Τα έχει αυτά τα «γυρίσματα» η υπόθεση των έργων στον άνω ρου του Αχελώου και, ειδικότερα, του φράγματος και του υδροηλεκτρικού έργου στην Μεσοχώρα. Εκεί που τα πράγματα φαίνεται να έχουν «παγώσει» στο ρου του χρόνου, κάτι συμβαίνει ξαφνικά και ένας από τους πιο εμβληματικούς περιβαλλοντικούς αγώνες των τελευταίων σαράντα χρόνων ξανάρχεται στην επικαιρότητα.

Αναφερόμαστε, φυσικά, στην απόφαση 2230/2020 της 7μελούς σύνθεσης του Ε΄ τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία ακυρώνει την απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) του ΥΗΕ Μεσοχώρας (εκδόθηκε στις 4/8/2017, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ), μετά από σχετική προσφυγή του Συνδέσμου κατακλυζομένων Μεσοχώρας. Γνωρίζοντας μόνο την περίληψη της απόφασης, είναι παρακινδυνευμένο να πούμε με σιγουριά αν θα πάμε σε μόνιμη και οριστική ακύρωση των έργων ή αν θα ξαναμπούμε στην περιπέτεια της επαναφοράς της εκτροπής του Αχελώου.

Η επιφυλακτικότητα και ο προβληματισμός οφείλονται στο γεγονός ότι το ΣτΕ αποφαίνεται, μεν, ότι «η προσβαλλόμενη απόφαση απώλεσε, επιγενομένως, το νόμιμο έρεισμά της», αφετέρου, δεν αμφισβητεί την περιβαλλοντική, κοινωνική και οικονομική σκοπιμότητα του έργου. Πρόκειται για μια απόφαση, η οποία συνδέει με έναν εξαιρετικά δυσνόητο τρόπο την απόφαση περιβαλλοντικής αδειοδότησης του ΥΗΕ στην Μεσοχώρα με τις αναθεωρήσεις των Σχεδίων Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών Θεσσαλίας και Δυτικής Ελλάδας και με το αναθεωρημένο περιφερειακό χωροταξικό σχέδιο Θεσσαλίας.

Επιπλέον, δεν περνά απαρατήρητη η στάση της κυβέρνησης, η οποία άφησε τελείως ασχολίαστη την απόφαση του ΣτΕ, παρότι και την υλοποίηση του ΥΗΕ Μεσοχώρας υποστηρίζει και την επαναφορά του σχεδίου εκτροπής του Αχελώου έχει διατυπώσει με τον πιο επίσημο τρόπο. Σα να περίμενε την απόφαση ή ακόμη και να την υπαγόρευσε. Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση -έβδομη απορριπτική του ΣτΕ, στη σειρά- δίνει μια «ανάσα ζωής» στη Μεσοχώρα, χωρίς ωστόσο να την απαλλάσσει από την πολύχρονη ομηρία.

 

Μόνη λύση η οριστική ακύρωση του συνόλου των έργων

 

Αυτήν την κρίσιμη στιγμή, έχει σημασία να μείνουμε στην ουσία του προβλήματος, ανεξάρτητα από τις σκοπιμότητες που υπαγορεύουν τις τελευταίες εξελίξεις. Το ΥΗΕ στην Μεσοχώρα δεν είναι ένα αυτόνομο έργο, όπως προσπαθούν να μας πείσουν οι υποστηρικτές του. Είναι ένα από εκείνο το σύμπλεγμα έργων στον άνω ρου του Αχελώου, που έχουν σχεδιαστεί σαν «έργα κορυφής» της εκτροπής του Αχελώου. Για να κάνουν πιο εύκολη την υλοποίησή τους τα συνδύασαν με την επιδίωξη της άρδευσης τεράστιων γεωργικών εκτάσεων στον κάμπο της Θεσσαλίας. Πρόκειται για τα φράγματα - υδροηλεκτρικά έργα της Μεσοχώρας (ύψος 150 m - ισχύς 160 MW) και της Συκιάς (ύψος 175 m - ισχύς 130 MW) και τη σήραγγα εκτροπής -από τη Συκιά, μέχρι τον κάμπο της Θεσσαλίας-, μήκους 18,5 Km. Η τεχνητή λίμνη του φράγματος της Μεσοχώρας πρόκειται να κατακλύσει το μεγαλύτερο μέρος του χωριού Μεσοχώρα. Και είναι βαρύτατες οι ευθύνες της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, που -ενώ στα λόγια υιοθέτησε τη ρητορική της ακύρωσης της εκτροπής- όχι μόνο δεν προχώρησε σε αυτήν την κατεύθυνση, αλλά αδειοδότησε το ΥΗΕ της Μεσοχώρας, προανήγγειλε την κατασκευή του ΥΗΕ της Συκιάς και άφησε άθικτη τη σήραγγα της εκτροπής. Συνεπώς, την απαλλαγή από τη διαρκή ομηρία μπορεί να δώσει μόνο η οριστική ακύρωση του συνόλου των έργων στον άνω ρου του Αχελώου και η κατεδάφιση του φράγματος της Μεσοχώρας.

 

Μέχρι την κατεδάφιση του φράγματος

 

Ακόμη, όμως, κι αν αγνοούσαμε τον κίνδυνο της εκτροπής, τα έργα στον άνω ρου του Αχελώου συνιστούν μια τεράστια επέμβαση, στο τελευταίο ανέγγιχτο κομμάτι, ενός από τους πιο μεγάλους ποταμούς της χώρας. Ο Αχελώος, γνωστός κι ως Ασπροπόταμος, πηγάζει από την οροσειρά της Πίνδου, είναι ο δεύτερος σε μήκος ποταμός της χώρας (280 Km), και ήδη σε αυτόν, από τη δεκαετία του ’60, λειτουργούν τέσσερα μεγάλα υδροηλεκτρικά φράγματα, με σημαντικές επιπτώσεις στο οικοσύστημά του. Τα τρία από αυτά (Κρεμαστά, Καστράκι, Στράτος) στο μέσο και κάτω ρου του ποταμού και το ένα (Ταυρωπός) σε παραπόταμο του Αχελώου. Μαζί με τα παραπάνω έργα της κρατικής επιχείρησης ηλεκτρισμού (ΔΕΗ), έχουν αρχίσει να κατασκευάζουν φράγματα και υδροηλεκτρικά έργα στον Αχελώο και μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες, -με κυριότερα αυτά της ΤΕΡΝΑ στη Δαφνοζωνάρα και προσεχώς στο Αυλάκι- και με την κυβέρνηση να διαφημίζει σαν έργο - πρότυπο το νέο αντλησοταμιευτικό της ΤΕΡΝΑ (680 MW), που εξασφάλισε περιβαλλοντική αδειοδότηση στις 11/1/2018.

Η εκτροπή των νερών του ποταμού αποτελεί το μεγαλύτερο έργο διευθέτησης υδάτων στην Ελλάδα. Εξαγγέλθηκε για πρώτη φορά το 1964, σχεδιάστηκε επάνω στη λογική της απεριόριστης «ανάπτυξης» και είναι έργο δια-κομματικό. Το πολιτικό σύστημα της χώρας, οι κατά καιρούς κυβερνήσεις, η κρατική επιχείρηση ηλεκτρισμού (ΔΕΗ), οι εταιρείες ενέργειας και οι εργολάβοι της «ανάπτυξης» αντιμετωπίζουν τον ποταμό Αχελώο, το νερό, τα δάση, τα βουνά, τη θάλασσα, τους φυσικούς πόρους ως ιδιοκτησία τους που μπορούν να πωλούν και να αγοράζουν για την αύξηση των κερδών και της εξουσίας τους. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο αγώνας των Μεσοχωριτών ξέφυγε από τα στενά τοπικά όρια, απέκτησε ευρύτερο χαρακτήρα και οδήγησε στη δημιουργία ενός δυναμικού κινήματος, με αναφορές σε όλη την Ελλάδα. Ο αγώνας αυτός συνεχίζεται σήμερα και θα συνεχιστεί και στο μέλλον, μέχρι να γίνει πράξη η κατεδάφιση του φράγματος. Η κατά μέτωπο επίθεση στο περιβάλλον και η λεηλασία της φύσης, εξαιτίας σειράς ενεργειακών και άλλων δραστηριοτήτων σε όλη τη χώρα, έχει πλέον ευαισθητοποιήσει χιλιάδες πολιτών, των οποίων η αντίθεση είναι βέβαιο ότι θα εκφραστεί δυναμικά και σε κάθε νέα απόπειρα «βιασμού» του Αχελώου.

 

Δίκτυο «Μεσοχώρα - Αχελώος SOS»

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet