Διέπρεψε στο σκάκι, αγάπησε τη μουσική, μοιραζόταν τις γνώσεις του και βρισκόταν πάντα στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος

 

Ο Νίκος Σκαλκώτας γεννήθηκε στην Αθήνα στις 21 Σεπτεμβρίου 1949, δύο μέρες μετά τον θάνατο του πατέρα του, του μεγάλου συνθέτη Νίκου Σκαλκώτα (8/3/1904 - 19/9/1949). Μεγαλωμένος σε μουσικό περιβάλλον (μητέρα του ήταν η πιανίστρια Μαρία Παγκαλή), αποκτά βαθιά γνώση μουσικής, προτιμά να παίζει πιάνο, αλλά διδάσκεται στο Ωδείο βιολί.

Παράλληλα μαθαίνει σκάκι και από το 1962 παίρνει μέρος σε επίσημες διοργανώσεις. Ήταν ο πρώτος Έλληνας που κατέκτησε πρώτη θέση σε διεθνές τουρνουά (Αλμπένα, 1978). Το 1985 έγινε διεθνής μετρ. Το 1982 πήρε τον τίτλο του πρωταθλητή Ελλάδας, τον οποίο είχε διεκδικήσει με αξιώσεις τουλάχιστον άλλες 8 φορές. Συμμετείχε με την Εθνική σε 9 Ολυμπιάδες (καλύτερο αποτέλεσμα το 1970 με 8 βαθμούς σε 14 αγώνες), σε Βαλκανιάδες και σε άλλες διεθνείς διοργανώσεις, παίζοντας συνολικά 185 παρτίδες.

Έχει κατά καιρούς ενισχύσει τις ομάδες του Σ.Ο. Καλλιθέας, του ΕΕΣ Κορυδαλλού, του Σ.Ο. Ηλιούπολης, του Σ.Ο. «Θ. Γεωργίου» και του Πανελληνίου Γ.Σ. Τα τελευταία χρόνια μετέδιδε το απόσταγμα των γνώσεων και της εμπειρίας του ως προπονητής.

Σε μια από τις τελευταίες συνομιλίες μας είχε αναφερθεί στο έργο του πατέρα του, το οποίο θεωρούσε ότι δεν έχει ακόμα αξιολογηθεί πλήρως. Απολάμβανε τις πολύ καλές εκτελέσεις, οι οποίες απέδιδαν το πνεύμα των έργων του (κάποιες από τις παλιότερες τις είχε χαρακτηρίσει άθλιες), διαπίστωνε με ικανοποίηση ότι η πρωτοποριακή μουσική του έχει απήχηση στις νέες γενιές και τόλμησε μια πρόβλεψη: σε λίγες δεκαετίες θα γίνει κατανοητό πως, με ιδιαίτερο τρόπο, η μουσική του Σκαλκώτα σφράγισε τον 20ό αιώνα!

 

Εκτίμηση και σεβασμός

 

Ο Νίκος Σκαλκώτας ήταν ένας ιδιαίτερα αγαπητός άνθρωπος, έχαιρε γενικής εκτίμησης, δεν είχε μεγάλες αντιπάθειες ούτε τον ακούμπησε ποτέ ο φθόνος που συνοδεύει συχνά όσους διακρίνονται. Αν πρέπει να συμπυκνώσουμε εκείνο που ένιωθαν, κυρίως οι νεότεροι, είναι η λέξη «σεβασμός».

Είχε οξυμμένη αίσθηση του χιούμορ και ήταν οπλισμένος με έναν απολαυστικό αυτοσαρκασμό, που ίσως υπέκρυπτε χαμηλή αυτοεκτίμηση. Διαβάζοντας ότι, σε κάποιο τουρνουά που δεν έπαιξε, ήταν αισθητή η απουσία του σχολίασε πως, αν έπαιζε, δεν θα ήταν αισθητή η παρουσία του!

Παραμελούσε την υγεία του, δεν πρόσεχε τη διατροφή του και, όχι σπάνια, ακύρωνε προγραμματισμένες συναντήσεις με γιατρούς. Ένας πολύ νεότερος φίλος του, εξομολογήθηκε ότι νιώθει τύψεις που δεν τον πίεζε στα ζητήματα υγείας. Ωστόσο, ήταν τόσο μεγάλος ο σεβασμός που ενέπνεε στους γύρω του, ώστε μα μην βρίσκει κανείς το θάρρος να τον νουθετήσει…

 

Με τα λόγια των φίλων

 

Σε σχετική ανάρτηση αμέσως μετά το θάνατό του (skakistiko.com/index.php/2020/09/03/skalkotas/), φίλοι και γνωστοί πρόσθεσαν δικά τους σχόλια, προσωπικές τους εμπειρίες.

Ο Παναγιώτης Κονιδάρης γράφει: «Ένας αξιαγάπητος άνθρωπος, ένα λαμπρό, σπινθηροβόλο μυαλό και ένα ηθικό και σκακιστικό πρότυπο για τη γενιά μου. Προσηνής, απλός, με χιούμορ και σπιρτάδα στις συζητήσεις μας, που δεν αφορούσαν ποτέ το σκάκι, περισσότερο τη μουσική και την τέχνη. Από τους ανθρώπους που δεν ξεχνιούνται, δεν μπορούν να ξεχαστούν».

Από την ίδια σκακιστική γενιά ο Μάκης Δάγλας θα πει: «Έφυγε ένας σπουδαίος φίλος, ένα μεγάλο ταλέντο που λάμπρυνε το άθλημα με την παρουσία του, ένας σκακιστής σπάνιας ρώμης, επιπέδου και ήθους».

Στο ίδιο πνεύμα και ο Σπύρος Ιλαντζής: «Πολύ σημαντικός άνθρωπος για το ελληνικό Σκάκι. Τον θυμάμαι από τη δεκαετία του ’70 ως κορυφαίο Έλληνα σκακιστή, αργότερα ως εξαιρετικό συνομιλητή, ιδιαίτερα σε σχέση με την Τέχνη, ευχάριστη παρέα σε συναντήσεις. Θα μας λείψει πολύ!».

Η Μάρθα Φυρίγου στέλνει από την Ολλανδία το ιδιαίτερο δικό της μήνυμα: «Είμαι περήφανη που είχα τη δυνατότητα να γνωρίσω το Νίκο και να μας συνδέσει μια βαθιά φιλία αγάπης και εκτίμησης για περίπου 40 χρόνια. Ο Νίκος θα είναι για πάντα στη σκέψη και στην καρδιά μου».

Ο Ηλίας Κουρκουνάκης αναφέρει: «Ο Νίκος ήταν το ίνδαλμά μου τα πρώτα χρόνια που ασχολήθηκα με το αγωνιστικό σκάκι, χάρη στη βαθιά κατανόηση του στρατηγικού παιχνιδιού και εξαιρετική διαισθητική αντίληψη που διέθετε. Με ευρύτατη κουλτούρα, μοίραζε απλόχερα τις γνώσεις του, ιδιαίτερα σε θέματα τέχνης και φιλοσοφίας. Είχε απαράμιλλη αίσθηση του χιούμορ, ενώ συχνά αυτοσαρκαζόταν με απροσδόκητα ευρηματικό τρόπο. Από τους ανθρώπους που σημάδεψαν τη ζωή μου όσο λίγοι, ξεχώριζε για το καθαρό βλέμμα του, ακόμα και πίσω από τα χαρακτηριστικά γυαλιά του. Υπήρξε δημιουργικός αντίπαλος στη σκακιέρα επί 39 χρόνια (1975-2014), φίλος και συμβουλάτορας έξω από αυτήν, συμπαίκτης στην Εθνική Ομάδα, απολαυστικός συνδαιτημόνας, εξαιρετικός συζητητής… Η απώλειά του για το σύνολο της σκακιστικής κοινότητας δεν μπορεί ποτέ να αναπληρωθεί».

Σε ένα συμβάν, χαρακτηριστικό των αποτελεσματικών του παρεμβάσεων, αναφέρεται ο Νίκος Μενδρινός: «Η σκηνή σε πρωτάθλημα Πειραιά. Πολύ πολύ παλιά, τότε που οι παρτίδες, μετά από κάποιες ώρες, διακόπτονταν και συνεχίζονταν άλλη μέρα. Στην παρτίδα Α εναντίον Β έχει προκύψει φινάλε Πύργου (ο Α) εναντίον Ίππου (ο Β) χωρίς πιόνια. Ένταση και φωνές καθώς ο Α έχει απορρίψει πρόταση ισοπαλίας και απαιτεί, όπως έχει δικαίωμα, να γίνει διακοπή, ενώ ο Β θεωρεί αυτή τη συμπεριφορά “ανήθικη” καθώς το φινάλε είναι προφανώς ισόπαλο (ειδικά μετά τη διακοπή οπότε δεν θα υπάρχει πίεση χρόνου ή κόπωση) και για να παίξει τη διακοπή, την επόμενη ημέρα, θα πρέπει να πάρει άδεια από τη δουλειά του. Οι παρευρισκόμενοι είναι σαφώς με το μέρος του Β αλλά ο Α έχει τον κανονισμό με το μέρος του. Τη λύση την δίνει απροσδόκητα ο Νίκος. Συνεχίζοντας την παρτίδα του, στην άλλη άκρη, ακούγεται να λέει ήρεμα με τη βαθιά φωνή του: “Καλά κάνει και συνεχίζει ο Α!” … [ησυχία στην αίθουσα] … “Έχω κερδίσει εγώ τέτοια φινάλε!!” … [απορία στην αίθουσα] … “Με τον Ίππο βεβαίως!!!” [ο Α συμφώνησε ισοπαλία]».

Ο Νίκος Σκαλκώτας έφυγε από τη ζωή στις 2 Σεπτεμβρίου 2020 και κηδεύτηκε δύο μέρες μετά στο Α΄ Νεκροταφείο της Αθήνας, παρουσία φίλων και υπό τους ήχους του έργου του πατέρα του «Νερατζοφίλημα».

 

 

Ολοκληρωμένος σκακιστής

 

Είναι γενικά παραδεκτό ότι οι σκακιστικοί τίτλοι του Σκαλκώτα υπολείπονται της πραγματικής του αξίας. Ίσως του έλειπε το πείσμα, ίσως απουσίαζε η φιλοδοξία. Γεγονός είναι ότι υπήρξε ολοκληρωμένος παίκτης, καλός σε όλες τις φάσεις της παρτίδας.

Χαρακτηριστική του στρατηγικού παιχνιδιού του, με τα εύστοχα τακτικά χτυπήματα και την προσφιλή του «θυσία διαφοράς», είναι η παρτίδα από την Βαλκανιάδα του 1978:

Σούμπα (Ρουμανία, 2430) - Σκαλκώτας (2285) [E71]

Κοσμάς Κέφαλος Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet