαν ως μάρτυρες κατηγορίας αλλά μάζεψαν και χρήματα για να τους βοηθήσουν στο δικαστικό τους αγώνα! Ομόφωνα υποστήριξαν πως κατά τη διάρκεια της ομηρίας τους δεν κινδύνεψαν τόσο από τους ληστές, όσο από την αστυνομία!
Η υπόθεση προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον, μάλιστα ο εγκληματολόγος Νιλς Μπέιεροτ επινόησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης», με τον οποίο περιγράφει «ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς που αναπτύσσονται μεταξύ δύο ατόμων, όπου ένα πρόσωπο παρενοχλεί περιοδικά, χτυπάει, απειλεί, κακοποιεί, ή εκφοβίζει το άλλο».
Η ταινία «Η ληστεία της Στοκχόλμης» (Stockholm) του Ρόμπερτ Μπουντρό είναι εμπνευσμένη από ένα άρθρο που έγραψε ο δημοσιογράφος Ντάνιελ Λανγκ στην εφημερίδα «Νιου Γιόρκερ», το 1974, με τίτλο «Το δράμα της τράπεζας». Εξιστορούσε πώς οι όμηροι σε μια ληστεία τράπεζας στην Στοκχόλμη δέθηκαν με τους απαγωγείς τους και στράφηκαν εναντίον των αρχών. Στην ταινία ένας αμερικανός πρώην κατάδικος, ο Λαρς, εισβάλλει σε μια μεγάλη τράπεζα στη Στοκχόλμη με σκοπό να την ληστέψει αλλά και να απαιτήσει από τις αρχές να ελευθερώσουν τον φυλακισμένο φίλο του, Γκάναρ. Όμως ο Λαρς με την προσωπικότητα του κατάφερε να γοητεύσει τους ομήρους υπαλλήλους της τράπεζας οι οποίοι όχι μόνο τον υπερασπίζονται αλλά και θέλουν να τον βοηθήσουν να ξεφύγει από τον αστυνομικό κλοιό μαζί με τα χρήματα της ληστείας!
Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ταινία-θρίλερ με μπόλικη αγωνία και ανατροπές. Μια παράλογα αληθινή ιστορία η οποία γέννησε έναν ψυχολογικό όρο! Στο ρόλο του απαγωγέα πρωταγωνιστεί ο Ίθαν Χοκ σε μια συγκλονιστική ερμηνεία.

Σ. Κ.

 

ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

«Άννα» (Anna) του Λικ Μπεσόν: Η Άννα Πλιάτοβα, πανέμορφη πρώην μοντέλο, στρατολογείται από την Κα Γκε Μπε. Την εκπαίδευση της αναλαμβάνει η βετεράνος πράκτορας, Όλγκα. Έτσι η Άννα θα μετατραπεί σε επαγγελματία εκτελέστρια που τρέμουν οι κυβερνήσεις όλου του κόσμου. Δύο ώρες με σασπένς, ανατροπές και ενδιαφέρουσα πλοκή.

«Οι νεκροί δεν πεθαίνουν» (Dead don’t die) του Τζιμ Τζάρμους: Κάτι παράξενο συμβαίνει στο Σέντερβιλ. Το φεγγάρι έχει πολύ έντονο φως, ο ήλιος χάνεται, οι ώρες μπερδεύονται. Και το πιο περίεργο, οι νεκροί δεν πεθαίνουν αλλά μετατρέπονται σε ζόμπι, βγαίνουν από τους τάφους και επιτίθενται στους ζωντανούς. Ταινία τρόμου και ανατρεπτικού χιούμορ, ένα εύστοχο, γλυκόπικρο σχόλιο για το σύγχρονο κόσμο από τον πάντοτε ευρηματικό Τζιμ Τζάρμους. Φευγάτη σκηνοθεσία και ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον καστ συνθέτουν τη νέα ταινία του πατριάρχη του αμερικάνικου σινεμά.

«Ο βασιλιάς των λιονταριών» (Lion king) του Τζο Φαβρό: 25 χρόνια μετά, η ταινία ξαναζωντανεύει σε μια θαυμάσια μίξη ανιμέισον και αληθινών εικόνων από το σκηνοθέτη του «Βιβλίου της ζούγκλας». Ο μικρός Σίμπα πρόκειται να διαδεχτεί τον πατέρα του, Μουσάφα. Όμως η γέννηση του Σίμπα δεν χαροποιεί ιδιαίτερα τον Σκαρ, αδελφό του Μουσάφα, ο οποίος διεκδικεί το θρόνο. Ο Σκαρ καταφέρνει με προδοσία να εξορίσει τον Σίμπα, ο οποίος όμως με τη βοήθεια των φίλων του επανέρχεται για να διεκδικήσει ό,τι του ανήκει!

«Η κυρία εξαφανίζεται» (The lady vanishes) του Άλφρεντ Χίτσκοκ: Η νεαρή Ίρις κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού γνωρίζεται με τη Μις Φρόι, μια ηλικιωμένη κυρία. Όταν όμως η Μις Φρόι θα εξαφανιστεί μυστηριωδώς και η κοπέλα ψάχνει να την βρει, οι συνταξιδιώτες αρνούνται πως την έχουν δει και προσπαθούν να την βγάλουν τρελή. Ένας ψυχίατρος μάλιστα επιμένει πως η Ίρις έχει παραισθήσεις! Τελικά πίσω από την εξαφάνιση υπάρχει μια ιστορία κατασκοπίας! Ίντριγκες, σασπένς και ανατροπές από τον μετρ του είδους, σε μια ταινία που γυρίστηκε το 1938.

«Ο χωροφύλακας του Σεν Τροπέ» (Le gendarme de Saint Tropez) του Ζαν Ζιρό: Ξεκαρδιστική κωμωδία, που γυρίστηκε το 1964, με πρωταγωνιστή το μεγάλο γάλλο κωμικό Λουί ντε Φινές να υποδύεται τον αστυνόμο Λουντοβίκ Κρουσό ο οποίος παίρνει μετάθεση στο κοσμοπολίτικο θέρετρο Σεν Τροπέ. Ενώ προσπαθεί να συνηθίσει στο νέο περιβάλλον, κυνηγώντας γυμνιστές και κόβοντας κλήσεις, η κόρη του Νικόλ, του δημιουργεί πρόσθετους μπελάδες καθώς υποδύεται την πλούσια.

Σινεφίλ
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet