«ΠΑΡΑΛΟΓΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ»



Επιμέλεια: Στράτος Κερσανίδης

Το απρόοπτο της ζωής μπορεί να κινείται σε μια λεπτή κλωστή και να μας φέρει μπροστά σε σημαντικές αλλαγές, να μας κάνει να αναθεωρήσουμε τη στάση μας, να μας απελπίσει ή να μας εμψυχώσει. Είναι εκείνο το σημείο στο οποίο συμπυκνώνεται το γοητευτικό μυστήριο της ζωής μας, ό,τι την κάνει συναρπαστική κι απρόοπτα εύθραυστη.
Η 51η ταινία του ευφυούς Γούντι Άλεν, που την 1η Δεκεμβρίου γίνεται 80 ετών, προβλήθηκε εκτός συναγωνισμού στο 68ο Φεστιβάλ των Κανών. Ο τίτλος της είναι «Παράλογος άνθρωπος» (Irrational man) και έχει μυστήριο, έρωτα, ανατροπές και πάνω απ’ όλα, ό,τι λατρεύει ο δημιουργός της: φιλοσοφικές αναζητήσεις.
Ο κεντρικός του χαρακτήρας είναι ο Έιμπ Λούκας, ένας καθηγητής φιλοσοφίας ο οποίος βρίσκεται σε τέλμα έχοντας χάσει κάθε ενδιαφέρον για τη ζωή μη βρίσκοντας σε αυτήν κανένα νόημα. Η νέα του θέση σε ένα μικρό πανεπιστήμιο, του φέρνει νέες γνωριμίες. Την Ρίτα Ρίτσαρντς, μία συνάδελφό του η οποία αναζητά διέξοδο από έναν αποτυχημένο γάμο και την Τζιλ Πόλαρντ, μία ιδιαίτερα επιμελή φοιτήτριά του. Η πρώτη φαντασιώνεται διαρκώς μια παθιασμένη ερωτική σχέση με τον Έιμπ, ενώ η δεύτερη, αν και έχει μια καλή σχέση, βρίσκει ακαταμάχητο τον καθηγητή της και έλκεται από την προσωπικότητά του. Εδώ έρχεται ένα τυχαίο, ένα απρόοπτο γεγονός. Ο Έιμπ και η Τζιλ βρίσκονται σε ένα εστιατόριο, όπου ακούν κατά λάθος τη φορτισμένη συναισθηματικά συζήτηση των διπλανών τους. Τότε ο καθηγητής παίρνει μια μεγάλη απόφαση: αναζητώντας απαντήσεις στα ερωτήματα περί προσωπικής ηθικής που τον βασανίζουν, αποφασίζει να δολοφονήσει έναν άνδρα! Μια νέα ορμή και διάθεση για ζωή τον κατακλύζει και η ζωή του ιδίου αλλά και των δύο γυναικών, της Ρίτας και της Τζιλ, αλλάζουν για πάντα.
Χρησιμοποιώντας αυτό το σενάριο, ο Γούντι Άλεν αναζητά απαντήσεις σε μεγάλα φιλοσοφικά ερωτήματα. Τι συμβαίνει με τον ήρωά του; Πώς ακριβώς σκέφτεται όταν παίρνει τη μεγάλη απόφαση; «Ξαφνικά επανεκτιμά την ίδια τη ζωή», λέει ο Άλεν. «Βρίσκει κάτι στο οποίο πιστεύει και αυτό ήταν ακριβώς ό,τι έψαχνε στη ζωή του χωρίς να ξέρει ότι το έψαχνε. Είναι μια παράλογη νοοτροπία, το αποτέλεσμα των διαστρεβλώσεων, του θυμού και της αγανάκτησής του για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο κόσμος και τη συμπεριφορά των ανθρώπων. Φυσικά δεν είναι ο λογικός άνθρωπος που νομίζει ότι είναι. Είναι καλός στα λόγια, έχει φανταχτερά επιχειρήματα, αλλά όταν τα εξετάσεις προσεκτικά, δεν στέκουν».
Σε άλλο σημείο, λέει: «Από τη νεαρή μου ηλικία, για κάποιο λόγο, πάντα με προσέλκυαν αυτά που ο κόσμος αποκαλεί “μεγάλα ερωτήματα”. Είναι το βασικό θέμα στις ταινίες μου, είτε το διακωμωδώ στις κομεντί είτε το αντιμετωπίζω πιο σοβαρά στις δραματικές ταινίες».
Βαθιά επηρεασμένος, όπως έχει ομολογήσει, από τις ταινίες του Ίγκμαρ Μπέργκμαν, λέει πως όταν είδε τις ταινίες του δεν είχε διαβάσει ούτε Νίτσε ούτε Κίρκεγκορ, δηλαδή τους φιλοσόφους οι οποίοι επηρέασαν τον μεγάλο σουηδό δημιουργό, «αλλά το έργο του, τα όσα ρώταγε και έθιγε, με άγγιξαν». Και συνεχίζει: «Δεν έχω γράψει κάτι πρωτότυπο στις ιστορίες μου, είμαι απλώς το προϊόν των φιλοσόφων που έχω μελετήσει. Το μόνο που μπορεί να ισχυριστεί κανείς είναι ότι υπάρχει μια φιλοσοφική συνέπεια στις ταινίες μου, αλλά γενικά είναι απλώς εμμονές μου σχετικά με θέματα που απασχολούν τους πάντες. Με ενδιαφέρουν καταθλιπτικές πραγματικότητες που με στοιχειώνουν, και τις φιλτράρω μέσα από τη δική μου οπτική».
Τέλος, για το τυχαίο και το απρόοπτο, στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στις Κάνες, είπε: «Πιστεύω ακράδαντα στο, δίχως απολύτως κανένα νόημα, τυχαίο της ύπαρξης. Αυτό ήθελα να πω στο “Match Point” και αυτό διδάσκει ο Έιμπ στην τάξη του. Η ύπαρξη δεν έχει κανένα νόημα ή λογική. Όλοι υπόκεινται στο εντελώς εύθραυστο απρόοπτο της ζωής. Το μόνο που χρειάζεται είναι μια λανθασμένη στροφή στο δρόμο και έπειτα…».
Στην ταινία πρωταγωνιστούν ο Χοακίν Φίνιξ (Έιμπ), η Έμα Στόουν (Τζιλ) και η Πάρκερ Πόουζι (Ρίτα).

strakesrsan@gmail.com
kersanidis.wordpress.com
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet