Του Γιάννη-Ορέστη Παπαδημητρίου

Η είδηση, γυμνή: νέες δηλώσεις και νέο κείμενο με διαφορά μίας ημέρας, χάρισε στο κοινό για μια εισέτι φορά ο τέως Υπουργός Προστασίας του Πολίτη. Όπως γνωρίζουμε, τα «Νέα», η «Καθημερινή» και το «Ανοιχτό Παράθυρο» φιλοξένησαν με μεγάλη τακτικότητα παρεμβάσεις του Υπουργού στους 7 μήνες της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, πάντα με εμπρηστική και καταγγελτική διάθεση, αποσκοπώντας στη συνεχή αναταραχή, την οποία πετύχαιναν. Σ’ αυτά, ο Γιάννης Πανούσης προσπαθούσε συνήθως να επανακαθορίσει τη «σωστή» Αριστερά, η οποία προϋπέθετε την αποπομπή των ριζοσπαστικών στοιχείων. Ήταν αυτά τα τελευταία, που λοιδωρούσε τακτικά, άλλοτε συνδέοντάς τα με το οργανωμένο έγκλημα, άλλοτε μιλώντας ανοιχτά για «φίδια που απειλούν την κοινοβουλευτική δημοκρατία».
Στο λόγο του Γιάννη Πανούση, η ριζοσπαστική Αριστερά κέρδισε μια πληθώρα προσδιορισμών: «του Τίποτα», «παλαβή», «αυτοαναφορική». Στον τίτλο του τελευταίου του κειμένου στο Ανοιχτό Παράθυρο, η επιθυμητή Αριστερά είναι «αδιαπραγμάτευτη» και ορίζεται εντός ως «αυτή που δεν θέτει σε κίνδυνο το μέλλον της χώρας και του λαού κι όχι αυτή που προστατεύει τις αγκυλώσεις της και τους εκπροσώπους ενός κοινωνικά απομονωμένου Ιερατείου». Διαβάζοντας πίσω απ’ τις λέξεις, μοιάζει σαν άλλο ένα κάλεσμα για εκκαθαρίσεις στα εναπομείναντα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς να διευκρινίζεται ποια πρόσωπα στοχοποιεί αυτή τη φορά ο συντάκτης.
Περισσότερο ενδιαφέρον από το – κάπως βερμπαλιστικό και σε σημεία ασύντακτο – γραπτό πόνημα του τέως Υπουργού, είχαν οι δηλώσεις του υπέρ της προοπτικής συγκρότησης κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Ήρθαν σε μία σημαντική καμπή της προεκλογικής περιόδου, όπου σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η 21η Σεπτέμβρη θα βρει μια πολυκομματική Βουλή με ισορροπίες που δημιουργούν μεγάλη δυσκολία στον σχηματισμό κυβέρνησης.

Ρωγμές στην αριστερή κατεύθυνση

Στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ έχουν ξεκινήσει ήδη να βολιδοσκοπούν τη δημοφιλία των επιλογών κυβέρνησης εθνικής ενότητας, των συνεργασιών με το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι, της επαναπροσέγγισης με τη Λαϊκή Ενότητα. Με τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ αισθητά μειωμένα, τους ΑΝΕΛ πιθανότατα εκτός Βουλής και το εκλογικό σώμα κατακερματισμένο, η αναπόφευκτη συγκυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία στη βάση της εφαρμογής του τρίτου μνημονίου, θα χρειαστεί μια συνοδευτική αφήγηση που κανένα απ’ τα δύο μεγάλα κόμματα δεν έχει καταφέρει να συγκροτήσει μέχρι στιγμής.
Η δημόσια στάση του Γιάννη Πανούση, με τις καταγγελίες κατά των συναδέλφων του στο υπουργικό συμβούλιο, τη δαιμονοποίηση της κομματικής βάσης του ΣΥΡΙΖΑ και τη διατύπωση θέσεων, που δεν συνδεόταν πουθενά μ’ αυτές του κόμματος, ερμηνεύτηκε εν πολλοίς ως αποτέλεσμα της ατομικής του ιδιοσυγκρασίας. Μια αναδρομή στον λόγο του, την εποχή της πρώτης αριστερής κυβέρνησης, ωστόσο, δείχνει πως η περίπτωση Πανούση αποτελεί απλή έκφανση μιας ευρύτερης τάσης στην απελθούσα κυβέρνηση, όπου η χάραξη ατομικών πολιτικών των κυβερνητικών στελεχών, δεν αντιμετωπιζόταν ως υπονόμευση των προγραμματικών θέσεων, αλλά ως δίοδος φυγής από κάθε πολιτικό εμπόδιο, που θα εμφανιζόταν στο δρόμο. Η μνημονιακή ανασύνθεση του ΣΥΡΙΖΑ, θα ήταν αδύνατον να έχει προοπτικές διακυβέρνησης, αν στην αριστερή κατεύθυνση δεν προϋπήρχαν οι ρωγμές των πασοκογενών (Πανούσης, Σπίρτζης, Μάρδας, Κουρουμπλής), τα δίκτυα επιρροής στους τομείς τους και η εσωτερική αντιπολίτευση στον υπόλοιπο ΣΥΡΙΖΑ.

Χρήσιμοι «ανεξάρτητοι»

Η προκλητική ασυλία που παρείχε ο τέως πρωθυπουργός στον Γιάννη Πανούση, εξηγείται εύκολα στη βάση της παραπάνω οπτικής. Οι επιθέσεις του ενάντια στη Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ συνηγορούσαν στον αποκλεισμό του αριστερού κόμματος από την κρατική εξουσία, με την αποστασιοποίηση αυτή να δίνει μεγαλύτερα περιθώρια πολιτικών ελιγμών, καθώς διαχώριζε την υπαρκτή πολιτική από το περιοριστικό αξιακό πλαίσιο του κόμματος. Για ένα σχηματισμό, που ανέλαβε την εξουσία με έντονες εσωτερικές αντιφάσεις σε μία δυσοίωνη για την πολιτική σταθερότητα περίοδο, η «απελευθέρωση» του πρωθυπουργικού κύκλου απ’ τα δεσμά των καταστατικών θέσεων του ΣΥΡΙΖΑ, αποτελούσε μονόδρομο για την άσκηση πολιτικής. Η διαδικασία δεν ήταν ακαριαία. Ξεκίνησε με την αδρανοποίηση των μελών στις πτυχές της διακυβέρνησης, όπου δεν είχαν διατυπώσει επαρκείς προγραμματικές θέσεις (με πρώτη εξ αυτών την αστυνόμευση), συνέχισε με τη χρήση των εκτός ΣΥΡΙΖΑ υπουργών για την εσωτερική καταστολή και κατέληξε στην αποπομπή των διαφωνούντων, υποβοηθούμενη από τη μνημονιακή στροφή. Η ανθολόγηση και η μελέτη του λόγου, που ανέπτυξε ο Γιάννης Πανούσης την περίοδο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, θα παρείχε μια εναλλακτική καταγραφή πολιτικής ιστορίας. Θα επέτρεπε στον αναγνώστη της να κατανοήσει τη χρησιμότητα των «ανεξάρτητων» στο μικροπολιτικό επίπεδο του κυβερνητικού έργου, να δει τα σημεία σύγκρουσης μιας κυβέρνησης με την κομματική της βάση και να γνωρίσει με ακρίβεια πότε και πώς τα πράγματα πήγαν στραβά στην υπόθεση της πρώτης αριστερής κυβέρνησης. Εν όψει της συγκυβέρνησης, για άλλη μια φορά, ο Γιάννης Πανούσης αναλαμβάνει να προετοιμάσει το κοινό για τη νέα απόκλιση απ’ το αριστερό κοινωνικό όραμα, υπέρ του δέοντος ευχαριστημένος με τον ρόλο του αγγελιαφόρου κακών νέων.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet