Συνέντευξη με τον Σπύρο Δανέλλη, πρώην βουλευτή με το Ποτάμι

 

Τη συνέντευξη πήρε ο Βασίλης Ρόγγας

Φεβρουάριος 2014 – Νοέμβριος 2019. Τόσος ήταν ο πολιτικός βίος του Ποταμιού, κόμμα στο οποίο άλλοτε ήσασταν βουλευτής. Τι πήγε στραβά κ. Δανέλλη, μπορείτε να προσδιορίσετε;

Το Ποτάμι δημιουργήθηκε όταν δύο βασικά διλήμματα: «Μνημόνιο - Αντιμνημόνιο» και «Μένουμε Ευρώπη – Βγαίνουμε απ’ την Ευρώπη» ταλάνιζαν πολιτικό σύστημα και κοινωνία. Είχε προηγηθεί η κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ εξαιτίας της μνημονιακής περιπέτειας της χώρας, αλλά και της συγκυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου. Η δε προσπάθεια δημιουργίας της «Ελιάς» απέτυχε εν τη γενέσει της, εξαιτίας του σφιχταγκαλιάσματός της από τον Βενιζέλο. Ο Στ. Θεοδωράκης άρπαξε την ευκαιρία να καλύψει αυτό το κενό μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ. Από τη φιλελεύθερη κεντροδεξιά μέχρι την ευρωπαϊστική κεντροαριστερά. Επιχείρησε να εκφράσει το αίτημα υπέρβασης του απαξιωμένου μεταπολιτευτικού σκηνικού, υπέρβασης των δυνάμεων που οδήγησαν τη χώρα στη χρεοκοπία. Επιχείρησε να αποτελέσει το χώρο έκφρασης του ορθού λόγου, της ανεκτικότητας, του πολιτικού φιλελευθερισμού. Η ιδιότυπη άρνησή του να «πολιτικοποιηθεί», η αλαζονική και αυτάρεσκη συμπεριφορά, αλλά και η αρχηγική του δομή και λειτουργία, δεν του επέτρεψαν να αναπτυχθεί και να μακροημερεύσει. Μοιραία, όμως, υπήρξε η επιλογή της συμπόρευσης με τη ΝΔ, επιλογή που πήρε μάλιστα την έγκριση του Συνεδρίου το Νοέμβριο 2018.

Προδιαγεγραμμένη πορεία

Κατά πόσο η συμφωνία των Πρεσπών ήταν διαλυτική για το Ποτάμι; Μήπως θεωρείτε λάθος τη συμπόρευση με το ΠΑΣΟΚ για κάποιο καιρό;

Η έμπρακτη μεγάλη συνεισφορά του Ποταμιού στην πολιτική ζωή του τόπου υπήρξε η αταλάντευτη στήριξη όλων των δικαιωματικών νομοσχεδίων, που μάλιστα έγιναν νόμοι του κράτους χάριν στη δική του στήριξη, και βεβαίως η στήριξη εξαρχής της Συμφωνίας των Πρεσπών. Δεν κόστισε στο Ποτάμι η στάση του στις «Πρέσπες». Θυμίζω πως μέχρι το καλοκαίρι του ’18, δεν υπήρχε καμία διαφοροποίηση στην κοινοβουλευτική ομάδα. Τα πράγματα αλλάζουν μετά, όταν προωθείται η προσέγγιση με τη ΝΔ. Η διαγραφή μου μετά την ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση, αφού προϋπόθεση για την ψήφιση της Συμφωνίας ήταν να υπάρχει η κυβέρνηση που θα τη φέρει προς ψήφιση, δεν αποσοβεί την κρίση, αφού ακολουθεί η αποχώρηση Αμυρά–Ψαριανού, όπως και άλλων στελεχών. Οι Πρέσπες απλώς χρησιμοποιήθηκαν προσχηματικά από τις δεξιόστροφες δυνάμεις εντός του Ποταμιού, ώστε να εκβιαστεί η προσέγγιση με ΝΔ. Όσο για την τραυματική συμπόρευση με το ΠΑΣΟΚ, στο πλαίσιο του «Κινήματος Αλλαγής» για τη δημιουργία ενός μεγάλου κεντροαριστερού σοσιαλδημοκρατικού κόμματος, ήταν προδιαγεγραμμένη εξαρχής, διότι έγινε με μεγάλη καθυστέρηση και με λάθος τρόπο. Το Ποτάμι επέδειξε φοβικότητα και αλαζονεία όταν από θέση ισχύος, πολύ νωρίτερα, δεν πήρε τις αναγκαίες πρωτοβουλίες για άνοιγμά του στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο, όταν μάλιστα ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν εγκλωβισμένος στον ευρωαρνητισμό και την αταίριαστη σχέση του με τον Καμμένο.

Το Ποτάμι τερμάτισε τη λειτουργία του, η Ένωση Κεντρώων δεν κατάφερε να μπει στη Βουλή, οι Ανεξάρτητοι Έλληνες δεν έλαβαν μέρος καν στις εθνικές εκλογές, η Χρυσή Αυγή ευτυχώς δεν εισήλθε στη Βουλή. Η πανσπερμία κομμάτων κατά τη διάρκεια της κρίσης δεν υπάρχει πια. Γυρίσαμε στην κανονικότητα κ. Δανέλλη;

Η ύπαρξη ενός πολιτικού κόμματος δεν εξαρτάται από το βολονταρισμό κάποιων, αλλά από την κοινωνική του αναφορά. Ο δε νόμος της εξέλιξης είναι αδυσώπητος κι εδώ όπως στη φύση και τη ζωή. Όταν τα διλήμματα και οι συνθήκες της μνημονιακής περιπέτειας της χώρας –εξαιτίας της χρεοκοπίας που προηγήθηκε– αλλάζουν, τα κόμματα που δεν εξελίσσουν και δεν αναδιαμορφώνουν τον πολιτικό – προγραμματικό τους λόγο, μοιραία, χάνουν την κοινωνική τους αναφορά. Εξάλλου, το δίπολο δεξιά-αριστερά θα υπάρχει όσο υπάρχει κοινωνική ανισότητα, σε πείσμα των οπαδών της θεωρίας περί του «τέλους της ιστορίας».

Αυτή τη στιγμή, το χώρο του κέντρου διεκδικούν ο ΣΥΡΙΖΑ, η ΝΔ και το ΚΙΝΑΛ. Ποιος μπορεί να εκπροσωπήσει καλύτερα, κατά τη γνώμη σας, τους πολίτες με αναφορά σε αυτόν τον πολιτικό χώρο;

Το περίφημο και πολυπόθητο κέντρο δεν αποτελεί έναν ενιαίο χώρο με κοινά ταξικά χαρακτηριστικά, κοινά συμφέροντα, κοινές ιδεολογικές αναφορές. Ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να γοητεύσει και να πείσει πως αποτελεί το φυσικό πολιτικό χώρο του μεγαλύτερου τμήματος του κέντρου, που αποτελείται από προοδευτικούς πολίτες, ανθρώπους της εργασίας και της διανόησης, τη συντριπτική πλειονότητα των νέων με τις αυξημένες ευαισθησίες σε θέματα δικαιωμάτων και περιβάλλοντος. Παρά τα λάθη, τις ανεπάρκειες και τις καθυστερήσεις, ο ΣΥΡΙΖΑ έβγαλε τη χώρα από το ζόφο των μνημονίων, στον οποίο, μη ξεχνάμε, έριξαν οι δυνάμεις που την οδήγησαν στη χρεοκοπία κι επανήλθαν σαν σωτήρες. Λύνοντας το άγος του Μακεδονικού κι ασκώντας μια τολμηρή, ρεαλιστική και σώφρονα εξωτερική πολιτική, προσέδωσε στη χώρα διεθνές κύρος και αίγλη. Αυτά δεν είναι δυνατό να μην τα αντιλαμβάνονται οι προοδευτικοί πολίτες του κέντρου.

Άνοιγμα του ΣΥΡΙΖΑ στην κοινωνία

Ήσασταν υποψήφιος ευρωβουλευτής και βουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ στις τελευταίες εκλογές. Έχετε υπάρξει ιδρυτικό μέλος του Συνασπισμού της Αριστεράς και η διαδρομή σας είναι γνωστή στον ευρύ κόσμο. Τι προσδοκάτε από το 3ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ;

Ως γνωστόν, το οργανωτικό αποτελεί το μέσον, το εργαλείο, όχι τον αυτοσκοπό. Ο στόχος, ο σκοπός δεν μπορεί παρά να είναι η πολιτική. Ο πολιτικός προγραμματικός λόγος για τα μικρά και τα μεγάλα, η πολιτική ιδεολογική φυσιογνωμία που προσδιορίζεται από τους κώδικες των αρχών και αξιών της Αριστεράς. Το επερχόμενο Συνέδριο σηματοδοτεί το άνοιγμα στην κοινωνία, ώστε να αντιστοιχηθεί η οργανωτική με την κοινωνική δυναμική κι επιρροή που διαθέτει ο ΣΥΡΙΖΑ. Παράλληλα, όμως, ως Συνέδριο, προγραμματικό και καταστατικό, οφείλει να προτείνει στην κοινωνία το όραμά του με συγκεκριμένες θέσεις για το βιώσιμο και δίκαιο μοντέλο παραγωγικής ανασυγκρότησης που έχει ανάγκη η χώρα, για να παραχθεί εθνικός πλούτος και στέρεες θέσεις εργασίας. Να καταθέσει τις τολμηρές του προτάσεις για τα εθνικά θέματα και τη βιώσιμη διαχείριση του μεγάλου και διαρκούς πλέον προβλήματος των μεταναστευτικών – προσφυγικών ροών. Να καταθέσει τις προτάσεις του για το θεσμικό εκσυγχρονισμό της χώρας που θα τη θωρακίσουν απέναντι στον νεοσυντηρητισμό και τον αυταρχισμό που καλπάζουν. Παράλληλα, πρέπει να υιοθετήσει καταστατικές δικλείδες ασφαλείας, ώστε μέσα από τη διάφανη, συμμετοχική, δημοκρατική λειτουργία που θα σέβεται τους κανόνες δεοντολογίας και τις αξίες της Αριστεράς, θα αποφύγει εκφυλιστικά φαινόμενα παραγοντισμού, ιδιοτέλειας ή και διαφθοράς που απειλούν ένα μαζικό κόμμα. Έτσι θα πειστούν οι προοδευτικοί πολίτες πως ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία αποτελεί το κοινό σπίτι της πολύχρωμης πλουραλιστικής Αριστεράς.

Η ακροδεξιά πανευρωπαϊκά φαίνεται να αναπτύσσεται. Τις θέσεις της συνήθως υιοθετούν άλλοτε μετριοπαθή δεξιά κόμματα. Τι πρέπει να κάνουν οι προοδευτικές δυνάμεις στην Ευρώπη; Ποια είναι η κύρια διαχωριστική γραμμή;

Η Ευρώπη περνάει τη βαθύτερη υπαρξιακή κρίση από δημιουργίας της. Η κρίση εμπιστοσύνης των ευρωπαίων πολιτών στο κοινό τους σπίτι είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Το Brexit μπορεί να πυροδοτήσει φυγόκεντρες καταστάσεις, που ίσως αποβούν ανεξέλεγκτες. Το ολέθριο λάθος των συντηρητικών ευρωπαϊκών δυνάμεων να υιοθετήσουν την ατζέντα και τη ρητορική της ξενοφοβικής εθνολαϊκιστικής δεξιάς, όχι μόνο δεν τους διασφαλίζει το παραδοσιακό συντηρητικό τους ακροατήριο, αλλά διευκολύνει την απώλειά του, αφού νομιμοποιούν την ευρωαρνητική ακροδεξιά. Το πρόσφατο «ιστορικό λάθος» Μακρόν για τα δυτικά Βαλκάνια είναι χαρακτηριστικό του ανορθολογισμού που γεννά η δεξιά ριζοσπαστικοποίηση των εθνικών ακροατηρίων. Μπροστά στην επέλαση της «Ακροδεξιάς με το κοστούμι», το σύνολο των προοδευτικών ευρωπαϊστικών δυνάμεων -Αριστεράς, Σοσιαλδημοκρατίας, Πράσινων- οφείλουν να ενώσουν δυνάμεις και να συμπορευτούν. Οι εχθροί και οι ανταγωνιστές της Ευρώπης, δηλαδή ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα τρίβουν τα χέρια τους επιτείνοντας όσο μπορούν το αρρύθμιστο της οικονομικής παγκοσμιοποίησης που διευρύνει τις ανισότητες και εξαθλιώνει τους πλέον αδύναμους. Μονάχα μια ισχυρή προοδευτική ενωμένη Ευρώπη μπορεί να αποτελέσει αξιόπιστο διεθνή παίχτη. Αυτόν το ρόλο μόνο οι προοδευτικές δυνάμεις μπορούν να τον διασφαλίσουν.

Βαθιά ταξική πολιτική

Τέσσερις μήνες ΝΔ. Απολογισμός; Είναι η ελληνική alt-right εκδοχή; Μπορεί να ικανοποιήσει τις προσδοκίες των ψηφοφόρων της;

Όπως προβλέπαμε, η ΝΔ επέστρεψε ρεβανσιστικά επιβάλλοντας μια σκληρή αυταρχική δεξιά στροφή στα πάντα. Ξήλωσε όποιες ρυθμίσεις είχε καταφέρει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ στο εργασιακό, επέβαλλε ανερυθρίαστα δικούς της ανθρώπους παντού, μη διστάζοντας ακόμη και να αλλάξει νόμους, προκειμένου ο πελατειασμός και ο νεποτισμός να καλύψουν τα πάντα σε πείσμα των όρκων στην αριστεία και την αξιοκρατία. Αυτό που δεν προβλέπαμε, υποτιμώντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη, είναι πως ως εκφραστής ενός σκληρού συστήματος εξουσίας, συστήματος πολιτικού, επιχειρηματικού, εκδοτικού με σχέση «επαγγελματική» ως προς την κρατική εξουσία, ήρθε ως έτοιμος από καιρό, αλώνοντας το κράτος με επεμβάσεις χειρουργικής ακρίβειας. Και, βέβαια, εφαρμόζει παντού το απεχθές δόγμα Βορίδη. Η «ξεροκέφαλη» πραγματικότητα επέβαλε πλήρη στροφή στη Συμφωνία των Πρεσπών και στο προσφυγικό-μεταναστευτικό, με απροσδιόριστο ακόμα κόστος για την κυβέρνηση. Τέλος, παρά την ευρύτατη παροχολογία -ως και διεύρυνση του κοινωνικού μερίσματος σχεδιάζει- αξιοποιώντας την προίκα που άφησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, κάθε άλλο παρά ελάφρυνε τα βάρη των μεσαίων στρωμάτων, αφού βεβαίως εφαρμόζει μια βαθιά ταξική πολιτική σε όφελος των πλέον προνομιούχων.
Πρόσφατα άρθρα ( Πολιτική )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet