Η θαρραλέα εξομολόγηση της αθλήτριας και Ολυμπιόνικη Σοφίας Μπεκατώρου για τον προ εικοσαετίας βιασμό της από παράγοντα της Ομοσπονδίας Ιστιοπλοΐας φαίνεται να χάραξε ένα δρόμο. Ολοένα και περισσότερα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης καταγγέλλουν δημόσια και ονομαστικά τους βιαστές τους. Μετά την εξομολόγηση της αθλήτριας, ακολούθησαν κι άλλοι αθλητές καταγγέλλοντας αντίστοιχα περιστατικά.

Τα τελευταία εικοσιτετράωρα κατατίθενται δημόσια καταγγελίες για βία ψυχολογική και σωματική που έχουν υποστεί άνθρωποι εργαζόμενοι στον καλλιτεχνικό χώρο. Την αρχή έκανε η ηθοποιός Ζέτα Δούκα, η οποία κατήγγειλε σωματική και λεκτική βία που δέχθηκε από τον ηθοποιό - σκηνοθέτη Γιώργο Κιμούλη κατά τη διάρκεια της συνεργασίας τους στο παρελθόν. Ηθοποιοί, ερμηνευτές και άλλοι καλλιτέχνες ακολούθησαν καταθέτοντας τις δικές τους ιστορίες. Η κάθε μορφής σωματική, λεκτική ή ψυχική κακοποίηση δεν είναι ένα θέμα άγνωστο στις κοινωνίες. Υπάρχει και διαιωνίζεται καθημερινά και πολλές φορές αποσιωπάται για διάφορους λόγους, όπως ο εργασιακός εκφοβισμός.

Με αφορμή τα γεγονότα των τελευταίων ημερών τέσσερις γυναίκες από τον καλλιτεχνικό χώρο μοιράζονται τις σκέψεις και τις εμπειρίες τους με τους αναγνώστες της «Εποχής».

 

 

Ο φόβος κρατά τα στόματα κλειστά

 

Η βία μάς έχει πληγώσει όλους μας από παιδιά. Όλοι, γυναίκες και άνδρες, έχουμε δεχθεί σεξουαλική κακοποίηση είτε εκφοβισμό είτε σωματική και λεκτική βία. Πρέπει να πιάσουμε το κουβάρι από την αρχή σε όλους τους τομείς και όχι μόνο στον καλλιτεχνικό, αλλά σε οποιοδήποτε εργασιακό περιβάλλον, όπου το αφεντικό αισθάνεται ότι έχει εξουσία επάνω στους εργαζομένους του. Έτσι πρέπει να κοιτάξουμε την κατάσταση για να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι. Όλοι πρέπει να σταματήσουν να φοβούνται. Αυτό είναι το θέμα. Ο φόβος κρατά τα στόματα κλειστά. Τα στόματα πρέπει να ανοίξουν για να γυρίσουμε μια νέα σελίδα Η ονομαστική καταγγελία χρειάζεται και αυτή σε κάποιες περιπτώσεις, γιατί σαφώς έχουν διαπραχθεί εγκλήματα. Αυτό ισχύει για όλους τους χώρους. Όποιος νιώθει ότι έχει εξουσία βανδαλίζει, κατατροπώνει και εξουδετερώνει τον άνθρωπο που είναι κάτω από αυτόν. Αυτή είναι η φύση του ανθρώπου. Αυτοί είμαστε και με αυτό πρέπει να πολεμήσουμε.

 

Τάνια Τσανακλίδου, ερμηνεύτρια - ηθοποιός

 

 

Ανοχύρωτοι στην κουλτούρα της βίας

 

Αισθάνομαι όπως παλιά, που είχα την ελπίδα να μπορέσουν οι γυναικείες οργανώσεις να εκμεταλλευτούν δεόντως τις πολιτικές συγκυρίες, για να προκαλέσουμε ιδεολογικό σεισμό στον χώρο της πολιτικής. Είναι κάτι που τότε δεν ολοκληρώθηκε. Αυτό όμως δεν είναι μόνο ευθύνη των γυναικείων οργανώσεων. Η κοινωνία μας τράβηξε χειρόφρενο σε σημείο που σήμερα με το που ακούν τη λέξη «φεμινισμός», «φεμινιστικό» κ.λπ. οι άνθρωποι «τρελαίνονται». Κάνουν σαν οι γυναίκες να ζούμε και ν’ απολαμβάνουμε μια κοινωνία ισότητας και δικαιοσύνης. Σαν να έχει ξεπεραστεί το κίνημα και αυτό είναι κάτι που δεν ισχύει. Αντίθετα ζούμε σε μια κοινωνία που η πολιτισμική δομή της, δημιουργεί συναίσθημα ματαίωσης. Αυτή η συγκυρία των αποκαλύψεων προσφέρεται για να το κατανοήσουμε και να δουν επιτέλους οι γυναίκες τι θα κάνουν. Δεν μπορώ να αναπτύξω τώρα εδώ το γιατί σήμερα ο σεξισμός βασιλεύει στα ΜΜΕ, και γιατί στους πολιτικούς κύκλους και γενικά στον δημόσιο βίο δεν υιοθετούνται αξιοπρεπείς λύσεις στα θέματα. Αυτό που θα πω είναι ότι ο φεμινισμός έχει πολιτική διάσταση και μπορεί να σε μάθει να λες «όχι» στο συναίσθημα της εγκατάλειψης. Για μένα το τραγούδι είναι πολιτική πράξη εκτός από καλλιτεχνική. Ποτέ όμως η μία εις βάρος της άλλης. Δεν μπορώ να διαχωρίσω το μέσα μου από το έξω. Αυτό που είναι επικίνδυνο στους καλλιτεχνικούς χώρους είναι πως αφήνονται ανοχύρωτοι στην κουλτούρα της βίας. Η κουλτούρα της βίας μεταμορφώνει τη φωνή, την ιδέα, το σώμα σε εργαλεία. Αυτό δημιουργεί πόνο στον καλλιτέχνη, χάνει την επαφή του με το συναίσθημα, χάνει το παιχνίδι με τον εαυτό του, γίνεται με τη σειρά του εργαλείο, ένα τρυπάνι, ένα κατσαβίδι. Οι μεγάλες στιγμές της τέχνης όμως βγαίνουν απ’ την καρδιά και από την αμφιβολία.

Η νέα γενιά καλλιτεχνών είναι πολύ ευάλωτη. Ο νέος καλλιτέχνης σήμερα θα μπορούσε να έχει πολύ χώρο εάν δεν υπήρχαν αυτοί που τους χρησιμοποιούν για να προεκτείνουν τη δική τους νεότητα. «Γερο-τραχανάδες» που θέλουν μέρισμα από τα νιάτα πουλώντας προστασία, που αξιώνουν σημάδια υποταγής στη συμπεριφορά και που τους δίνουν τα λιγότερα για να έχουν περισσότερα από αυτούς. Ως υποτελής δεν μπορείς ποτέ να ολοκληρώσεις καλλιτεχνικό έργο. Ο καλλιτέχνης πρέπει να μάθει να μένει μόνος του. Όταν μέσα μας ο κόσμος δεν βρίσκει απάγκιο, μπορούμε να σπάσουμε τη σιωπή.

 

Νένα Βενετσάνου, συνθέτις - ερμηνεύτρια

 

 

Κανείς επιφανής δεν θα μας ξεριζώσει
το πάθος για τέχνη

 

Ήρθε όπως φαίνεται ο καιρός να ακουστούν όλα όσα γνωρίζαμε ήδη για τον χώρο μας αλλά κρυβόμασταν πίσω από το δάχτυλό μας. Από τα πρώτα χρόνια σπουδών μου στο πανεπιστήμιο και στη συνέχεια από «επιφανείς» σκηνοθέτες και διευθυντές σχολών, έμαθα πως θα έπρεπε να προσαρμοστώ σε κάθε είδους κακοποίηση. Ο βασανιστής καθηγητής, καλλιτέχνης και μέντορας, λοιπόν, σε προετοιμάζει με, την άρρωστη, θα έλεγα αγάπη, όπως πολλές φορές άκουσα μετά από κρίσεις εξευτελισμού στο πρόσωπό μου, αλλά και άλλων συμφοιτητών μου, γι’ αυτό που θα συναντήσεις εκεί έξω.

Έχω υποστεί σεξουαλική παρενόχληση, ηθική και σωματική βλάβη από εγκληματική αμέλεια, ατίμωση, χυδαίες προσβολές…
Άκουσα πως «εμείς επιλέγουμε τους ηθοποιούς με σεξουαλικούς όρους», ο επιφανής σκηνοθέτης για να προχωρήσουμε στις πρόβες του ρόλου που ήδη είχα κερδίσει με την αξία μου θεώρησε πως πρέπει να κάνω σεξ μαζί του (φυσικά η ανάθεση του ρόλου μετά την άρνηση μου αυτόματα ακυρώθηκε), παραλίγο να χάσω τη ζωή μου την ώρα καλλιτεχνικής εξέτασης, παθαίνοντας αυτόματο διαχωρισμό στεφανιαίας αρτηρίας (SCAD) και έμφραγμα, χωρίς ο υπεύθυνος για αυτό να ενδιαφερθεί έστω για τη μεταφορά μου στο νοσοκομείο. Μετά το τελευταίο δεν προχώρησα σε μήνυση φοβούμενη για την επίδραση μιας τέτοιας διαμάχης στην ευαίσθητη τότε υγεία μου.

Δεν τα παράτησα! Στάθηκα στα πόδια μου, με φρόντισα, έγραψα για όλα αυτά στα θεατρικά μου έργα, σαν μορφή θεραπείας για ’μένα αλλά και για όσες και όσους έζησαν κάτι παρόμοιο. Το πάθος για την τέχνη είναι μέσα μας και κανείς επιφανής «καλλιτέχνης» δεν θα μας το ξεριζώσει! Συγχαρητήρια σε όσους και όσες προστατεύουν τις επόμενες γενιές με τις αποκαλύψεις τους. Και κουράγιο σε όσους θα χρειαστούν τον χρόνο τους να επουλώσουν τις πληγές τους. Είμαι εδώ να τους ακούσω, αλλά κυρίως για να κάνω ουσιαστική Τέχνη μαζί τους!

 

Χριστίνα Τζιάλλα, ηθοποιός - θεατρική συγγραφέας - θεατρολόγος

 

 

Η εργασιακή κακοποίηση του ηθοποιού
 

Γαλουχηθήκαμε θεωρώντας ως δεδομένο ότι ο σκηνοθέτης, ο παραγωγός και γενικά το θέατρο είναι δύσκολη διαδικασία και πρέπει να περάσεις μέσα από σκοτάδια και να υπομείνεις πράγματα. Πρέπει να σταματήσει κάποια στιγμή η εργασιακή κακοποίηση του ηθοποιού. Πρέπει να γίνονται ακροάσεις και ειδικά από την πρώτη σκηνή της χώρας. Να δοθούν ευκαιρίες στα νέα παιδιά. Το θέατρο δεν είναι μαγαζάκι κανενός. Το θέατρο δεν μπορεί να είναι κλειστό κύκλωμα κάποιων συγκεκριμένων ανθρώπων.

 

Πηνελόπη Μαρκοπούλου, ηθοποιός

 

 

Η κακοποίηση στον εργασιακό χώρο δεν είναι μια κατάσταση που γεννήθηκε ξαφνικά ή που αγνοούν οι κοινωνίες. Ωστόσο, η ευθύνη δεν ανήκει μόνο στον επιτιθέμενο, αλλά και σε αυτόν που σιωπά κρατώντας παθητική στάση σε κάθε είδους κακοποίηση του άλλου. O Γερμανός πάστορας Martin Niemoller γράφει σε ένα κείμενό του: «Όταν ήρθαν να πάρουν τους τσιγγάνους δεν αντέδρασα. Δεν ήμουν τσιγγάνος. Όταν ήρθαν να πάρουν τους κομμουνιστές δεν αντέδρασα. Δεν ήμουν κομμουνιστής. Όταν ήρθαν να πάρουν τους Εβραίους δεν αντέδρασα. Δεν ήμουν Εβραίος. Όταν ήρθαν να πάρουν εμένα. Δεν είχε απομείνει κανείς για να αντιδράσει…».

Πρόσφατα άρθρα ( Πολιτισμός )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet