Με μια δήλωση που θα μπορούσε να σηματοδοτεί σημαντική αλλαγή στη στάση της ελληνικής κυβέρνησης στις διαπραγματεύσεις, ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας αναχώρησε από τις Βρυξέλλες για Αθήνα το απόγευμα της Παρασκευής, μετά τη λήξη των εργασιών της συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου:
«Η ΕΕ με τις καταστατικές της αρχές υπερασπιζόταν τη δημοκρατία, την αλληλεγγύη, τον αμοιβαίο σεβασμό. Αυτές οι αρχές δεν βασίστηκαν σε εκβιασμούς και τελεσίγραφα. Και ειδικά σε αυτούς τους χαλεπούς και δύσκολους καιρούς κανένας δεν έχει δικαίωμα να θέτει σε κίνδυνο αυτές τις αρχές. Η ελληνική κυβέρνηση θα συνεχίσει με αποφασιστικό τρόπο να δίνει τον αγώνα υπέρ αυτών των αξιών. Θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας εκ μέρους των λαών της Ευρώπης και φυσικά εκ μέρους του ελληνικού λαού».
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, τη δήλωση αυτή προκάλεσαν οι χειρισμοί των εταίρων, τις τελευταίες μέρες, που απέρριψαν την ελληνική πρόταση ως βάση για τη συνέχιση της διαπραγμάτευσης και επέστρεψαν σε ένα δικό τους σχέδιο, που απ’ την ελληνική πλευρά χαρακτηρίζεται χειρότερο κι από μνημόνιο. Οι ίδιες πηγές χαρακτηρήζαν τη μεθόδευση αυτή απαράδεκτη.

Όχι στην παράταση

Απορριπτική επίσης ήταν η απάντηση από ελληνικής πλευράς στην πρόταση για πεντάμηνη παράταση του προγράμματος, που θα συνοδεύεται από πακέτο 15,5 δισ., τα οποία, ωστόσο, θα χρησιμοποιούνταν για την εξόφληση υποχρεώσεων προς τους δανειστές. Χωρίς την επίλυση των βασικών προβλημάτων που έχουν τεθεί στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης (χρέος, χρηματοδότηση επενδύσεων κ.λπ.) η παράταση θα επέτεινε απλώς την αβεβαιότητα που σκοτώνει την ήδη τραυματισμένη οικονομία, εκτιμούσαν από την πλευρά της κυβέρνησης.
Οι διαπραγματεύσεις, βέβαια, στο επίπεδο του Γιούρογκρουπ και της προετοιμασίας του φαίνεται ότι δεν διακόπτονται. Σε συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό Αντένα, ο Γ. Βαρουφάκης δήλωσε σε ερώτηση της Μ. Χούκλη ότι ελπίζει πως οι προσπάθειες θα συνεχιστούν ώσπου να βρεθεί λύση, εξηγώντας ότι δεν γίνεται να βαδίζει η ελληνική πλευρά με οδηγό την απειλή κάθε φορά ότι αν δεν υπογράψουμε ό,τι μας προτείνουν, θα καταστραφούμε.

Υπουργικό Συμβούλιο στο Μαξίμου

Μέχρι τη στιγμή που γράφονταν αυτές οι γραμμές, στο μέγαρο Μαξίμου συνεχιζόταν η συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, το οποίο συγκλήθηκε από τον Αλ. Τσίπρα όταν ακόμη βρισκόταν καθ’ οδόν προς την Αθήνα. Σύμφωνα με πληροφορίες, στη συνεδρίαση θα εξεταζόταν η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στη διαπραγμάτευση και η πορεία που θα ακολουθήσει στη συνέχεια η ελληνική πλευρά.
Στο μεταξύ, ο κ. Σουλτς προειδοποίησε την ελληνική κυβέρνηση «να μην παίξει με το χρόνο», αλλά ταυτόχρονα ζήτησε και «υπομονή από όλους». Χαρακτηριστικό, πάντως, της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί είναι ότι ο διευθυντής της «Καθημερινής» σχολιάζοντας τις εξελίξεις επεσήμανε ότι «τελευταίες προθεσμίες στην ΕΕ φαίνεται ότι δεν υπάρχουν», αν και εκτίμησε ότι το βράδυ της Κυριακής είναι το κρίσιμο χρονικό σημείο. Δεν απέκλεισε, ωστόσο, το ενδεχόμενο να μετατεθεί αυτό το κρίσιμο σημείο στο βράδυ της Τρίτης. Για να καταλήξει ότι αν δεν υπάρξει συμφωνία ως τότε, «όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά», διατύπωση αρκετά ελαστική προς κάθε κατεύθυνση.

Μια κρίσιμη εβδομάδα

Αυτή ήταν η κατάληξη μιας εβδομάδας με απρόοπτα και ανατροπές, η οποία είχε αρχίσει σχετικά αισιόδοξα: οι θεσμοί είχαν βρει την πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης «πολύ καλή βάση» για συζήτηση. Ωστόσο, πριν καλά καλά περάσουμε στο δεύτερο ήμισυ της εβδομάδας, η «πολύ καλή βάση» είχε ανατραπεί με πρωτοβουλία της πλευράς που αναγνωρίζει ως εκπρόσωπό της τον κ. Σόιμπλε. Το Γιούρογκρουπ, το οποίο, υποτίθεται, θα κατέληγε την Τετάρτη σε πρόταση συμφωνίας, που θα επικυρωνόταν και από τη σύνοδο κορυφής την Πέμπτη, δεν κατόρθωσε να συνεδριάσει με βάση κοινό κείμενο. Το «πολύ καλό» κείμενο της ελληνικής πλευράς βαφτίστηκε «ελληνικές ενστάσεις» και ως βάση για συζήτηση επανήλθε ένα άγριο κείμενο των τριών θεσμών.
Εν τω μεταξύ, καθώς το τέλος Ιουνίου πλησίαζε και η δόση του ΔΝΤ δεν φαινόταν από πού μπορεί να πληρωθεί, ένα ακόμα ταμπού έπεφτε: το ίδιο το Ταμείο ανακοίνωσε ότι η μη έγκαιρη πληρωμή δεν συνιστά χρεοκοπία, «απλώς» καθιστά τη δόση ληξιπρόθεσμη… Όσο για τη ρευστότητα των τραπεζών και την απειλή κάπιταλ κοντρόλ, η σιωπή του κ. Ντράγκι τα τελευταία εικοσιτετράωρα αποτελεί ένδειξη όχι μόνο της σοβαρότητας της κατάστασης, αλλά και της αναζήτησης πιθανότατα λύσεων για τη συνέχιση της στήριξης των ελληνικών τραπεζών και μετά την 30η Ιουνίου.

Στον αντίποδα του πανικού

Το γεγονός ότι οι μεταβολές αυτές στη στάση βασικών παικτών της διαπραγματευτικής σκηνής συμπίπτουν με τη σκλήρυνση της στάσης των δανειστών, δεν συνιστά αντίφαση. Η ένταση της πίεσής τους συνδυάζεται με προσπάθεια αποφυγής του αδιεξόδου, γιατί, όπως φαίνεται, σκοπός δεν είναι η πλήρης διάρρηξη, αλλά η μεγαλύτερη δυνατή απόδοση των πιέσεων επί της ελληνικής κυβέρνησης. Άλλωστε, η υπερβολική ένταση της πίεσης τις τελευταίες μέρες, άρχισε να έχει επιπτώσεις στη στάση διεθνών και εσωτερικών παραγόντων, που επηρεάζουν την έκβαση της σύγκρουσης. Σε πρωτοσέλιδο σχόλιο της «Καθημερινής» (26/6) ο Ν. Κωνσταντάρας σημείωνε ότι «και οι πιο φανατικοί υπέρ της ΕΕ Έλληνες αναρωτιούνταν εάν υπήρχε ένα ισχυρό ρεύμα στην Ευρώπη και το ΔΝΤ, που θέλει να οδηγήσει την Ελλάδα εκτός ευρώ και θα έκανε ό,τι γινόταν, για να μην μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να συμβιβαστεί (…) Μπορούσε να φύγει από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά έμεινε. Τώρα και το “κατεστημένο” είχε χάσει το μονοπώλιο στην υπευθυνότητα».
Σε πρόσφατο άρθρο του ο Π. Κρούγκμαν τόνιζε το αναξιόπιστο της στάσης των πιστωτών σημειώνοντας μετά τις τελευταίες εξελίξεις ότι «αυτή τη στιγμή είναι οι πιστωτές, οι οποίοι συνεχίζουν να αλλάζουν τους κανόνες» και ότι «εάν συμβεί τελικά το Grexit, θα είναι επειδή οι δανειστές ή τουλάχιστον το ΔΝΤ ήθελαν να συμβεί».
Τέλος, προχθεσινή ανάλυση του Ρόιτερς προειδοποιούσε ότι το επιχείρημα πως ο Αλ. Τσίπρας δεν έχει εντολή για έξοδο από το ευρώ και θα αναγκαστεί να υποχωρήσει σε κάθε πίεση, «έχει ένα ψεγάδι: οι Έλληνες είναι τόσο οργισμένοι, ώστε τελικά θα μπορούσαν να του δώσουν ακριβώς αυτή την εντολή».
Δεν είναι, όμως, μόνον οι «ακαδημαϊκές» αντιδράσεις. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τζακ Λιου με νέα του παρέμβαση ζητάει «από τους θεσμούς που είναι και πιστωτές της Ελλάδας, να δείξουν ευελιξία ως προς τους στόχους και τον τρόπο επίτευξης τους και να ξεκινήσουν συζήτηση για κάποιου είδους αναδιάρθρωση του χρέους» επισημαίνοντας ότι «η ευρωπαϊκή και η παγκόσμια οικονομία δεν χρειάζονται ένα σοκ αυτή τη στιγμή»
Η σκλήρυνση της στάσης των πιστωτών και των θεσμών φαίνεται ότι διαμόρφωσε πρόσφορο πολιτικό κλίμα για την ενεργοποίηση αντανακλαστικών στον αντίποδα του πανικού και της τρομοκράτησης. Στην τηλεοπτική συνέντευξη που προαναφέραμε, ο Γ. Βαρουφάκης εκτίμησε ότι «δεν υπάρχει Έλληνας που θα δει το τελευταίο κείμενο των θεσμών και θα πει: υπογράψτε το». Και μάλλον εξέφρασε τη γενική διάθεση.

Χ. Γεωργούλας
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet