Του Ρομπέρτο Τσικαρέλι

Το «έκτακτο εισόδημα» πιθανό να είναι ένα μπόνους μεταξύ 600 και 800 ευρώ, λίγο παραπάνω από το λεγόμενο «εισόδημα του πολίτη» (780 ευρώ). Θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί με τρία δισεκατομμύρια που χορηγούνται μέσω του διατάγματος που θα εκδοθεί από την κυβέρνηση μέχρι τα μέσα Απριλίου. Προβλέπονται τουλάχιστον τρία εκατομμύρια ωφελούμενοι μετέωροι ανάμεσα στην αυτόνομη και την επισφαλή εργασία, ανάμεσα στην απασχόληση και στη μη απασχόληση.
Η αβεβαιότητα σχετικά με τον τρόπο παροχής αφορά στην πραγματικότητα τη φύση του νέου μέτρου: μπόνους μια φορά στο τόσο ή «επέκταση» του «εισοδήματος του πολίτη»; Η τελευταία υπόθεση αποκλείστηκε από τον υπουργό Οικονομίας Ρομπέρτο Γκουαλτιέρι, σύμφωνα με τον οποίο η έκτακτη ανάγκη εμποδίζει την υιοθέτηση δομικών μέτρων. Έτσι δημιουργήθηκε η επιλογή του μεταβατικού μέτρου του «έκτακτου εισοδήματος», το οποίο είναι πιθανό να διαρκέσει μέχρι τις 31 Ιουλίου. Δεν είναι ακόμη σαφές ποια θα είναι η διάρκεια του «έκτακτου εισοδήματος», αλλά μοιάζει να είναι διαδεδομένη η ιδέα ότι οι οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης θα τελειώσουν με τη λήξη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης. Αυτός ο υπολογισμός πιθανό να είναι λανθασμένος.
Οι ωφελούμενοι που προβλέπονται είναι πιθανό να φθάσουν τα 7 εκατομμύρια άτομα. Με τον τρόπο που έχει σχεδιαστεί, πρόκειται για μια επιλογή που κινδυνεύει να διαχωρίσει ωφελούμενους «πρώτης κατηγορίας» (των 800 ευρώ) από τους ωφελούμενους «δεύτερης κατηγορίας» (οι οποίοι λαμβάνουν ένα εισόδημα του πολίτη μικρότερο κατά 300 ή και 400 ευρώ).

Η εναλλακτική πρόταση

Η εναλλακτική οδός, που υποδεικνύει για παράδειγμα η εκστρατεία για το «εισόδημα καραντίνας» ή η συλλογή χιλιάδων υπογραφών του Basic Income Network Italia (Bin), θα μπορούσε να είναι η επέκταση με λίγες κινήσεις και αμέσως του σημερινού «εισοδήματος του πολίτη», εντάσσοντας όλους τους ωφελούμενους στο μέγιστο προβλεπόμενο ποσό των 780 ευρώ. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, μπορούν να αποφευχθούν διακρίσεις και να απαντηθεί το πρόβλημα που δεν φαίνεται να έχει αντιμετωπισθεί αυτές τις ώρες από τους πολιτικούς που αποφασίζουν: αν κάποιος έχασε τη δουλειά του, συνέχισε για χίλιους λόγους με μια δραστηριότητα «μαύρη» και πρέπει να προστατευθεί σ’ αυτή την κατάσταση έκτακτης ανάγκης, το ίδιο ισχύει και για όποιον έχει ως μοναδικό του στήριγμα ένα «εισόδημα του πολίτη» μεταξύ 200 και 500 ευρώ και ο οποίος είναι πιθανό να αντιμετωπίζει αντίστοιχες δυσκολίες. Δεν αποκλείεται η κυβέρνηση να θέλει να αποφύγει μια τέτοια δομική τροποποίηση λόγω του κόστους που πιθανό να συνεπάγεται μετά την επείγουσα ανάγκη. Είναι όμως πιθανό να υποτιμώνται τα κοινωνικά κόστη που ο κατακερματισμός αυτών και άλλων παρεμβάσεων θα μπορούσαν να προκαλέσουν.
Ένα μακροπρόθεσμο βασικό εισόδημα ζητήθηκε από τον Μπέπε Γκρίλο, ο οποίος με ένα μήνυμά του εξέφρασε έναν διαφορετικό προσανατολισμό από το κόμμα του. «Εκατομμύρια Ιταλοί» –έγραψε- «δεν θα έχουν στους επόμενους μήνες ένα εγγυημένο εισόδημα. Οι περιορισμοί στις μετακινήσεις, στο εμπόριο και στην καθημερινή ζωή θα έχουν σοβαρές επιπτώσεις στις αγορές των επιχειρήσεων και στην ευημερία των ανθρώπων. Υπάρχουν ολόκληροι τομείς που θα υποστούν τις συνέπειες αυτής της κρίσης μέχρι το τέλος του έτους, ίσως κάποιες βιομηχανίες να μην ανακάμψουν ποτέ και να μην ξαναγίνουν ποτέ όπως πριν». Όσον αφορά τη χρηματοδότηση ενός παρόμοιου μέτρου ο Γκρίλο προτείνει τη φορολόγηση των μεγάλων περιουσιών, των ψηφιακών και τεχνολογικών κολοσσών και ένα φόρο επί των ορυκτών καυσίμων όπως το κάρβουνο, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Παράλογη ανισότητα

«Η κυβέρνηση κινδυνεύει να δημιουργήσει μια κατάσταση παράλογης ανισότητας. Από τη μια πλευρά, λένε ότι εξαιτίας της κρίσης τίποτε δεν θα είναι σαν πρώτα και, από την άλλη, θέλουν να επαναφέρουν μέσα στο συντομότερο δυνατό χρόνο το προηγούμενο καθεστώς. Είναι λάθος, σ’ αυτή την κατάσταση έκτακτης ανάγκης είναι αναγκαίο ένα κοινωνικό κράτος που να συμπεριλαμβάνει τους πάντες», διαβεβαιώνει ο Μαουρίτσιο Ατσέρμπο (Κομμουνιστική Επανίδρυση). «Ο Τιτσιάνο Τρόμπια από το συνδικάτο Clap που συμμετέχει στην καμπάνια για το «εισόδημα καραντίνας», λέει ότι «πρέπει να επεκταθούν τα κριτήρια πρόσβασης στο υπάρχον εισόδημα που σήμερα αποκλείουν τους πιο ευάλωτους, καθώς και τους εξωκοινοτικούς πολίτες που διαμένουν στη χώρα λιγότερο από 10 χρόνια». «Πρόκειται για παρεμβάσεις που μεγαλώνουν τον κοινωνικό και εργασιακό κατακερματισμό και θα κάνουν το σύστημα πολυπλοκότερο και ακριβότερο» – υποστηρίζει ο Σάντρο Γκομπέτι (Bin) – «Η ύπαρξη δύο παρεμβάσεων (έκτακτου εισοδήματος και εισοδήματος του πολίτη) θα δημιουργήσει περαιτέρω σύγχυση και δεν είναι προς την κατεύθυνση που θα ήθελε η κυβέρνηση. Πρέπει να έχουμε το θάρρος να μπούμε στην εποχή κατά την οποία το βασικό εισόδημα θα είναι ένα νέο, οικουμενικό δικαίωμα».
Το Φόρουμ για τις Ανισότητες και τις Διαφορετικότητες (ForumDD) και η Ιταλική Συμμαχία για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (ASviS) πρότειναν να γίνει ορθολογικότερο το εισόδημα έκτακτης ανάγκης ως «έκτακτη στήριξη της αυτοαπασχόλησης» και ως «Εισόδημα του Πολίτη για την Έκτακτη Ανάγκη». Πρόκειται για «προσωρινά και έκτακτα μέτρα, η διάρκεια των οποίων προσαρμόζεται στα μέτρα των έκτακτων υπηρεσιών μισθωτής εργασίας. Μέτρα που έχουν σχεδιαστεί ως «το καλύτερο σημείο εκκίνησης για τα μέτρα που θα χρειαστεί να ληφθούν στη συνέχεια». Για παράδειγμα η στήριξη της αυτοαπασχόλησης μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη στη συνέχεια. Το μέτρο που προορίζει η κυβέρνηση για όσους έχουν μερίδα ΦΠΑ, σε έκτακτη μορφή με ένα μπόνους, είναι το πρώτο σύστημα κοινωνικής προστασίας για ευρύτατες κατηγορίες εργαζομένων που συνδέονται με τον επιχειρηματία.
Για τους αυτοαπασχολούμενους υπήρχε πάντοτε η άποψη ότι δεν χρειάζονται μια εξασφάλιση για τις περιόδους μείωσης εσόδων, έλλειψης παραγγελιών, ανεργίας. Όμως, στα τελευταία είκοσι χρόνια πολλαπλασιάστηκαν αυτό-οργανωμένες διαδρομές της εργασίας που έκαναν γνωστή την «εργασία» της αυτοαπασχόλησης. Ο σχεδιασμός και η άμεση υλοποίηση μέσα στην κρίση ενός σχήματος κοινωνικής προστασίας για τουλάχιστον 3 εκατομμύρια άτομα, που θα πρέπει να ρυθμιστεί με προοδευτικό τρόπο ανάλογα με την τυπολογία της δραστηριότητας, μπορεί να είναι η αρχή μιας κατηγοριοποίησης και απλοποίησης του ευρύτερου συστήματος κοινωνικού κράτους που υπάρχει στην Ιταλία. Μια χρήση της έκτακτης ανάγκης για τη στήριξη των ανθρώπων, ανεξάρτητα από το αν ανήκουν στη μισθωτή εργασία ή στην αυτοαπασχόληση.

Απόδοση από το Manifesto:
Τόνια Τσίτσοβιτς
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet