Επιστροφή στα θρανία και για την “Εποχή” μας και φέτος. Καινούργια χρονιά ξεκινάμε, αφού συνηθίσαμε να μετράμε τις χρονιές μας με σημείο αναφοράς τις καλοκαιρινές διακοπές, σαν τους αιώνιους μαθητές. Σε αυτήν την αρχή, σε αυτήν τη χρονιά τη δύσκολη, τη γεμάτη προκλήσεις για αρκετούς από εμάς πρωτόγνωρες, για πρώτη φορά, νιώθω την ανάγκη ενός καλωσορίσματος στις σελίδες του Πολιτισμού.
Αυτήν την περίοδο της κρίσης συχνά ακούστηκε ότι ο πολιτισμός είναι ο πρώτος που χτυπήθηκε. Κάποιοι συνηθίζουν να λένε ότι σημαντικά πολιτιστικά δημιουργήματα δεν γεννιούνται πια, όλα συνέβησαν σε παρελθόντα χρόνο. Άλλοι πάλι λένε ότι η κρίση γεννά σπουδαία καλλιτεχνικά γεγονότα. Αναμφισβήτητα η πλειοψηφία των καλλιτεχνών ήταν και παραμένουν μετέωροι οικονομικά και συχνά ακάλυπτοι νομικά και αόρατοι από το κράτος πρόνοιας. Οι συντάκτες των πολιτιστικών σελίδων ήταν από τους πρώτους που έχασαν τη δουλειά τους, οι χώροι πολιτισμού μοιάζει να απειλούνται με αφανισμό και τα πολιτιστικά φεστιβάλ φέτος ήταν σημαντικά συρρικνωμένα. Αρκετοί παραγωγοί συναυλιών και θεατρικών παραστάσεων επέλεξαν αυτό το καλοκαίρι είτε να περιορίσουν τις περιοδείες τους είτε να τις ακυρώσουν εντελώς, αφήνοντας πολλούς καλλιτέχνες απλήρωτους και άνεργους, αλλά και πολλούς θεατές χωρίς πολιτιστική τροφή.

Η δική μας πραγματικότητα

Ωστόσο, ενώ αυτά τα στοιχεία μοιάζει να συνθέτουν τη μεγάλη εικόνα, εστιάζοντας περισσότερο στην πραγματικότητα αποκαλύπτεται ένας άλλος πανέμορφος κόσμος, πηγή αισιοδοξιάς και έμπνευσης. Στη μικρή σχετικά νησιωτική πολή που ζω, τα Χανιά, όπου αρκετές παραστάσεις μουσικές και θεατρικές ακυρώθηκαν ή αναβλήθηκαν, διαπίστωσα ότι μια μεγάλη πλειοψηφία πολιτών επέλεξε να διαθέσει τον οβολό της για να στηρίξει και να στηριχθεί από τον πολιτισμό, σχεδόν με αυταπάρνηση και σίγουρα με λαχτάρα. Όλα σχεδόν τα πολιτιστικά δρώμενα ήταν γεματά ασφυκτικά από θεατές, και όχι μόνο τα λεγόμενα «εμπορικά». Ένα καινούργιο πέτρινο θέατρο, υπόδειγμα αισθητικής και άρτιας υποδομής, εγκαινιάστηκε σε ένα χωριό, στον Εμπρόσνερο, και έζησε κατάμεστες παραστάσεις. Η Έκθεση Βιβλίου, που πραγματοποιήθηκε στις αρχές Αυγούστου, είχε πολλούς επισκέπτες και πήγε ανέλπιστα καλά εισπρακτικά, ακόμα και για «δύσκολους τίτλους», όπως λένε οι βιβλιοπώλες.
Η βιβλιοπώλισσα ενός καινούργιου όμορφου βιβλιοπωλείου, που τόλμησε να ανοίξει μεσούσης της κρίσης, μου διηγήθηκε πολύ συγκινημένη ότι την πρώτη εβδομάδα του capital control και των κλειστών τραπεζών υπήρξαν άνθρωποι που έσπευσαν να αγοράσουν -όχι τροφές μακράς διάρκειας- αλλά στοίβες βιβλία. Όταν η ίδια τους είπε διστακτικά μήπως θα ήταν καλύτερο να αγοράσουν λιγότερα βιβλία σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία, πήρε την απάντηση: Εγώ τώρα θέλω να στηρίξω τους λογοτέχνες και τους βιβλιοπώλες, που με έχουν ανάγκη.

Πηγή έμπνευσης

Από τις πολύ όμορφες παραστάσεις που παρακολουθήσαμε στη μικρή μας πόλη, θα ήθελα να σταθώ σε δύο, στην πρώτη γιατί έχετε την ευκαιρία να την παρακολουθήσετε και στην Αθήνα, όσοι δεν την έχετε δει, και στη δεύτερη γιατί η «Εποχή» θα επιχειρήσει να την φέρει κοντά σας μέσα στο φθινόπωρο σε μια παράσταση για τους αναγνώστες της. Στις 15 Σεπτέμβρη, στο Θέατρο Δάσους, θα ανέβει ο «Ερωτόκριτος» του Βιτσέντζου Κορνάρου από τους Χαΐνηδες και την ομάδα χορού «κι όμΩς κινείται». Ο χαΐνης Δημήτρης Αποστολάκης γράφει για την παράσταση: «Ο Ερωτόκριτος εκδιώχτηκε από τα χωριά της Κρήτης. Τη θέση του πήραν το δελτίο των 8 στην τηλεόραση, το facebook, ο αυτισμός των sms και ο θόρυβος από την εκβιομηχάνηση της γεωργικής εργασίας. Συνήθως τον συναντάμε στα χείλη τραγουδιστών, που του αφιερώνουν ένα τρίλεπτο γλυκερής και αυτάρεσκης ευαισθησίας και σε θεατρικές παραστάσεις ως φολκλόρ ή ως φολκλόρ “πειραγμένο”. Ο λόγος της αποτυχίας των προσπαθειών αυτών είναι ότι ο Ερωτόκριτος, καθώς δεν είναι ούτε ποίημα, ούτε τραγούδι, ούτε θεατρικό έργο, απαιτεί άλλη στάση, άλλη ευθύνη, άλλη απεύθυνση, άλλη πίστη και εν τέλει, άλλη αναπαράσταση. [...]
Η ανάγκη που μας οδήγησε στην παρουσία του χορού, είναι η άμεση και καθαρή σχέση του με τη ρυθμολογία και την εκστατική υπόσταση του έπους, μια σχέση απαλλαγμένη από τη θεατρική του αναπαράσταση».

Με φόρα από τη Θεσσαλονίκη

Τη δεύτερη συγκινητική εμπειρία μάς χάρισε η ομάδα «ουκ νουκ» με την «Εξορία» του Παύλου Μάτεσι: Ένας άνδρας και μια γυναίκα από το στρατόπεδο των ηττημένων του Εμφυλίου, ζουν «εξόριστοι» στις αναμνήσεις τους, κάπου στην Αθήνα. Στην προσπάθειά τους να προστατέψουν τα παιδιά τους από τις δοκιμασίες που υπέστησαν οι ίδιοι τα έχουν αποκόψει από το παρελθόν, εγκλωβίζοντας τα σ’ ένα διαρκές παρόν. Μέχρι που η έλευση ενός νεαρού βάζει ξανά το χρόνο σε κίνηση, οδηγώντας τον στο τραγικό του τέλος. Η ομάδα «ουκ νουκ» μας συστήνεται στο ιστολόγιό της (ouknouk.weebly.com) ως «μια ανοιχτή σύμπραξη ατόμων που ασχολούνται με όλο το φάσμα των απαιτήσεων της θεατρικής πράξης: ηθοποιών, σκηνοθετών, δραματολόγων, φωτιστών, σκηνογράφων, ενδυματολόγων, υπεύθυνων παραγωγής κ.λπ. Καταρχήν κοινό τόπο τους αποτέλεσαν οι σπουδές τους στο Τμήμα Θεάτρου και το Τμήμα Εικαστικών της Σχολής Καλών Τεχνών του Α.Π.Θ. Βασικό μέλημά τους αποτελεί η διερεύνηση των εκφραστικών μέσων, η ανάπτυξη της τεχνικής  και η ενσωμάτωση της θεατρικής φόρμας, με γνώμονα την εύρεση του καταλληλότερου δυνατού συνδυασμού για το εκάστοτε σκηνικό εγχείρημα, με απώτερο στόχο τη διαλεκτική και αισθητική του πρόσληψη από το θεατή».
Και για τους βιβλιοφάγους -αν και καθόλου δεν κατέχω την τέχνη της κριτικής ή της παρουσίασης βιβλίων, με οδηγό μόνο τη συγκίνηση-, να αναφερθώ στα διηγήματα του Δημοσθένη Παπαμάρκου με τον τίτλο «Γκιακ», από τις εξαιρετικές καινούργιες εκδόσεις «αντίποδες», τις οποίες νωρίς παρουσιάσαμε στην «Εποχή» και πολύ χαιρόμαστε για την πορεία τους.

Ζ.Γ.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet