Αμήχανη η γερμανική πολιτική ηγεσία παρακολούθησε από την αρχή την τουρκική εισβολή στην Συρία. Οι λόγοι για αυτή τη στάση είναι πολλοί, από τις ενοχές της κυρίας Μέρκελ για τη συμφωνία με την Άγκυρα για το προσφυγικό, μέχρι τα οικονομικά συμφέροντα των γερμανικών επιχειρήσεων στην Τουρκία που απειλούνται από μια γενικότερη αποσταθεροποίηση της περιοχής. Υπάρχει πάντα και το άγχος για το ενδεχόμενο μιας μεταφοράς της αντιπαράθεσης εκατομμυρίων τούρκων και κούρδων μεταναστών στο γερμανικό έδαφος.

Του Δημήτρη Σμυρναίου

Την περασμένη Δευτέρα στο Λουξεμβούργο ήταν για μια ακόμα φορά ο υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου, Ζαν Ασελμπορν, που τόλμησε να πει κάποιες αλήθειες. Αφού μίλησε για την τουρκική εισοβολή στην Συρία, παραδέχτηκε ότι η Ευρώπη δεν έχει κανένα τρόπο για να την σταματήσει. «Αυτό είναι κάτι που πρέπει να ομολογήσουμε με ειλικρίνεια προς τους πολίτες». Είχε προηγηθεί μια συνάντηση υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ, όπου είχε φανεί ακριβώς αυτό. Η αδυναμία δηλαδή της θεσμικής Ευρώπης να πιέσει τον Ταγίπ Ερντογάν, αλλά σε μεγάλο βαθμό και η απροθυμία της να το κάνει. Ακόμα και το περιβόητο εμπάργκο όπλων δεν αφορούσε τις ήδη «κλεισμένες» συμφωνίες, αλλά εκείνες που προγραμματίζονταν για το μέλλον. Τα συμβόλαια είναι μεγάλα και οι παίκτες πολλοί.
Μια ημέρα νωρίτερα, η Ανγκέλα (όπου νάναι αποχωρώ) Μέρκελ είχε δεχτεί το τηλεφώνημα του τούρκου προέδρου, σύμφωνα τουλάχιστον με την εκδοχή του Βερολίνου. Για τους εκπροσώπους του γερμανικού Τύπου, η κίνηση αυτή είχε το νόημα της διερεύνησης των ορίων ανοχής των Ευρωπαίων απέναντι στις τουρκικές πολεμικές επιχειρήσεις. Η καγκελάριος έκανε ξανά μια «αμφίσημη» δήλωση, εκφράζοντας κατανόηση για τις «δικαιολογημένες ανησυχίες της Τουρκίας για την ασφάλειά της», ζήτησε όμως να σταματήσουν οι πολεμικές ενέργειες. Το αποτέλεσμα το γνωρίζουμε όλοι.

Πρώτα η οικονομία

Για μια ακόμα φορά, η Γερμανία ως η μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη δείχνει να αντιμετωπίζει με αμηχανία τα όσα συμβαίνουν εκτός Ευρώπης. Η στάση της κάθε άλλο παρά ηγεσία δείχνει, όπως αποδεικνύει και η χρήση διαφορετικών τόνων από στελέχη της κυβέρνησης. Όσο πιο υψηλόβαθμοι, τόσο πιο προσεκτικοί στις διατυπώσεις. Οι λόγοι δεν είναι μόνο πολιτικοί. Προφανώς και υπάρχουν τεράστια οικονομικά συμφέροντα στην Τουρκία, πέραν των εξοπλιστικών, με χαρακτηριστικότερο το παράδειγμα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Οι υπογραφές για την κατασκευή του νέου εργοστασίου της Volkswagen κοντά στην Σμύρνη, μια επένδυση το ύψος της οποίας υπολογίζεται σε πάνω από 1,5 δισ. ευρώ δεν έπεσαν τελικά. Αναβολή δε σημαίνει ωστόσο και ακύρωση... Η διοίκηση της εταιρίας αποφάσισε απλώς, ότι δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να υπογραφούν τα σχετικά συμβόλαια. Προφανώς μέχρι να «ηρεμήσουν» τα πράγματα και η πρόκληση να μην είναι τόσο κραυγαλέα.

Το «εκκρεμές» προσφυγικό

Στο Βερολίνο γνωρίζουν επίσης ότι είναι πολλές και οι εκκρεμότητες της συμφωνίας Βρυξελλών-Άγκυρας για το προσφυγικό, η οποία ουσιαστικά είχε κλείσει εξωθεσμικά με προσωπική πρωτοβουλία της Ανγκέλα Μέρκελ. Οι απειλές Ερντογάν ότι θα στείλει εκατομμύρια πρόσφυγες-μετανάστες στην Ευρώπη και η έκρυθμη κατάσταση σε πολλά νησιά του Αιγαίου φυσικά δεν έχουν περάσει απαρατήρητες από το γερμανικό Τύπο. Η κυρία Μέρκελ έχει συνείδηση του γεγονότος ότι αυτή θα είναι πάντα μια πολύ γκρίζα σελίδα της θητείας της στην καγκελαρία, η οποία θα τη συνοδεύει πιθανότατα και μετά την αποχώρησή της από εκεί. Σχέδιο Β δεν υπάρχει, πέραν του κατευνασμού του τούρκου προέδρου και της συνέχισης της χρηματοδότησής του, προκειμένου να μην αφήσει εντελώς ανεξέλεγκτη τη στρόφιγγα. Και αυτό περιορίζει τις δυνατότητες κινήσεων της θεσμικής και σταθερά εθελοτυφλούσας Ευρώπης στο σύνολό της, που επιμένει να πιστεύει ότι μπορεί να κρατήσει ένα παγκόσμιο πρόβλημα έξω από τα κλειστά σύνορά της.

Το εσωτερικό μέτωπο

Η γερμανική κυβέρνηση ανησυχεί φυσικά και για τις συνέπειες, που θα μπορούσε να είχε ο πόλεμος και για τις ήδη τεταμένες σχέσεις των εκατομμυρίων Τούρκων και Κούρδων που ζουν στην επικράτειά της. Υπάρχει ήδη το προηγούμενο των επιθέσεων από οπαδούς του Ερντογάν εναντίον όσων είχαν θεωρηθεί υποστηρικτές του Φετχουλάχ Γκιουλέν μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του Ιουλίου του 2016. Ήδη οι γερμανικές αρχές έχουν σημάνει συναγερμό με αφορμή κάποιες -μικρές πάντως σε μέγεθος- διαδηλώσεις Κούρδων, που ζουν στη Γερμανία εναντίον της τουρκικής εισβολής, αλλά και απειλές εναντίον τούρκων διπλωματών. Μια μεγάλη πανευρωπαϊκή εκδήλωση διαμαρτυρίας κατά της τουρκικής επιθετικότητας ήταν προγραμματισμένη να γίνει χθες (Σάββατο) στην Κολωνία.
Οι ελπίδες των γερμανών διπλωματών φαίνεται τελικά να περιορίζονται στην προοπτική να πέσει τελικά ο Ερντογάν θύμα των μεγαλεπήβολων σχεδίων του και να βρεθεί διεθνώς απομονωμένος και ουσιαστικά ηττημένος. Όπως γράφτηκε χαρακτηριστικά «η μεγαλύτερη απειλή για τον τούρκο πρόεδρο φαίνεται να είναι ο ίδιος ο εαυτός του».
Αυτό δεν το λες απαραιτήτως μακρόπνοη εξωτερική πολιτική. Η Ανγκέλα Μέρκελ δεν διέθετε, άλλωστε, ποτέ τέτοιο σχέδιο. Το ενδιαφέρον της περιοριζόταν στο να διασφαλίζει βραχυπρόθεσμα ή έστω μεσοπρόθεσμα ενδιαφέροντα μεγάλων επιχειρήσεων και τραπεζών με έντονες εξαγωγικές δραστηριότητες. Oι ομιλίες της στη Βουλή για την ευρωπαϊκή πολιτική, σαν εκείνη της Πέμπτης, λίγο πριν τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ χαρακτηρίζονται από μια πνευματική απουσία, από μια ηθελημένη αποστασιοποίηση. Θυμίζουν διαχειριστή πολυκατοικίας, που απλώς αραδιάζει τα θέματα της ημερήσιας διάταξης σε συνέλευση ιδιοκτητών, χωρίς καμιά προσωπική «πινελιά». Χωρίς σθένος, χωρίς σχέδιο. Τεχνικά, διαδικαστικά για να ξεμπερδεύει μια ώρα αρχύτερα από την υποχρέωση.
Η πολιτική αυτή έχει εξαντλήσει πλέον όλα τα περιθώριά της και αυτό δεν είναι καθόλου άσχετο με την τεράστια κρίση αξιοπιστίας, που περνά και η θεσμική Ευρώπη γενικότερα, η οποία μάταια εδώ και μερικά χρόνια προσδοκά από το Βερολίνο να «ηγηθεί» ενός νέου πολιτικού σχεδίου, που θα την γλυτώσει από την ολική απαξίωση. Από την άλλη, η φιλοδοξία του γάλλου προέδρου να αποδείξει, ότι μπορεί αυτός να μπει μπροστάρης για ένα νέο ευρωπαϊκό σχέδιο, προχωρώντας σε κινήσεις εντυπωσιασμού σε όλα τα επίπεδα μάλλον ανησυχίες παρά αισιοδοξία προκαλούν. Χαρακτηριστικό και πρόσφατο παράδειγμα η πεισματική άρνηση του να συμφωνήσει στην παραχώρηση ενταξιακού καθεστώτος στη Βόρεια Μακεδονία. Ούτε μπορεί να θεωρείται «πολιτικός με όραμα», όταν προσέρχεται στις Βρυξέλλες αφήνοντας να διαρρεύσει ότι είναι χολωμένος από τους άλλους Ευρωπαίους επειδή του «έκοψαν» την κολλητή του προτεινόμενη ως επίτροπο Σιλβί Γκουλάρ και επιδιώκει τώρα να πάρει το αίμα του πίσω, υιοθετώντας σκληρή στάση σε άλλα ζητήματα.
Οι οιωνοί δεν είναι καθόλου ευχάριστοι. Αλλά έτσι κι αλλιώς η Ελλάδα δεν έχει λόγο να ανησυχεί. Ξέρει πια το αγαπημένο φαγητό του πρωθυπουργού της. Η υπόθεση αρχίζει να θυμίζει τις εποχές, που ένας άνευ προηγουμένου τυφώνας τσάκιζε την παγκόσμια οικονομία, αλλά οι επικοινωνιολόγοι-σύμβουλοι του τότε πρωθυπουργού είχαν πείσει τον ίδιο, αλλά και την κοινή γνώμη ότι η χώρα μας «είναι απολύτως θωρακισμένη».

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet