Τοπική αυτοδιοίκηση και κυβέρνηση δείχνουν προκλητική πολιτική αδιαφορία για τους πρόσφυγες. Ένα νέο κύμα αλληλεγγύης ξεκινά από τα νησιά.



Εκτός περιεχομένου και εμμονική θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η κυβερνητική σύσκεψη για το προσφυγικό την Τετάρτη, καθώς την ώρα που στα νησιά βρίσκονται εγκλωβισμένοι πάνω από 40.000 πρόσφυγες σε απαράδεκτες συνθήκες, η συζήτηση περιστράφηκε και πάλι –χωρίς κάποιο ιδιαίτερο νεότερο- γύρω από τις κλειστές δομές, στις οποίες οι δήμαρχοι των νησιών διαφωνούν κάθετα όλο αυτό το διάστημα.
Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, Κώστα Μουτζούρη, ότι «η κυβέρνηση εμμένει στη θέση της για μια κλειστή δομή ανά νησί. (…) Για τα δύο μεγάλα ζητήματα την αποσυμφόρηση και τη φύλαξη των συνόρων δεν έχει γίνει τίποτα μέχρι τώρα και εμείς συντασσόμαστε με τις αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων». Ο ίδιος συσκέφθηκε την επόμενη μέρα με τους δημάρχους των νησιών, για την οργάνωση, ουσιαστικά, των κινητοποιήσεων το επόμενο διάστημα.
Πέραν της στάσης των δεξιών δημάρχων και περιφερειάρχη, οι εσωκομματικοί τριγμοί στη ΝΔ έγιναν ακόμα πιο φανεροί από την απόφαση του προέδρου της ΝΟΔΕ Λέσβου της ΝΔ, Στρατή Καραγεωργίου να παραιτηθεί λόγω της κυβερνητικής πολιτικής για το νησί.

Ανθρωπιστική κρίση

Το προσφυγικό ζήτημα συζητήθηκε επίσης και στη σύσκεψη της Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), με αρκετούς δημάρχους της ηπειρωτικής χώρας να συνεχίζουν να φέρνουν αντιρρήσεις για τη φιλοξενία προσφύγων, την ώρα που «η κατάσταση στη Μόρια είναι αδιανόητη και πολύ φοβάμαι πως είναι πια και μη διαχειρίσιμη. Ουσιαστικά πλέον δεν υπάρχει οργανωμένο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ)», όπως τονίζει στην «Εποχή» ο Παναγιώτης Λαμπρόπουλος, μέλος της Νομαρχιακής Επιτροπής ΣΥΡΙΖΑ Λέσβου.
Τα επίσημα στοιχεία (6/1/20) για το ΚΥΤ της Μόριας στη Λέσβο κάνουν λόγο για 19.118 άτομα σε ένα κέντρο για μόλις 2.840. Η ίδια εγκληματική κατάσταση συναντάται και στα υπόλοιπα 4 νησιά του Αιγαίου που «υποδέχονται» πρόσφυγες. «Η πλειονότητα των προσφύγων μένει σε αυτοσχέδιες παράγκες, που έχουν κατασκευάσει μόνοι τους από διάφορα παρατημένα αντικείμενα που βρίσκουν. Το γεγονός αυτό δυστυχώς το εκμεταλλεύονται κάποιοι κάτοικοι, που λένε ότι τα κλέβουν. Τι να κάνουν οι άνθρωποι, όμως; Παίρνουν όποια εγκαταλελειμμένη ξυλεία βρίσκουν, προκειμένου να επιβιώσουν με κάποιο τρόπο», σημειώνει ο Νίκος Ζάχαρης, επικεφαλής της παράταξης «Η Σάμος Αλλάζει».
Η εξαγγελία της κυβέρνησης περί 20.000 μεταφορών στην ενδοχώρα, που είχε γίνει το Νοέμβριο, έχει εκ των πραγμάτων διαψευστεί, καθώς όλο αυτό το διάστημα έχουν υλοποιηθεί μόνο κάποιες εκατοντάδες, και στη σύσκεψη της Τετάρτης δεν έγινε καμία ουσιαστική αναφορά επί του θέματος.

Από την απελπισία στην αυτοκτονία

Ο κίνδυνος να θρηνήσουμε ανθρώπινες ζωές από την πολιτική αδιαφορίας για τους πρόσφυγες στα νησιά δεν είναι απλά μεγάλος, στην πραγματικότητα έχει ήδη συντελεστεί. Την εβδομάδα που μας πέρασε, σημειώθηκε ακόμα μία αυτοκτονία πρόσφυγα, αυτή τη φορά στο προαναχωρησιακό κέντρο της Μόριας. Ο Ιρανός που αυτοκτόνησε, βρισκόταν στο ΠΡΟΚΕΚΑ σε διαδικασία επιστροφής. «Σε πολλές περιπτώσεις που οι άνθρωποι γνωρίζουν ότι θα σταλούν πίσω και μπορεί να φυλακιστούν, να υποστούν βασανιστήρια και να τους σκοτώσουν, προτιμούν να θέσουν οι ίδιοι τέλος στη ζωή τους εδώ. Η αυτοκτονία είναι μια πράξη απελπισίας αυτών των ανθρώπων», περιγράφει ο Γρηγόρης Καβαρνός, ψυχολόγος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα.
Γι’ αυτό το λόγο, οι διαδικασίες προβλέπουν κανονικά πως όταν οι άνθρωποι φτάσουν στα ελληνικά νησιά, πρέπει να περάσουν από συνέντευξη με γιατρό και ψυχολόγο, ώστε να διαπιστωθεί τυχόν ευαλωτότητα. «Δυστυχώς εδώ και αρκετό διάστημα αυτή η διαδικασία δεν γίνεται σωστά ή και καθόλου», σημειώνει ο ίδιος.
Συμπληρώνει δε για τον άκρως επιβαρυντικό παράγοντα των άθλιων συνθηκών που επικρατούν: «Ακόμα και ένας άνθρωπος πλήρως υγιής, χωρίς τραυματικές εμπειρίες, αν έπρεπε να μείνει για ένα μήνα μόνο στη Μόρια, θα ανέπτυσσε σίγουρα ψυχολογικά, ακόμα και ψυχιατρικά προβλήματα. Φανταστείτε τώρα να είστε θύμα βασανιστηρίων και να πρέπει να μείνετε σε αυτές τις συνθήκες χάους».

Αλληλεγγύη και αντιδράσεις

Μέσα σε αυτό το ζοφερό κλίμα για το προσφυγικό, όμως, το περασμένο Σάββατο στη Λέσβο ξεπρόβαλε μια αχτίδα ελπίδας. Αλληλέγγυοι κάτοικοι του νησιού συναντήθηκαν μετά από κάλεσμα και πήγαν στους ελαιώνες της Μόριας για να καταγράψουν τις ανάγκες των ανθρώπων που ζουν στις σκηνές και να ξεκινήσει η συλλογή των απαραίτητων ειδών (με τη βοήθεια βέβαια και την προσφορά και των κατοίκων της υπόλοιπης χώρας).
«Ήδη προσφέρθηκαν ό,τι πράγματα υπήρχαν, αλλά όπως καταλαβαίνετε, όταν μιλάμε για 19.000 ανθρώπους, η κίνηση είχε περισσότερο συμβολικό χαρακτήρα. Παρόλ’ αυτά, είναι πολύ σημαντική, καθώς είναι επιτακτική ανάγκη να αναθερμανθεί το κίνημα αλληλεγγύης. Όχι μόνο εδώ, που τόσο καιρό μάς έχουν πάρει φαλάγγι οι ακροδεξιοί σε επίπεδο ρητορικής τουλάχιστον, αλλά και γενικά σε όλη τη χώρα», επισημαίνει ο Παναγιώτης Λαμπρόπουλος.
Δυστυχώς, βέβαια, κάτι τέτοιο, τουλάχιστον άμεσα, δεν φαίνεται να είναι εφικτό και παντού. «Στη Σάμο δυστυχώς επικρατεί κακό κλίμα, και λόγω της στάσης του δημάρχου. Οι άνθρωποι πλέον εναντιώνονται ακόμα και σε εργαζόμενους των ΜΚΟ. Πρέπει, λοιπόν, να δούμε πολύ σοβαρά πώς θα αντιδράσουμε σε αυτό το έλλειμμα αλληλεγγύης. Προς το παρόν βρισκόμαστε σε αμυντική στάση, καθώς τα απόνερα από τη διαχείριση του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχουν ξεπεραστεί, παρότι ο κόσμος σιγά-σιγά καταλαβαίνει την κοροϊδία της ΝΔ σε ό,τι αφορά το προσφυγικό και σε επίπεδο εξαγγελιών, αλλά και κριτικής όταν ήταν αντιπολίτευση», σημειώνει από πλευράς του ο Νίκος Ζάχαρης.

Λίστα αυτοδιάψευσης

Προς το παρόν, η μόνη εξαγγελία της κυβέρνησης που τηρήθηκε, ήταν η κατάρτιση λίστας ασφαλών χωρών προέλευσης, βάσει της οποίας τα αιτήματα όσων προέρχονται από αυτές θα εξετάζονται με ταχείες διαδικασίες και θα απορρίπτονται ως προδήλως αβάσιμα, εκτός κι αν οι αιτούντες επικαλεστούν σοβαρούς λόγους για να θεωρηθεί ότι η χώρα προέλευσης δεν είναι ασφαλής για τους ίδιους.
Παρόλ’ αυτά, το περιεχόμενο της λίστας διαψεύδει την κυβέρνηση που κάνει λόγο για μεταναστευτικό ζήτημα, καθώς οι: Γκάνα, Σενεγάλη, Τόγκο, Γκάμπια, Μαρόκο, Αλγερία, Τυνησία, Αλβανία, Γεωργία, Ουκρανία, Ινδία και Αρμενία δεν αποτελούν κύριες χώρες προέλευσης για την Ελλάδα. «Για το 2019, αλλά και για τις πρώτες μέρες του 2020, οι κύριες χώρες προέλευσης είναι το Αφγανιστάν, η Συρία, το Ιράκ, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Ιράν και η Παλαιστίνη. Έχουμε τονίσει πολλές φορές πως οι άνθρωποι που έρχονται στην Ελλάδα έχουν προσφυγικό προφίλ, καθώς προέρχονται κυρίως από χώρες όπου επικρατούν ένοπλες συγκρούσεις, παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, διώξεις και πόλεμοι», εξηγεί η Στέλλα Νάνου, υπεύθυνη επικοινωνίας της Ύπατης Αρμοστείας.
Υπενθυμίζει δε για την κατάρτιση της λίστας πως «οι αιτούντες από ασφαλείς χώρες δύναται να υπάγονται σε ταχείες διαδικασίες εξέτασης ασύλου, ωστόσο θα πρέπει να τηρούνται κάποιες προϋποθέσεις και να διασφαλίζονται κάποιες διαδικαστικές εγγυήσεις. Το πιο βασικό είναι να υπάρχει εξατομικευμένη εξέταση του κάθε αιτήματος και προσωπική συνέντευξη, σε γλώσσα που θα κατανοεί ο αιτών, ώστε να μπορεί να αμφισβητήσει το τεκμήριο της ασφάλειας, γιατί για παράδειγμα, μια χώρα όπως το Μαρόκο, που γενικά μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής, στην περίπτωση κάποιου τρανς ατόμου δεν είναι. Και βέβαια, σε περίπτωση πρώτης απόρριψης να υπάρχει η δυνατότητα προσφυγής, που να έχει ανασταλτική ισχύ».

Τζέλα Αλιπράντη
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet