Από το πρωί της περασμένης Δευτέρας, μόλις δέκα ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής, το τουρκικό σεισμογραφικό Ορούτς Ρέις, αφού επί μήνες «αλώνιζε» στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και την κυπριακή ΑΟΖ αμφισβητώντας έμπρακτα τα κυριαρχικά δικαιώματα δύο κρατών-μελών της Ε.Ε., αποσύρθηκε στο λιμάνι της Αττάλειας.

 

Μια κίνηση, δύο στόχοι

 

Ένας προφανής και ένας υποκρυπτόμενος:

Να κατευνάσει η Άγκυρα τις αντιδράσεις που έχουν προκληθεί στις Βρυξέλλες οι μονομερείς κινήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο, οι παραβιάσεις του εμπάργκο όπλων στον εμφύλιο της Λιβύης, η ανάμιξή της στην επίθεση του Αζερμπαϊτζάν κατά των Αρμένιων στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, η προκλητική δράση της στην ευρύτερη περιοχή γενικότερα.

Να προσφερθεί στην Γερμανία άλλο ένα επιχείρημα στην προσπάθειά της να μην υπάρξουν και σε αυτή τη σύνοδο ουσιαστικές κυρώσεις στην Τουρκία. Υπενθυμίζεται ότι του Ορούτς Ρέις είχε προηγηθεί μια άλλη δέσμευση της Τουρκίας: την Πέμπτη 10 Δεκεμβρίου, ημέρα έναρξης της Συνόδου, ο πρόεδρος Ερντογάν, συμμορφούμενος με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, θα ανακοινώσει σειρά μεταρρυθμίσεων για το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Το Βερολίνο θα επικαλεστεί την επίδειξη «καλής θέλησης» -και, βέβαια, την «επίθεση φιλίας» στην οποία έχει επιδοθεί εσχάτως η Άγκυρα, με τον πρόεδρο Ερντογάν να δηλώνει ότι η θέση της χώρας του είναι στην Ευρώπη- για να ισχυριστεί σε όσους τάσσονται υπέρ των κυρώσεων ότι κάτι τέτοιο παρέλκει την ώρα που η Άγκυρα ανταποκρίνεται θετικά σε ένα πάγιο αίτημα της Ευρώπης, που, επί πλέον, αποσύρει την «πρόκληση» Ορούτς Ρέις, διευκολύνοντας, συν τοις άλλοις, την έναρξη των συζητήσεων για το Κυπριακό.

Η τελευταία αυτή υπόμνηση απευθύνεται ολοφάνερα στην Λευκωσία και την Αθήνα. Για να δελεαστούν; Αλλά εδώ το Βερολίνο παρέβλεψε ηθελημένα ότι η «επίθεση φιλίας» του Ταγίπ Ερντογάν συνοδευόταν από την παραίνεσή του να σταματήσει η Ευρώπη να «παραχαϊδεύει» την Ελλάδα και τις «απαιτήσεις της». Αφήνοντας μάλιστα ο τούρκος πρόεδρος, ως υπόμνηση των ορίων της «καλής θέλησής» του, το πλωτό γεωτρύπανο Γιαβούζ σε ετοιμότητα απέναντι από το Καστελόριζο. Η κυβέρνηση της Αθήνας πόσο μπορεί να το παραβλέπει αυτό;

Όλα δείχνουν ότι, παρά την εκτίμηση πως οι ευρωτουρκικές σχέσεις δεν έχουν βελτιωθεί από την προηγούμενη Σύνοδο –εκτίμηση την οποία, άλλωστε, συμμερίστηκε η καγκελάριος Μέρκελ μιλώντας την περασμένη Δευτέρα σε τηλεδιάσκεψη με εκπροσώπους επιτροπών του Ευρωκοινοβουλίου- άμεση επιβολή κυρώσεων δεν προβλέπεται ούτε αυτή τη φορά. Το προεξόφλησε η καγκελάριος στην ίδια τηλεδιάσκεψη. Επικαλέστηκε ξανά το προσφυγικό, για να ζητήσει «στήριξη της Τουρκίας» για το «σημαντικό έργο που επιτελεί στον τομέα αυτό».

 

Δύο τάσεις στην Αθήνα

 

Στην κυβέρνηση της Αθήνας διαμορφώνονται δύο τάσεις. Το πρωθυπουργικό περιβάλλον δεν επιθυμεί αναβάθμιση του θέματος της μη επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία. Το Μαξίμου, για λόγους που δεν είναι του παρόντος, έχει επιλέξει τη συμπόρευση με το Βερολίνο και θεωρεί ασφαλέστερη τη συνέχισή της. Στο υπουργείο Εξωτερικών, αντιθέτως, καταλογίζουν σοβαρές ευθύνες στην Γερμανία για τη μη επιβολή αυστηρών κυρώσεων. Θεωρούν πολύ πιθανό η ατιμωρησία να ενθαρρύνει την Άγκυρα να κλιμακώσει –κατά το προηγούμενο της Συνόδου του Οκτωβρίου— τις προκλήσεις της μετά τη Σύνοδο του Δεκεμβρίου και μέχρι την ορκωμοσία της κυβέρνησης Μπάιντεν, στην οποία το υπουργείο έχει επενδύσει αισιόδοξες προσδοκίες για τα ελληνοτουρκικά.

Αν, όπως φαίνεται, ισχύει η πληροφορία ότι η Τουρκία εξέδωσε notam για ασκήσεις με πραγματικά πυρά από 6 Ιανουαρίου μέχρι 26 Φεβρουαρίου στο Βόρειο και Κεντρικό Αιγαίο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ευχέρεια των ελληνικών πολεμικών αεροσκαφών να κινούνται αυτό το διάστημα προς και από τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου που η Άγκυρα διεκδικεί την αποστρατιωτικοποίησή τους, τότε ο υπουργός κ. Δένδιας έχει λόγους να ανησυχεί. Και να εγκαλεί, όπως έκανε σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Politico, την Γερμανία ότι δεν ανταποκρίνεται στον ηγετικό ρόλο της στην Ε.Ε. απορρίπτοντας τις εκκλήσεις της Αθήνας για εμπάργκο όπλων στην Τουρκία, αποφεύγοντας να χρησιμοποιήσει την τεράστια οικονομική ισχύ της για να ζητήσει σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.

 

Δυσφορία

 

Δεν ενόχλησαν μόνο το Βερολίνο οι επιπλήξεις του υπουργού Εξωτερικών. Ο κ. Δένδιας θεωρείται ένας από τους λίγους υπουργούς που δεν ενεργούν υπό το «επιτελικό κράτος». Από καιρό, με αφορμή κυρίως τα ελληνοτουρκικά, οι σχέσεις των δύο ισορροπούν δύσκολα. Φιλοκυβερνητικά φύλλα τον επέπληξαν για τη συνέντευξή του, και όχι μόνο. Κύκλοι του υπουργείου του διέψευσαν τα περί μυστικής συνάντησής του με την καγκελάριο στο Βερολίνου, όπου λέγεται ότι ειπώθηκαν ωμές αλήθειες. Δεν διέψευσαν, όμως, την ουσία των θέσεών του κ. Δένδια.

Στο Μαξίμου δυσφορούν. Η αντιπαράθεση με την γερμανίδα καγκελάριο κρίνεται από τον στενό επιτελικό κύκλο απορριπτέα σε συνθήκες πανδημίας και αναμονής των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης. Προκρίνεται, αντιθέτως, η αποδοχή των τετελεσμένων, αν η Γερμανία κλείσει το θέμα με μια λίστα/ευχολόγιο από ανώδυνες κυρώσεις - αν αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση μπορεί έτσι να εισπράξει, διά της πλαγίας οδού της αντιμετώπισης της πανδημίας, επιπρόσθετα κονδύλια από ευρωπαϊκούς πόρους τα οποία θα διαθέσει κατά το δοκούν.

Αιωρείται ήδη στον αέρα της φημολογίας το όνομα του αντικαταστάτη του Νίκου Δένδια στον επόμενο ανασχηματισμό: Γιώργος Γεραπετρίτης. Γιατί; Μα διότι «το Μαξίμου επιδιώκει συχνά πυκνά μεγαλύτερο έλεγχο στο Εξωτερικών, ο οποίος δεν γίνεται πάντα αποδεκτός από τον Κερκυραίο πολιτικό...».[1]

Η είδηση της τελευταίας στιγμής στον υπολογιστή, ενώ γράφονταν αυτές οι αράδες: «Παράταση της καραντίνας και εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά “παγώνουν” τον ανασχηματισμό: Στην παρούσα φάση ο Νίκος Δένδιας μοιάζει αμετακίνητος στη θέση του, αλλά ουδείς μπορεί να προβλέψει τις συνθήκες που μπορεί να δημιουργήσει τυχόν γενικευμένος διάλογος με την Άγκυρα».

 

Σημείωση

1. «Η Καθημερινή», στήλη Θεωρείο, 1/12/2020.

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet