Ο υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας Πέτερ Αλτμάιερ παρουσίασε αυτή την εβδομάδα ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο σχέδιο, με στόχο, όπως είπε, να μετατρέψει μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες τη χώρα σε πρώτη παγκοσμίως δύναμη της «οικονομίας του υδρογόνου». Ο γερμανικός Τύπος δεν έδωσε ιδιαίτερη έκταση στην «μελλοντολογία» του υπουργού. Αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα δύσκολο παρόν και ένα πολύ θολό άμεσο μέλλον, που τραβούν περισσότερο την προσοχή.

 

Παρά τις ενέσεις αισιοδοξίας, που προσπαθεί να μεταδώσει στην κοινωνία η κυβέρνηση του Βερολίνου, οι προβλέψεις είναι αντιφατικές και κυρίως όχι και τόσο αισιόδοξες. Η ανάκαμψη δεν θα είναι τόσο γοργή, οι ανισότητες θα μεγαλώσουν, ο αναπροσανατολισμός της παραγωγής χρειάζεται χρόνο. Κλειδί θα είναι, όπως όλα δείχνουν, οι δείκτες της ανεργίας, αλλά και οι πτωχεύσεις μικρών επιχειρήσεων, πολλές από τις οποίες δύσκολα θα βγάλουν το φετινό καλοκαίρι.

Του Δημήτρη Σμυρναίου

Ο υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας Πέτερ Αλτμάιερ παρουσίασε αυτή την εβδομάδα ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο σχέδιο, με στόχο, όπως είπε, να μετατρέψει μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες τη χώρα σε πρώτη παγκοσμίως δύναμη της «οικονομίας του υδρογόνου». Για το σκοπό αυτό, η κυβέρνηση προτίθεται να επενδύσει περίπου 9 δισ. σε μια τεχνολογία που είναι βεβαίως πολλά υποσχόμενη, αλλά και αρκετά περίπλοκη ή έστω όχι ακόμα τόσο εξελιγμένη. Γι’ αυτό και «μακρινή». Στόχος ήταν προφανώς να εμφυσήσει μια νότα αισιοδοξίας σε ένα ακροατήριο, που παραμένει εξαιρετικά μουδιασμένο σε σχέση με τις επιπτώσεις της πανδημίας στην καθημερινότητά του.
Ο γερμανικός Τύπος δεν έδωσε ιδιαίτερη έκταση στην «μελλοντολογία» του υπουργού. Αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα δύσκολο παρόν και ένα πολύ θολό άμεσο μέλλον, που τραβούν περισσότερο την προσοχή. Μεγάλη έμφαση δόθηκε στη δημοσίευση των στατιστικών, που μιλούσαν για πτώση των εξαγωγών κατά 31,1% το μήνα Απρίλιο σε σχέση με πέρυσι και με τις προβλέψεις και για το Μάιο να μην είναι πολύ διαφορετικές. Το τι συνέπειες έχουν αυτές οι εξελίξεις για την οικονομία της «παγκόσμιας πρωταθλήτριας των εξαγωγών» είναι εύκολο να το σκεφτεί κανείς. Και εξηγούν γιατί για την Γερμανία έχει σημασία να μην καταρρεύσει εντελώς η ευρωπαϊκή αγορά, σε μια περίοδο που η πανδημία χτυπάει με μεγάλη σφοδρότητα μεγάλες περιοχές του πλανήτη. Οι αγορές της Ασίας διανύουν τη δική τους κρίση, η Λατινική Αμερική μετράει δεκάδες χιλιάδες νεκρούς, οι ΗΠΑ βυθίζονται στο χάος, οι διαστάσεις της επιδημίας στην Αφρική παραμένουν ένα «αμαρτωλό μυστικό».
Ο σύνδεσμος βιομηχάνων, σε αντίθεση με τον αισιόδοξο τόνο που προσπαθεί να δώσει η κυβέρνηση Μέρκελ, επιμένει ότι η διαδικασία επιστροφής στα νούμερα της προ covid-19 εποχής θα είναι μακρά και θα επεκταθεί τουλάχιστον μέχρι το 2022.

Αντιφατικά σενάρια

Διχασμένοι είναι και οι «ειδικοί» στις προβλέψεις τους για την ανάκαμψη. Κι αυτό κυρίως για δύο λόγους. Αυτή τη στιγμή δεν έχουν ακόμα αποκρυσταλλωθεί τα ακριβή στοιχεία για πολλούς οικονομικούς δείκτες σε μια σειρά από χώρες «πελάτες», που χτυπήθηκαν με διαφορετική χρονική σειρά και βιώνουν «ασύγχρονα» τις συνέπειες. Από την άλλη, είναι άγνωστο πότε θα μπορέσουν να αρθούν τα περιοριστικά μέτρα εντός και εκτός Γερμανίας, που έχουν επιφέρει ένα καίριο πλήγμα, τόσο στο εμπόριο όσο και στις εφοδιαστικές αλυσίδες αναγκαίες για την παραγωγή. Σε ανάλυσή της στα μέσα της εβδομάδας η οικονομική εφημερίδα «Handelsblatt» ισχυριζόταν ότι έχουν δίκιο και αυτοί που προβλέπουν κατάρρευση της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά και εκείνοι που πιστεύουν σε μια σχετικά γρήγορη επιστροφή, ανεβάζοντας τους δείκτες στα χρηματιστήρια. Ακριβώς επειδή και τα δύο σενάρια είναι πιθανά.

Κλειδί η ανεργία

Η εφημερίδα εκτιμούσε ότι πάρα πολλά θα κριθούν στο γήπεδο της εργασίας. Υπάρχουν κλάδοι της οικονομίας που μπόρεσαν να αυξήσουν τις δραστηριότητές τους, αλλά και άλλοι που κατέρρευσαν πλήρως και δεν είναι δυνατό να επανέλθουν μέσα σε μερικούς μήνες. Πολλοί από τους περίπου 7 εκατομμύρια μερικώς απασχολούμενους στην Γερμανία σήμερα, μπορεί να περάσουν σε καθεστώς πλήρους ανεργίας το επόμενο διάστημα, ενώ δυσοίωνα φαντάζουν τα πράγματα και για μια σειρά από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που απειλούνται με λουκέτο, παρά την σταδιακή βελτίωση της κατάστασης στην αγορά. Για όλους αυτούς ο «αναπροσανατολισμός», η αναζήτηση μιας άλλης απασχόλησης δεν είναι κάτι που μπορεί να λάβει χώρα από τη μια στιγμή στην άλλη, ακόμα και σε μια στιβαρή, ανεπτυγμένη οικονομία.
Σε ένα άλλο πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ η επίσης συντηρητική «die WELT» προέβλεπε για φέτος αριθμό ρεκόρ των ιδιωτικών πτωχεύσεων, εξαιτίας της συσσώρευσης χρεών, που θα κορυφωθεί πιθανότατα τους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο. Και περιέγραφε ότι αρμόδιες υπηρεσίες και επαγγελματίες λογιστές κατακλύζονται ήδη από ερωτήματα πολιτών, συνήθως αυτοαπασχολούμενων για το ποια είναι ακριβώς η διαδικασία, που θα πρέπει να ακολουθήσουν σε αυτή την περίπτωση. Όπως έλεγε χαρακτηριστικά μια ειδικός του χώρου «οι άνθρωποι τώρα βγαίνουν σιγά-σιγά από το σοκ της καραντίνας και αρχίζουν να συνειδητοποιούν το μέγεθος των οικονομικών δυσκολιών, που θα εμφανιστούν μπροστά τους και συχνά φαντάζουν ανυπέρβλητες».

Ένας φαύλος κύκλος

Η ουσία είναι μια. Η πανδημία και το lockdown έφεραν σαρωτικές αλλαγές που δεν μπορεί να χωνέψει καμιά κοινωνία τόσο γρήγορα. Και που κανένα νεοφιλελεύθερο μαγικό χέρι δε μπορεί να γιατρέψει με το άγγιγμά του. Ενα απλό παράδειγμα. Η Lufthansa που παρά τα 9 δισ. κρατικής βοήθειας θα χρειαστεί χρόνια για να συνέλθει, αναγκάστηκε «ντροπιασμένη» να παραχωρήσει τη θέση της στον δείκτη DAX, με τις τριάντα μεγαλύτερες γερμανικές επιχειρήσεις στην «Deutsche Wohnen», την εταιρία ακινήτων με περίπου 130.000 σπίτια σε ολόκληρη την Γερμανία. Μια εξέλιξη που μπορεί να επιβαρύνει ακόμα περισσότερο τις τιμές ακινήτων και ενοικίων λόγω της «δίψας» των μετόχων για κέρδη, αλλά και να σταματήσει έτσι την τάση πολλών νέων για κατοικία στο κέντρο των μεγαλουπόλεων. Αν υπάρξει ένα κύμα φυγής προς την φθηνότερη περιφέρεια αυτό μπορεί τελικά να αποδειχθεί μπούμερανγκ για τους «μεγαλοκαρχαρίες της οικοδομής».
Όπως επεσήμαινε και το προαναφερθέν άρθρο της Handelsblatt η ανεργία θα βρεθεί υποχρεωτικά και πάλι στην κορυφή της ατζέντας της κυβέρνησης. «Το πώς οι άνθρωποι, που χάνουν τώρα τις δουλειές τους σε συρρικνωμένες βιομηχανίες μπορούν να βρουν γρήγορα μια άλλη σε σύγχρονους τομείς θα είναι το κλειδί για το αν αυτή η ύφεση μπορεί να ακολουθηθεί από μια έκρηξη - ή από μια παρατεταμένη στασιμότητα».
Πρέπει βεβαίως να θυμόμαστε και ότι ακόμα και αυτοί που μιλούν για «έκρηξη» ομολογούν ότι αυτό θα πρέπει τουλάχιστον στην αρχή να συμβεί σε βάρος των αμοιβών των εργαζομένων, που θα κληθούν να βάλουν πλάτη για «το καλό της πατρίδας». Μια σειρά από εκθέσεις ανεξάρτητων μεταξύ τους Ιδρυμάτων Οικονομικών και Κοινωνικών Μελετών θεωρούν ότι μια σχεδόν σίγουρη συνέπεια της κρίσης θα είναι η νέα διόγκωση των ανισοτήτων.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet