ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΣΕΡΤΖΙΟ ΓΚΡΕΖ, ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ
ΤΗΣ ΧΙΛΗΣ ΣΤΟ ΣΑΝΤΙΑΓΚΟ



Με τους καραμπινιέρι να μπαίνουν ακόμα και σε σχολεία και να πυροβολούν εναντίον μαθητών και μαθητριών, συνεχίζεται στη Χιλή η καταστολή της λαϊκής εξέγερσης που συμπλήρωσε τρεις εβδομάδες. Την ίδια στιγμή, ο Σεμπαστιάν Πινιέρα προκειμένου να κατευνάσει την οργή του κόσμου ανακοίνωσε ότι θα αυξηθεί ο κατώτερος μισθός, και επιμένει στην άρνησή του να παραιτηθεί. Ο χιλιανός ιστορικός Σέρτζιο Γκρεζ, ένας από τους σημαντικότερους μελετητές των λαϊκών κινημάτων και του κοινωνικού ζητήματος στη Χιλή, μιλάει στην «Εποχή» για τη συσσωρευμένη κοινωνική δυσαρέσκεια, τον αυθόρμητο χαρακτήρα των κινητοποιήσεων, την στάση της αντιπολίτευσης, και την επόμενη μέρα.

 

Τη συνέντευξη πήρε
ο Δημήτρης Γκιβίσης

Ποιες είναι οι βαθύτερες αιτίες για αυτήν την εξέγερση;
Η συνεχιζόμενη λαϊκή εξέγερση οφείλεται σε διάφορες αιτίες. Είναι η έκφραση μιας δυσαρέσκειας που έχει συσσωρευτεί για περισσότερο από τεσσερισήμισι δεκαετίες αδυσώπητης εφαρμογής του πλέον εξτρεμιστικού νεοφιλελεύθερου μοντέλου στον κόσμο. Οι άνθρωποι έχουν ξεσηκωθεί ενάντια στις βαθιές κοινωνικές ανισότητες, στις μειώσεις των μισθών και των συντάξεων, στις κακές μεταφορές, στην υποβάθμιση των υπηρεσιών εκπαίδευσης και υγείας, στις συνεχείς αυξήσεις των τιμών των βασικών ειδών και στην συμπαιγνία των επιχειρηματιών για αυτήν την τεχνητή αύξηση, στις παραβιάσεις των δικαιωμάτων των αυτόχθονων πληθυσμών, στην αύξηση του δανεισμού λόγω του χρέους, στη βία και την αστυνομική κατάχρηση, στη διαφθορά και στα προνόμια των επαγγελματιών πολιτικών, των στρατιωτικών και των αστυνομικών δυνάμεων, στις περιβαλλοντικές ζημιές και στις συνέπειες που προκαλούνται από την εξορυκτική οικονομία, στην έλλειψη πραγματικών πολιτικών εναλλακτικών λύσεων απέναντι στο κατεστημένο, καθώς και σε διάφορα άλλα κοινωνικά προβλήματα που πλήττουν την πλειοψηφία του πληθυσμού. Πρόκειται για μια αμφισβήτηση τόσο του νεοφιλελεύθερου οικονομικού μοντέλου, όσο και της περιορισμένης, εποπτευόμενης, και χαμηλής έντασης δημοκρατίας που ακολούθησε τη δικτατορία.

Ένα αυθόρμητο κίνημα

Ποια είναι τα τμήματα της κοινωνίας που συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις, και πώς οργανώνονται οι κοινωνικές διαμαρτυρίες;
Πρόκειται ουσιαστικά για ένα αυθόρμητο και αποκεντρωμένο κίνημα, μια εξέγερση του χιλιανού λαού χωρίς κάποιον μηχανισμό που καθοδηγεί, ή που μπορεί να ελέγξει, όλες τις ενέργειες. Στην εξέγερση συμμετέχουν εργαζόμενοι, φοιτητές, συνταξιούχοι, χωρικοί, συνδικαλιστικές οργανώσεις, κάτοικοι από γειτονιές, πολιτιστικοί σύλλογοι, περιβαλλοντολόγοι, φεμινίστριες, ιθαγενείς, αριστεροί μαχητές, διανοούμενοι και άλλοι. Δηλαδή, απλοί πολίτες που δεν είναι οργανωμένοι, ή που οργανώθηκαν στη διάρκεια των κινητοποιήσεων. Το κύριο συντονιστικό όργανο είναι η Κοινωνική Ενότητα, ένας ευρύς συνασπισμός κοινωνικών οργανώσεων που δημιουργήθηκε λίγους μήνες πριν από τον ξεσηκωμό της 18ης Οκτωβρίου και έχει καλέσει τις κυριότερες διαδηλώσεις, αν και πρέπει να τονιστεί ότι πολλές από τις διαμαρτυρίες των πολιτών που γίνονται σε ολόκληρη τη Χιλή είναι αυθόρμητες ή συγκαλούνται από πολλές διαφορετικές πλευρές, συμπεριλαμβανομένων επίσης οργανισμών όπως το Ταξικό Κέντρο Εργαζομένων και την Εδαφική Συνέλευση, που δεν ανήκουν στην Κοινωνική Ενότητα.

Πώς ερμηνεύεις αυτήν την τόσο άγρια καταστολή; Χιλιάδες συλληφθέντες, τραυματίες από πυροβολισμούς, βασανιστήρια στα αστυνομικά τμήματα, περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης…
Η σφοδρή καταστολή που εξαπέλυσε ο Σεμπαστιάν Πινιέρα απέναντι στον κινητοποιημένο λαό, εξηγείται κυρίως από το μέγεθος της εξέγερσης και από την αδυναμία της κυβέρνησης να ανταποκριθεί στα κοινωνικά αιτήματα μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ο αταβιστικός φόβος και η περιφρόνηση της χιλιανής άρχουσας τάξης προς τον λαϊκό κόσμο, εκφράστηκε για μια ακόμα φορά με μια σκληρή καταστολή που μας θυμίζει τη δικτατορία του Πινοσέτ. Η καταστολή και η συνέχιση της μαζικής παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν έναν πολιτικό στόχο: να συντρίψουν την λαϊκή εξέγερση. Η χιλιανή δεξιά δεν έχει πιστέψει ποτέ στη δημοκρατία και στην αξία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά τα αποδέχτηκε απρόθυμα ως ένα «απαραίτητο κακό» σε ορισμένες στιγμές της ιστορίας. Αυτό που συμβαίνει τώρα το αποδεικνύει ξανά.

Η στάση της αντιπολίτευσης



Πώς βλέπεις τη στάση της αντιπολίτευσης απέναντι στις εξελίξεις;
Η αντιπολίτευση στερείται εντελώς ενότητας. Ο συνασπισμός που αποτέλεσε τη βάση της δεύτερης κυβέρνησης Μπασελέτ, έπαψε να υπάρχει πριν από το τέλος της διοίκησής της. Το Ευρύ Μέτωπο, ένας νέος συνασπισμός με πρόσφατη κοινοβουλευτική παρουσία, δεν έχει καμιά ιδεολογική και πολιτική ενότητα πέρα ​​από κάποια γενικά προγραμματικά σημεία. Στις τάξεις του συνυπάρχουν κλασικοί φιλελεύθεροι με ανθρώπους του «απελευθερωτικού» παρελθόντος, κυρίως σοσιαλδημοκράτες και περιβαλλοντολόγους. Δεν υπάρχει καμιά κοινή θέση της αντιπολίτευσης για τη λαϊκή εξέγερση. Ενώ όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης αναγνωρίζουν ότι η κοινωνική δυσφορία είναι αναμφισβήτητη, υπάρχουν διαφορές μεταξύ τους σχετικά με τη στάση που πρέπει να ακολουθήσουν απέναντι στην κυβέρνηση. Κάποια, όπως το Χριστιανικό Δημοκρατικό Κόμμα, το Ριζοσπαστικό Κόμμα και το Κόμμα για τη Δημοκρατία, αντιτίθενται στην απόδοση κατηγοριών εναντίον του Πινιέρα για παραβιάσεις του Συντάγματος, ενώ το Κομμουνιστικό Κόμμα και το Ευρύ Μέτωπο την προωθούν. Το Ριζοσπαστικό Κόμμα, το Κόμμα για τη Δημοκρατία, και το Σοσιαλιστικό Κόμμα, ζητούν ένα νέο Σύνταγμα αόριστα και χωρίς να υποδεικνύουν τον ακριβή τρόπο. Το γεγονός ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα στα συνέδρια και τις ανακοινώσεις του διακηρύσσει την προσήλωσή του στην ιδέα μιας Συντακτικής Συνέλευσης και τώρα δεν το κάνει καθαρά, είναι ένα σημάδι της αναξιοπιστίας που έχει. Όμως σε γενικές γραμμές, μπορεί να ειπωθεί ότι οι εκλογικές πρακτικές και οι υπολογισμοί των κομμάτων τους κάνουν να φαίνονται ως αξιόπιστοι σύμμαχοι για τις κοινωνικές οργανώσεις και τους ανθρώπους που κινητοποιούνται.

Πώς αντιμετωπίζουν την λαϊκή εξέγερση τα ΜΜΕ;
Κατά τις πρώτες μέρες της εξέγερσης, τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης, εφημερίδες, ραδιόφωνα και τηλεοπτικά κανάλια, προσπάθησαν να χειραγωγήσουν την κοινή γνώμη εστιάζοντας σε βίαιες πράξεις, λεηλασίες και βανδαλισμούς που πραγματοποίησε μέρος των διαδηλωτών, και κρύβοντας ή ελαχιστοποιώντας την έκταση των διαμαρτυριών καθώς και την αστυνομική και στρατιωτική βία. Ωστόσο, η ευρεία κυκλοφορία των βίντεο και των πληροφοριών μέσω των κοινωνικών δικτύων και των εναλλακτικών μέσων ενημέρωσης κατέστησε αδύνατη την συνέχιση της στρέβλωσης της πραγματικότητας με τόσο εξόφθαλμο τρόπο. Έτσι, ακόμη και η τηλεόραση κατέληξε να δείχνει ένα μέρος των βίντεο που καταγράφουν τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και να αναφέρεται σε αυτές τις περιπτώσεις. Η χειραγώγηση των μέσων ενημέρωσης συνεχίζεται, αλλά είναι μικρότερη. Τώρα τα ΜΜΕ αναγνωρίζουν τη νομιμότητα των λαϊκών αιτημάτων, αν και εξακολουθούν να τονίζουν τη βία κάποιων από τους ανθρώπους που βγαίνουν στο δρόμο για να διαμαρτυρηθούν, να αντιπαραβάλλουν τους ειρηνικούς διαδηλωτές με τους βίαιους, και να προβάλουν μια εικόνα της «κανονικότητας» που δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα.

Πώς μπορεί να εκφραστεί πολιτικά όλη αυτή η κοινωνική ριζοσπαστικοποίηση;
Η λαϊκή εξέγερση του Οκτωβρίου-Νοεμβρίου θα σηματοδοτήσει με πολλούς τρόπους το πριν και το μετά. Όποια και αν είναι η έκβαση, εκτός από έναν ελάχιστα πιθανό αυτοπεριορισμό του Πινιέρα ή ένα στρατιωτικό πραξικόπημα, πλέον τα αιτήματα της πλειοψηφίας του πληθυσμού δεν μπορούν να αμφισβητηθούν, όπως γινόταν εδώ και δεκαετίες. Από αυτή την εξέγερση θα προκύψει, τουλάχιστον, ένας πιο συνειδητοποιημένος, απαιτητικός και κινητοποιημένος λαός, πρόθυμος, ακόμα, να συνεχίσει να αγωνίζεται για σημαντικές αλλαγές που δεν θα οδηγούν μόνο στην ικανοποίηση των άμεσων αιτημάτων, αλλά και σε μια πολιτική αναδιάταξη στη χώρα. Η απαίτηση για ένα νέο Σύνταγμα μέσω της Συντακτικής Συνέλευσης θα ενισχυθεί, ανεξάρτητα από το αν είναι εφικτή ή όχι βραχυπρόθεσμα. Αυτή θα μπορούσε τελικά να είναι η κύρια πολιτική έκφραση της εξέγερσης του χιλιανού λαού.
Πρόσφατα άρθρα ( Διεθνή )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet