Του Κωστή Χατζημιχάλη

Σε ένα από τα γνωστά προκλητικά και επιθετικά άρθρα στην Καθημερινή (27.9.2019), με τίτλο «Η Αριστερά να ηττηθεί στην ανάπτυξη», ο κ Στέφανος Κασιμάτης επιπλήττει τους ευρωβουλευτές της ΝΔ που δήλωσαν παρών στο επαίσχυντο ψήφισμα του ευρωκοινοβουλίου που εξισώνει το ναζισμό με τον κομμουνισμό, ενώ μία το καταψήφισε. Δεν ενδιαφέρομαι για τις εσωκομματικές τριβές στη ΝΔ και γνωρίζω καλά τις απόψεις του κ. Κασιμάτη για την Αριστερά, τις οποίες αναπαράγει με συνέπεια και σε αυτό το άρθρο με κύριο στόχο το ΚΚΕ. Στέκομαι, όμως, στην άποψη που διατυπώνει στο τέλος: «Στην ανάπτυξη, λοιπόν, είναι το πραγματικό στοίχημα της κυβέρνησης, γιατί εκεί θα ηττηθεί η Αριστερά».

Οι «επιτυχίες»

Δεν εξηγεί το πώς, εκτός από μια σύντομη αναφορά στα έργα του Κωνσταντίνου Καραμανλή του πρεσβύτερου. Η σημερινή ΝΔ, σε πλήρη ταύτιση με τις καραμανλικές παραδόσεις του αυταρχικού κομματισμού, απέδειξε πόσο ρηχή ήταν η επιχειρηματολογία περί αρίστων, θέτοντας επικεφαλής του υπουργείου Ανάπτυξης τον γνωστό μας κ. Άδωνη Γεωργιάδη, υποθέτω λόγω πλούσιου βιογραφικού. Έκτοτε «τρέχουμε με 200», όπως ανέφερε ενθουσιασμένος ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ και ήδη αισθάνομαι ζαλισμένος από τις «επιτυχίες». Μια από αυτές είναι και το λεγόμενο «αναπτυξιακό νομοσχέδιο». Η συντριπτική πλειοψηφία από τα εκατοντάδες άρθρα αφορούν εξόφληση γραμματίων στο ελληνικό μεσαίο και μεγάλο κεφάλαιο, χωρίς την παραμικρή αναπτυξιακή χροιά, ακόμη και με τους όρους που την προσεγγίζουν οι νεοφιλελεύθεροι τεχνοκράτες. Ο Νέος Λόγος για την ανάπτυξη που εκφέρει αυτή η κυβέρνηση αναπαράγει πιστά τη διαπλοκή, τα ρουσφέτια, την κατεδάφιση των όποιων προσπαθειών για κοινωνική πρόνοια και τήρηση των αρχαιολογικών και περιβαλλοντικών νόμων, προωθώντας το real estate και τη μείωση του εργατικού κόστους. Δεν υπάρχει η παραμικρή αναφορά προς τα πού θα πάει η χώρα, μια στοιχειώδης νύξη προγραμματισμού. Μόνο γενικολογίες περί προσέλκυσης ξένων μεγάλων επενδύσεων που τώρα θα αξιολογούνται από ιδιώτες και θα εγκρίνονται ταχύτατα, προβλέποντας μάλιστα και ποινές στους υπαλλήλους που καθυστερούν. Η «ανάπτυξη» αυτή, εύχεται ο κ Κασιμάτης, θα σημάνει και την ήττα της Αριστεράς.
Θα πιάσει η ευχή του; Δεν πρέπει, γιατί εκτός από την όποια ήττα της Αριστεράς –μιλώ πάντα για την καθ’ υμάς ριζοσπαστική Αριστερά – την οποία απεύχομαι, θα καταστρέψει τη χώρα και τους πολίτες της. Εδώ, όμως, θα βάλω μια υποσημείωση. Ως προς τις διαδικασίες, την τεχνοκρατική επάρκεια και την κοινωνική ευαισθησία, οι διαφορές μεταξύ της συμμαχικής περιόδου ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με τη σημερινή είναι σημαντικά υπέρ της πρώτης. Ως προς το περιεχόμενο, όμως, των αναπτυξιακών επενδύσεων φοβάμαι ότι οι διαφορές είναι μικρές. Σκληρά και ίσως άδικα λόγια θα μου πουν κάποιοι και κάποιες, γι’ αυτό εξηγούμαι.
Αστοχίες

Έχω αναφερθεί επανειλημμένα από τις φιλόξενες στήλες της «Εποχής» στις «αναπτυξιακές» αδυναμίες, αντιφάσεις και αστοχίες του ΣΥΡΙΖΑ, πριν γίνει κυβέρνηση και κατά τη διάρκεια των 4,5 χρόνων που την ασκούσε. Από την κριτική των πάντων ως αντιπολίτευση πέρασε στην υλοποίηση προγραμμάτων που ο ίδιος είχε κατακρίνει. Γνωρίζω ότι κατά τη μνημονιακή περίοδο-μέγγενη οι αναπτυξιακοί στόχοι καθορίζονταν σε σημαντικό βαθμό από τη τρόικα, την ανάγκη για συμβιβασμούς και ότι οι συμβάσεις που είχαν υπογραφεί δεν μπορούσαν ν’ αλλάξουν. Οι αντιφάσεις και αστοχίες στις οποίες αναφέρομαι, αφορούν αναπτυξιακές πολιτικές που δεν ήταν μνημονιακές επιλογές και συγκεκριμένα θυμίζω τους αναπτυξιακούς άξονες του 2017 ανά υπουργείο, το φιλόδοξο σχέδιο «Ελλάδα: μια στρατηγική ανάπτυξης για το μέλλον» του 2018 και το ιδεολόγημα περί παραγωγικής ανασυγκρότησης που υπήρχε από το 2015. Στα δυο προγράμματα διαβάζουμε φιλόδοξους στόχους, αλλά στην πράξη έχει εγκριθεί και εν μέρει υλοποιηθεί το γνωστό από παλιά μείγμα υφαρπαγή γης: μεγάλα τουριστικά συγκροτήματα με γκολφ, ανεμογεννήτριες στις βουνοκορφές, εξορύξεις, οδικοί άξονες, real estate παντού και ιδιωτικοποιήσεις. Δεν παραγνωρίζω τις πρωτοβουλίες για υποστήριξη των πολύ μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, τις προσπάθειες υποστήριξης συνεταιρισμών και επιχειρήσεων Κ.Α.Λ.Ο, τα σωστά κίνητρα. Όμως αν παρατηρήσει κανείς τη συγκέντρωση των επενδύσεων στο παραπάνω μείγμα, θα διαπιστώσει ότι δεν άλλαξε κάτι σε βάθος με την προ ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ περίοδο. Σίγουρα η διαφάνεια και η έλλειψη διαπλοκής έκανε σημαντική διαφορά και αυτό είχε εξοργίσει τη δεξιά, δεν μπορούμε όμως να μιλάμε για παραγωγική ανασυγκρότηση, ούτε φυσικά για «δίκαιη» ανάπτυξη.

Ανάγκη κριτικής και αντιπολίτευσης

Η ΝΔ, λοιπόν, χωρίς να έχει ουσιαστικό και δομημένο πρόγραμμα προχωρά με «ό,τι προκύψει» και δεν έχει πρόβλημα να ακολουθήσει το παραπάνω μείγμα επενδυτικών επιλογών, όμως με πολύ χειρότερους εργασιακούς, χωροταξικούς και περιβαλλοντικούς όρους. Γι’ αυτό ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να αντιπαραθέσει πειστική κριτική ως προς τους στόχους και περιορίζεται σε κριτική επί της διαδικασίας του τύπου «εμείς τα κάναμε καλύτερα». Το πρόβλημα φάνηκε ανάγλυφα στο νομοσχέδιο για τις εξορύξεις υδρογονανθράκων, που είχαν δρομολογηθεί με την Αριστερά στην κυβέρνηση. Εκτός από τις τέσσερις αρνητικές ψήφους, η επιλογή του «παρών», λόγω της ιδιωτικοποίησης των ΕΛΠΕ, ήταν μια υπεκφυγή που δεν έπεισε κανέναν. Λες και οι συνεργασίες των ξένων αρπακτικών εταιρειών με μια κρατική θα περιόριζε τους δραματικούς κινδύνους από τη ρύπανση.
Η αυτοπεποίθηση, που διακατέχει μέχρι σήμερα τη ΝΔ, δεν οφείλεται μόνο στο ότι έχουν επανέλθει επιθετικά στο «δικό» τους μαγαζί. Οφείλεται κυρίως στην ταξική της άνεση να διαχειρίζεται τον ελληνικό καπιταλισμό χωρίς να τον αλλάζει, με τους τρόπους που ξέρει από παλιά, στολισμένους τώρα με kitsch συμβολισμούς από τις νέες Καρυάτιδες στο καζίνο του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού, μέχρι τους εορτασμούς για τις μάχες της Σαλαμίνας και των Θερμοπυλών. Αυτή είναι η κρίσιμη διαφορά με τον ΣΥΡΙΖΑ που ξέραμε μέχρι σήμερα: δεν είχε αντίστοιχη ριζοσπαστική αυτοπεποίθηση και οι προσπάθειες βελτίωσης του εγχώριου καπιταλισμού δεν οδήγησαν σε διαφορετικά αναπτυξιακά πρότυπα, με αποτέλεσμα να πέφτει συχνά σε αντιφάσεις. Μπορεί η περίοδος της αντιπολίτευσης να λειτουργήσει αναστοχαστικά; Τα μέχρι σήμερα δεδομένα δεν δείχνουν προς αυτή την κατεύθυνση, το ελπίζω όμως. Γιατί αλλιώς θα έχει δίκιο ο κ Κασιμάτης.

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet