Με το PSUV (Ενωμένο Σοσιαλιστικό Κόμμα Βενεζουέλας) του Νικολάς Μαδούρο να ανακτά, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που έχασε το 2015, γίνονται αύριο οι βουλευτικές εκλογές στη Βενεζουέλα. Να σημειωθεί, ότι για πρώτη φορά οι δυνάμεις των τσαβίστας δεν είναι σε ένα ενιαίο μπλοκ σε μια εκλογική διαδικασία, αφού το PCV (Κομμουνιστικό Κόμμα) και κάποιες μικρότερες αριστερές οργανώσεις δημιούργησαν τον Αύγουστο την Alianza Popular Revolucionaria (Λαϊκή Επαναστατική Εναλλακτική). Από την άλλη πλευρά, η δεξιά εμφανίζεται διχασμένη και τα πιο σκληρά κομμάτια της με επικεφαλής τον Γκουαϊντό μποϋκοτάρουν τις εκλογές ευθυγραμμιζόμενα με τις ΗΠΑ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις χώρες της Ομάδας της Λίμα, που ανακοίνωσαν ότι δεν θα αναγνωρίσουν το αποτέλεσμα και έχουν ζητήσει το μποϋκοτάζ, επικαλούμενες παρατυπίες και υποστηρίζοντας ότι θα γίνει νοθεία, ενώ τα κόμματα της μετριοπαθούς δεξιάς συμμετέχουν στην εκλογική διαδικασία έχοντας ενώσει τις δυνάμεις τους. Να προστεθεί, επίσης, ότι ο Γκουαϊντό ανακοίνωσε μια «λαϊκή διαβούλευση» από 5 μέχρι 12 Δεκεμβρίου με ερώτημα προς τους πολίτες εάν απορρίπτουν τις εκλογές και αν υποστηρίζουν τις «διεθνείς ενέργειες» για την απομάκρυνση της κυβέρνησης, μια κλήση που δεν υποστηρίζεται από κανέναν ηγέτη της αντιπολίτευσης και η οποία φαίνεται ακόμη πιο αδύναμη μετά την ήττα του Τραμπ.

 

Πώς βλέπεις τα πράγματα ενόψει των αυριανών εκλογών;

Είναι μια στιγμή τεράστιας στασιμότητας σε σχέση με την πιθανότητα αλλαγής κυβέρνησης, αλλά ταυτόχρονα είναι μια ενδιαφέρουσα στιγμή. Η οικονομία της Βενεζουέλας έχει βιώσει μία από τις χειρότερες υφέσεις στον κόσμο τον 20ο αιώνα, και η Βενεζουέλα ως πετρελαϊκό κράτος κατέρρευσε. Αυτό που έχουμε είναι μια κατακερματισμένη Δημοκρατία που επηρεάζεται σημαντικά από τις διεθνείς συγκρούσεις για τους φυσικούς πόρους, κάτι που παρατηρείται περισσότερο στις Αφρικανικές Δημοκρατίες. Σε πολιτικό επίπεδο, η απονομιμοποίηση της πολιτικής ηγεσίας είναι τεράστια. Δεν μιλάω μόνο για τον Μαδούρο. Οι Γκουαϊντό, Λεοπόλδο Λόπες, Μαρία Κορίνα Μασάντο, Χένρι Φαλκόν, κλπ. έχουν πολύ χαμηλή δημοτικότητα. Αλλά αυτό υπερβαίνει τους πολιτικούς ηγέτες. Ο στρατιωτικός τομέας, το εθνικό εκλογικό συμβούλιο, οι θεσμοί γενικά, έχουν πολύ χαμηλή αποδοχή. Οι εκλογές αυτές μου φαίνονται οι πιο απαξιωμένες εδώ και δεκαετίες, και η κυβέρνηση Μαδούρο ευθύνεται για αυτό στο βαθμό που επιβλήθηκε με τη βία στις πολιτικές και οικονομικές αποφάσεις, με μεγάλη κοινωνική καταστολή, και κλείνοντας τους δρόμους σε μια δημοκρατική λύση. Η λύση παραμένει πολιτική, διαπραγματεύσιμη, αλλά ούτε καν εγγυάται ότι δεν θα εφαρμοστεί ένα πιο έντονο νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα στη Βενεζουέλα, το 2021 και τα επόμενα χρόνια, το οποίο ήδη υλοποιείται. Αυτό που είναι ενδιαφέρον είναι ότι σε αυτό το πλαίσιο πολιτικής δυσπιστίας, προκύπτουν λαϊκές διαμαρτυρίες που θέτουν αιτήματα σε ζητήματα τροφίμων, δημόσιων υπηρεσιών, δικαιωμάτων, αλλά θα μπορούσαν επίσης να δημιουργήσουν μια πιο αυτόνομη πολιτική κουλτούρα από κάτω ή ίσως ένα πνεύμα ενδυνάμωσης για την οικοδόμηση της πολιτικής από τον λαό. «Μόνο ο ίδιος ο λαός μπορεί να σώσει τον λαό», ακούγεται συχνά σήμερα. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το 50% με 70% του πληθυσμού δεν ταυτίζεται πλέον ούτε με την κυβέρνηση ούτε με την αντιπολίτευση. Είναι ένα σημάδι που μπορεί να είναι θετικό, αν και μια μεγάλη συλλογική πολιτική αναφορά που προσδιορίζει ή ενώνει τους αγώνες δεν είναι ακόμη ξεκάθαρη. Τη χρονιά αυτή έγιναν πολλές διαμαρτυρίες σε ολόκληρη τη χώρα, και βλέπουμε ότι εμφανίζονται άλλοι κώδικες πολιτικής, άλλες υποκειμενικότητες. Αυτό αποκαλύπτει μια πιθανότητα αγώνων προς αυτήν την «άλλη πολιτική» που θέλουμε. Αυτό εννοώ όταν λέω ότι είναι ενδιαφέρον.

 

Ποια είναι η σημασία αυτών των εκλογών;

Εξαρτάται για ποιον μιλάμε. Για την κυβέρνηση Μαδούρο είναι ένα χρήσιμο μέσο νομιμοποίησης, το οποίο μπορεί επίσης να προσφέρει μια βάση στήριξης για να πουλήσει «σταθερότητα» στο εξωτερικό, δεδομένης της νεοφιλελεύθερης αναδιάρθρωσης που βρίσκεται σε εξέλιξη στη χώρα. Για τους πολιτικούς παράγοντες της αντιπολίτευσης, και να σημειώσω ότι υπάρχει αντιπολίτευση από τα δεξιά, το κέντρο και την αριστερά, δεν υπάρχει συναίνεση για τις εκλογές. Πολλές οργανώσεις πιστεύουν ότι είναι απαραίτητο να προσπαθήσουμε να επηρεάσουμε και να μην εγκαταλείψουμε αυτό το πεδίο της διαμάχης, και άλλες προτιμούν να αποστασιοποιηθούν, καθώς δεν υπάρχουν εγγυήσεις για δίκαιες και καθαρές εκλογές, και πιστεύετε ότι θα καταλήξουν να νομιμοποιήσουν ή να ενισχύσουν την κυβέρνηση Μαδούρο. Η λαϊκή δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση είναι τεράστια. Αυτό όλοι το γνωρίζουν. Με τίμιες εκλογές δεν θα υπήρχε αμφιβολία για το αποτέλεσμα. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι τα κύρια εμπόδια βρίσκονται στο ίδιο το πολιτικό σύστημα, στο κυρίαρχο πολιτικό καθεστώς. Αυτές οι εκλογές για τον λαό δεν σημαίνουν πολλά, γιατί την επόμενη μέρα οι άνθρωποι αισθάνονται ότι ο υπερπληθωρισμός, η διαφθορά, η πείνα, η κρατική βία θα συνεχιστούν, πιστεύουν ότι θα ακολουθήσουν οι ίδιες δομές εξουσίας που γίνονται αναμφισβήτητες, και ότι θα συνεχίσουμε να πέφτουμε σε αυτήν την άβυσσο που έχουμε πέσει ως Δημοκρατία.

 

Ποια είναι η στρατηγική του PSUV σε αυτές τις εκλογές;

Η ίδια που χρησιμοποιήθηκε και τις προηγούμενες φορές: χρήση του κρατικού μηχανισμού για την μετακίνηση των ψηφοφόρων, εξαναγκασμός μέσω τροφίμων, ομολόγων και κοινωνικών προγραμμάτων, χρήση των κυρώσεων ως δικαιολογία για όλες τις πολιτικές που εφαρμόζονται, αποκλεισμός κάθε δυνατότητας για άλλες εναλλακτικές. Φέτος στράφηκαν στα νεαρά μέλη του κόμματος για να ανανεώσουν την εικόνα τους. Αντιμετωπίζουν επίσης τη βάση του αντιφρονούντος τσαβισμού, που δεν θέλει πλέον να στηρίζει τις αυταρχικές πρακτικές της κυβέρνησης ή τη νεοφιλελεύθερη μεταρρύθμιση.

 

Στην αντιπολίτευση ποια είναι σήμερα η κατάσταση;

Δυστυχώς, υπάρχει πολύ μικρό πολιτικό αντίβαρο στον έλεγχο της κυβέρνησης στα θεσμικά όργανα, και εκτός από την τεράστια δυσπιστία στον εκλογικό θεσμό, οι παράγοντες της αντιπολίτευσης είναι διχασμένοι. Υπάρχει πολύ μικρή ικανότητα να αμφισβητήσουν ένα εκλογικό αποτέλεσμα, και να παρακολουθήσουν τη διαδικασία. Δεν είναι βέβαιο, αλλά στην πραγματικότητα η αποχή μπορεί να είναι τεράστια. Εάν συμβεί αυτό, είναι προφανές ότι ο λαός δεν ενδιαφέρεται πολύ για αυτήν την εκλογική διαδικασία, και ακόμα περισσότερο για να παρακολουθήσει εάν θα είναι καθαρή ή ποιο θα είναι το αποτέλεσμα. Στο χώρο της παραδοσιακής αντιπολίτευσης, η αποτυχία της στρατηγικής του Γκουαϊντό και η στρατολόγηση ορισμένων κομμάτων της αντιπολίτευσης από την κυβέρνηση, η οποία της επέτρεψε να δημιουργήσει μια «τρίτη» Εθνοσυνέλευση, κατέστρεψαν την πιθανότητα ενός αντιπολιτευόμενου μπλοκ που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει την κυβέρνηση. Έτσι η παραδοσιακή αντιπολίτευση είναι ένα «πλοίο ακυβέρνητο». Από την άλλη, ο χώρος της αριστερής αντιπολίτευσης εξακολουθεί να είναι πολύ μικρός. Το θετικό για συνασπισμούς όπως η Alianza Popular Revolucionaria, που είναι μια ομάδα οργανώσεων και κομμάτων που προέκυψαν από την αντιφρονούντα βάση του τσαβισμού, είναι ότι επιδιώκουν να εντείνουν μια διαφωνία στο εσωτερικό, προσπαθώντας να προσθέσουν και άλλους χώρους που είναι επίσης δυσαρεστημένοι και που εξακολουθούν να ταυτίζονται με το αρχικό έργο των τσαβίστας. Όμως εκλογικά ο δρόμος τους φαίνεται πολύ ανηφορικός.

 

Ποια θα μπορούσε να είναι μια εναλλακτική λύση;

Αυτό που συμβαίνει είναι ότι υπάρχει μια σοβαρή εξάντληση ενός τρόπου πολιτικής στην Βενεζουέλα. Οι άνθρωποι έχουν κουραστεί από ορισμένες πολιτικές πρακτικές και πρόσωπα. Και η αντιπολίτευση επιμένει σε παλιές φόρμουλες που δεν λειτουργούν. Μια διέξοδος πρέπει να περάσει από την εμφάνιση άλλων μορφών πολιτικής, άλλων παραγόντων, άλλων συνασπισμών. Εξ ου και η σημασία των άλλων πολιτικών κωδίκων που εμφανίζονται στις διαδηλώσεις στους δρόμους, και δεν ακολουθούν τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών κομμάτων. Εκεί πιστεύω ότι βρίσκεται η εναλλακτική λύση, όμως απαιτείται μια τεράστια προσπάθεια για να διαρθρωθεί από την κοινωνική ποικιλομορφία, η οποία είναι δύσκολη, γιατί η κυβέρνηση και η αντιπολίτευση κατέβαλαν μεγάλη προσπάθεια για να δημιουργήσουν δυσπιστία σε όλα όσα δεν ήταν οι ίδιοι. Αλλά αυτό συζητείται. Επιμένω ότι μια νέα πολιτική κουλτούρα προσπαθεί να αναδυθεί στη Βενεζουέλα.

 

 

Ο Εμιλιάνο Τεράν Μαντοβάνι είναι κοινωνιολόγος στο Κεντρικό Πανεπιστήμιο της Βενεζουέλας, συμμετέχει στην Μόνιμη Ομάδα Εργασίας για τις Εναλλακτικές στην Ανάπτυξη που έχει δημιουργηθεί από το Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ, και είναι μέλος του Δικτύου Λατινικής Αμερικής Oilwatch.

 

Πρόσφατα άρθρα ( Λατινική Αμερική )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet