Η Ούρσουλα φον ντερ Λέγιεν είναι η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η πρώτη Γερμανίδα σε αυτό το πόστο, και η πρώτη που έλαβε το χρίσμα της διαδοχής του Γιούνκερ με τόσο μικρή πλειοψηφία.
Το μικρό περιθώριο εννέα μόλις ψήφων αφήνει μια παράξενη γεύση, κυρίως στα προοδευτικότερα τμήματα του Ευρωκοινοβουλίου, καθώς ο διορισμός της εξασφαλίστηκε με την στήριξη του ακραίου και εθνικιστικού πολωνικού κόμματος PiS. Αυτή η εξέλιξη γεννά και τις μεγαλύτερες ανησυχίες, ότι η νέα πρόεδρος της Κομισιόν ενδέχεται να υιοθετήσει χαλαρή στάση απέναντι σε όσους θέτουν σε αμφισβήτηση το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Και δεν μιλάμε μόνο για τις κυβερνήσεις των χωρών της ομάδας Βίσεγκραντ, αλλά και για άλλες ακραίες φωνές εντός του Ευρωκοινοβουλίου, όπως η Λέγκα του Βορρά και το κόμμα της Λεπέν.
Η διαμόρφωση νέων πλειοψηφιών στη νέα σύνθεση του ευρωκοινοβουλίου είναι ένα ακόμη μεγάλο ερωτηματικό και μια μεγάλη πρόκληση για τη νέα Κομισιόν, για το πώς δηλαδή, μέσα από ποιες συμμαχίες θα προχωρά η υιοθέτηση των νομοθετικών προτάσεων. Μέχρι και την προηγούμενη θητεία, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, οι Ευρωπαίοι Σοσιαλιστές και οι Φιλελεύθεροι, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, έκαναν εφικτή την υιοθέτηση των περισσότερων από τις προτάσεις της Κομισιόν. Σήμερα δεν υπάρχει πλέον αυτή η εξασφάλιση, καθώς και οι συσχετισμοί έχουν αλλάξει, και καμία πολιτική ομάδα δεν είναι διατεθειμένη να κάνει υποχωρήσεις χωρίς ισχυρά ανταλλάγματα.

Πόσο «κοστίζει» τελικά η πολιτική στήριξη στην ψηφοφορία;

Από την πρώτη μέρα των επαφών με πολιτικές ομάδες και ευρωβουλευτές ενόψει της κρίσιμης ψηφοφορίας στην ολομέλεια του Στρασβούργου, η κ. Λέγιεν εξασφάλισε δεσμεύσεις υποστήριξης από ηγέτες πολλών πολιτικών ομάδων – πλην της Αριστεράς και των Πράσινων - που θεωρητικά αντιστοιχούσαν σε περισσότερες από 500 ψήφους. Το γεγονός ωστόσο ότι η ν��α Πρόεδρος της Κομισιόν εκλέχθηκε με μόλις 383 θετικές ψήφους δείχνει ότι τα πράγματα δεν ξεκινούν καλά για την ίδια και πως οι νέες ισορροπίες είναι περισσότερο σύνθετες από όσο φαίνονται.
Από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, την πολιτική ομάδα που την πρότεινε ως υποψήφια, έχουν ήδη εκφραστεί ανησυχίες για την πίεση που θα ασκηθεί στη νέα Κομισιόν από τις ευρωσκεπτικιστικές, ακραίες και ακροδεξιές δυνάμεις, ως αντάλλαγμα της στήριξης προς το πρόσωπο της νέας προέδρου.
Κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας ήταν μεγάλη η ανησυχία πολλών ηγετών της συντηρητικής πτέρυγας για το εάν τελικά θα εκλεγεί η κ. Λέγιεν, με την Άνγκελα Μέρκελ να σπεύδει πρώτη να συγχαρεί τον Πολωνό ομόλογό της για τη στήριξη από το PiS. Από την πλευρά της, η πολωνική κυβέρνηση περιμένει ανταλλάγματα από την Κομισιόν, και κυρίως μια πιο «χαλαρή» στάση στο θέμα των πιέσεων για την καταστρατήγηση του κράτους δικαίου και τη φίμωση του Τύπου στη χώρα. Το ίδιο ισχύει και για την Ουγγαρία του Όρμπαν, το κόμμα του οποίου στήριξε επίσης την υποψηφιότητα της νέας προέδρου της Κομισιόν.

Πολυδιάσπαση και κατακερματισμός

Η μεγαλύτερη ανησυχία της κ. Λέγιεν είναι η «αριθμητική της εξουσίας». Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι πιο κατακερματισμένο από ποτέ, από το 1979 που ξεκίνησαν οι ευρωεκλογές, και δεν υπάρχουν ενδείξεις σταθερού συνασπισμού μεταξύ των φιλοευρωπαϊκών ομάδων που χρειάζονται για την πλειοψηφία. Χωρίς την αναζήτηση βιώσιμων συνεργασιών και συμμαχιών, οι πολιτικές φιλοδοξίες και στόχοι της νέας Κομισιόν θα περιοριστούν. Η ψηφοφορία στο Στρασβούργο κατέδειξε ότι η νέα πρόεδρος θα έχει μεγάλη δυσκολία στο «χτίσιμο» δικτύων επιρροής στο Ευρωκοινοβούλιο.
Για να κερδίσει τους ευρωβουλευτές από την αριστερά, τα σοσιαλιστικά, τα πράσινα και φιλελεύθερα «στρατόπεδα», η κ. Λέγιεν παρουσίασε ένα πολιτικό πλαίσιο 24 σελίδων, το οποίο αφορά στα περιβαλλοντικά θέματα, στην κοινωνική πολιτική και στην ισότητα των φύλων.
Η νέα πρόεδρος δήλωσε, για παράδειγμα, ότι σκοπεύει να εξαναγκάσει τις εταιρείες της ΕΕ να εισάγουν δεσμευτικά μέτρα διαφάνειας των αμοιβών, να δεσμευτούν για μια «πράσινη νέα συμφωνία» εντός των πρώτων 100 ημερών της θητείας της, υιοθετώντας τις προτάσεις του Πορτογάλου Πρωθυπουργού Αντόνιο Κόστα για την φιλο-περιβαλλοντολογική ενίσχυση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Ωστόσο, δεν κατάφερε να πείσει καθόλου την ευρωομάδα των πράσινων και την αριστερά.
Πολλά βέβαια θα εξαρτηθούν από ζητήματα που αφέθηκαν αδιευκρίνιστα τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Η κ. Λέγιεν απέφυγε να λάβει θέση σχετικά με ορισμένα από τα μεγαλύτερα και πιο ευαίσθητα ζητήματα που θα αντιμετωπίζει και θα συνεχίσει να αντιμεπίζει η ΕΕ τα επόμενα χρόνια.
Ποια θέση θα υιοθετήσει η ΕΕ για τον παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ-Κίνας; Πως θα προχωρήσει η πολιτική του ανταγωνισμού και ποιες εξελίξεις θα υπάρξουν στο ζήτημα των μεταρρυθμίσεων της Ευρωζώνης, με την τραπεζική ενοποίηση και την φορολογική εναρμόνιση για παράδειγμα; Επίσης, πως θα προχωρήσει η πολιτική ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων; Σε ποιους τομείς θα δοθεί προτεραιότητα στην κατανομή και το ύψος των πόρων του νέου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού;
Σε όλα τα παραπάνω μείζονα ζητήματα υπάρχει ασάφεια, γεγονός που ήδη σηματοδοτεί μια κακή εκκίνηση για τη νέα πρόεδρο και τη νέα Κομισιόν.

Δημήτρης Ραπίδης
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet