Παρά την άγρια καταστολή, συνεχίζεται το κύμα αντίστασης και πολιτικής ανυπακοής στη Μιανμάρ, ενάντια στο στρατιωτικό πραξικόπημα που έγινε την προηγούμενη εβδομάδα. Από την πρώτη μέρα χιλιάδες άνθρωποι διαδηλώνουν καθημερινά στους δρόμους, στις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις που έχουν γίνει μετά την «Επανάσταση του Σαφράν το 2007», ενώ την Τετάρτη η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε την επιβολή κυρώσεων εναντίον της στρατιωτικής χούντας, καλώντας την να απελευθερώσει όλους τους κρατούμενους και να σεβαστεί τη βούληση του λαού. Στη συνέντευξη που ακολουθεί ο καθηγητής Συγκριτικής Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ, Ρενό Εγκρετό (Renaud Egreteau), εξηγεί πως η χώρα οδηγήθηκε στο πραξικόπημα.

 

Λαμβάνοντας υπόψη τις δηλώσεις του στρατηγού Μιν Αούνγκ Χλάινγκ από τον Αύγουστο, και τις κατηγορίες για απάτη από το φιλοστρατιωτικό κόμμα USDP την επομένη των εκλογών, μπορούμε να πούμε ότι το μικρόβιο του πραξικοπήματος υπήρχε εδώ και πολύ καιρό;

Προφανώς. δεν ήταν ένα σχέδιο της τελευταίας στιγμής. Προγραμματίστηκε και οργανώθηκε την πρώτη μέρα ενός νέου δημοκρατικά εκλεγμένου νομοθετικού σώματος. Η άρνηση του NLD, του κόμματος που κυβέρνησε από το 2015 μέχρι το πραξικόπημα, να συγκαλέσει το απερχόμενο Κοινοβούλιο για να συζητήσει την υποθετική εκλογική απάτη που καταγγέλθηκε από τον στρατό τον Νοέμβριο, και η έλλειψη σαφήνειας και διαφάνειας της εκλογικής επιτροπής σχετικά με αυτό το ζήτημα, προετοίμασαν μια εξαιρετικά τεταμένη κατάσταση για τη νέα κυβέρνηση.

 

Είναι ηττημένοι οι στρατιωτικοί στη Μιανμάρ;

Οι εκλογές του 2015 και του 2020 ήταν μια τρομερή καταγγελία του λαού εναντίον ενός στρατιωτικού καθεστώτος που δυσκολεύεται να αποδεχτεί την αποτυχία του να διευρύνει την κοινωνική του βάση. Αλλά το USDP δεν είναι το «κόμμα του στρατού», υπάρχουν άλλα τρία κόμματα με τα οποία η στρατιωτική ιεραρχία συμμερίζεται την ίδια ιδεολογία, αν και κανένα δεν είναι το άμεσο όργανο του στρατού. Ο στρατός, χάρη στο Σύνταγμα του 2008, έχει το ένα τέταρτο των εδρών στο εθνικό κοινοβούλιο και στα περιφερειακά νομοθετικά σώματα. Επιπλέον κάθε στρατιωτικός και κάθε στρατιώτης έχει το δικαίωμα να ψηφίζει για να εκλέξει τον αναπληρωτή του από το υπόλοιπο 75% των εδρών.

 

Ποιες είναι οι βαθύτερες αιτίες του πραξικοπήματος για τον στρατό και τον Μιν Αούνγκ Χλάινγκ;

Ο Μιν Αούνγκ Χλάινγ φαίνεται τώρα να είναι ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης του στρατιωτικού μηχανισμού. Ανώτατος ηγέτης των ενόπλων δυνάμεων για δέκα χρόνια, κατάφερε όχι μόνο να ζήσει με τη βαριά κληρονομιά του προκατόχου του Ταν Σουέ, επικεφαλής της χούντας από το 1992 έως το 2011, αλλά και να εξασφαλίσει την πίστη του σώματος των υψηλόβαθμων αξιωματικών, που δεν οφείλουν πλέον τις θέσεις τους στις εσωτερικές ισορροπίες και τις εντάσεις του προηγούμενου στρατιωτικού καθεστώτος, αλλά στον ίδιο τον Μιν Αούνγκ Χλάινγ. Είναι σημαντικό να κοιτάξουμε πέρα ​​από τις πιθανές προσωπικές φιλοδοξίες και στην εχθρότητα που υπάρχει μεταξύ των ελίτ της Μιανμάρ. Ο στρατός, και η νέα γενιά ηγετών του, είναι ένας αυτόνομος θεσμός που οφείλει επίσης την επιβίωσή του σε ένα πολύπλοκο οικονομικό σύστημα που βασίζεται στον έλεγχο και την εκμετάλλευση περιοχών πλούσιων σε πόρους. Η προοπτική της αμφισβήτησης αυτού του προσοδοφόρου συστήματος από μια πολιτική κυβέρνηση με νόμιμα νομοθετικά μέσα, ανησυχεί τον στρατό πολύ περισσότερο από τις εξωτερικές κυρώσεις.

 

Γιατί επέλεξαν το πραξικόπημα, όταν ο στρατός έχει επιβάλει στη χώρα ένα Σύνταγμα που του παρέχει ευρείες εξουσίες και συστήματα αποκλεισμού για τον έλεγχο της πολιτικής δράσης των πολιτών;

Αυτό είναι κάτι που πράγματι φαίνεται μοναδικό. Η προηγούμενη γενιά στρατιωτικών ηγετών, αυτή που συμμετείχε στο πραξικόπημα του 1988, εργάστηκε για δύο δεκαετίες για να διαμορφώσει ένα ημιπολιτικό σύστημα, στο οποίο ο στρατός είχε εγγυημένα πολλά προνόμια και ασυλίες, και το δικαίωμα να ελέγχει τις κρατικές υποθέσεις, ενώ άφησε την «επιμέλεια» και τα συναφή προβλήματα, στα χέρια μιας πολιτικής διοίκησης. Ωστόσο, αυτό το λεγόμενο πραιτοριανό σύστημα είχε αδυναμίες που το NLD αρνήθηκε να εκμεταλλευτεί μετά την εκλογική του νίκη το 2015. Για παράδειγμα, θα αναφέρω το σύστημα ψηφοφορίας που προωθεί την «τυραννία της πλειοψηφίας» και τις δυνατότητες νομοθετικού και δημοσιονομικού ελέγχου του αμυντικού τομέα. Η δεύτερη νίκη του NLD τον Νοέμβριο του 2020, και η αδυναμία του στρατού να βρει κοινό έδαφος με την Αούνγκ Σαν Σου Κι τους τελευταίους τρεις μήνες, προκάλεσαν φόβους στον στρατό ότι τα ελαττώματα του συστήματος θα μπορούσαν να γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης από την «Κυρία της Ρανγκούν», της οποίας η δημοτικότητα παραμένει υψηλή.

 

Μήπως μια μορφή αδιαλλαξίας, μια «μοναχική» πρακτική εξουσίας από την Αούνγκ Σαν Σου Κι, εξηγεί αυτές τις κακές σχέσεις με τον στρατό και, επομένως, και το πραξικόπημα;

Περισσότερο από την προσωπικότητα και τον ελιτιστικό χαρακτήρα της Αούνγκ Σαν Σου Κι, είναι η αύρα της, ο μύθος της, και η καταγωγή της (σημ: είναι κόρη του Αούνγκ Σαν, υπερασπιστή της ανεξαρτησίας της χώρας από τη βρετανική κυριαρχία, που δολοφονήθηκε το 1947). Αυτά δεν μπορούν να τα αντέξουν τα μέλη του στρατού, που θεωρούν τον εαυτό τους ως μια ανώτερη κάστα, «προορισμένη» για να κυβερνά τη χώρα. Εξ ου και η συστηματική και καταχρηστική χρήση διάφορων απίθανων νόμων, ανεξάρτητα από το κόστος. Το μόνο στρατιωτικό προσωπικό με το οποίο η Αούνγκ Σαν Σου Κι ήξερε πως να διατηρεί καλή σχέση, είναι αυτό που ανήκει στη γενιά της εποχής του Νε Γουίν, που ίδρυσε μαζί της το NLD το 1988. Από τότε, το NLD δεν κατάφερε να προσελκύσει υψηλόβαθμους στρατιωτικούς στις τάξεις του, παρά τη δημοτικότητα της Αούνγκ Σαν Σου Κι μεταξύ των στρατευμάτων. Αυτό δείχνει την διαρκώς αυξανόμενη αποξένωση του στρατού από τη δεκαετία του 1990.

 

Τελικά ο στρατός δεν αποδέχτηκε ποτέ την εκλογική διαδικασία και τον εκδημοκρατισμό;

Ο στρατός δεν ξεκίνησε μια διαδικασία εκδημοκρατισμού συντάσσοντας το Σύνταγμα του 2008 και αποδεχόμενος κατανομή της εξουσίας με τους πολίτες κατά την επόμενη δεκαετία. Αντίθετα, επρόκειτο για μια πολιτική που η προηγούμενη γενιά ηγετών αποδέχθηκε, στις αρχές της δεκαετίας του 2010, ένα είδος Γκλάσνοστ. Ωστόσο, δεν υπήρξε καμία Περεστρόικα ούτε καμία θεμελιώδης αναθεώρηση των δομών εξουσίας, παρά την προσπάθεια εξισορρόπησης αυτής της κατανομής της πολιτικής και νομοθετικής εξουσίας στις δύο εκλογές του 2015 και του 2020.

 

Άρα ο στρατός εξακολουθεί να είναι ένα κράτος εντός του κράτους;

Η ανώτατη διοίκηση του στρατού είναι μια τόσο αδιαφανής δομή που είναι δύσκολο να εντοπίσουμε τις περιπλοκές και την εσωτερική δυναμική της. Είναι ακόμη σημαντικό να σημειωθεί, ότι στην εποχή των κοινωνικών δικτύων γνωρίζουμε λιγότερα για τις εσωτερικές διαδικασίες του στρατιωτικού θεσμού από ό,τι στην εποχή της λογοκρισίας και της απουσίας του διαδικτύου στις δεκαετίες του 1990 και του 2000. Ο αυταρχικός χαρακτήρας του στρατού και η απομονωτική νοοτροπία των ανώτερων στρατιωτικών ενισχύθηκαν τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Αυτή η νέα γενιά αξιωματικών μεγάλωσε στο πλαίσιο του πραξικοπήματος του 1988, και εκπαιδεύτηκε στις αναδιαρθρωμένες στρατιωτικές σχολές κατά τη δεκαετία του 1990.

 

Ποια είναι η ιδεολογική βάση και το όραμα αυτού του ισχυρού στρατού;

Η νέα αυτή γενιά αξιωματικών συνεχίζει να καθοδηγείται από βίαια υπερσεξιστικά πνευματικά και ηθικά σημεία αναφοράς, σε συνδυασμό με τον θρησκευτικό εθνικισμό που επιδιώκει να υπερασπιστεί την αρχέγονη θέση της βουδιστικής κοινωνίας και τάξης. Σίγουρα, αυτή η δογματική αντίληψη είναι κοινή σε πολλούς ανθρώπους. Αλλά αυτός ο αποκλειστικός και επιθετικός βουδιστικός εθνικισμός δεν προσελκύει ολόκληρο τον πληθυσμό, συμπεριλαμβανομένης της ποικιλόμορφης και περίπλοκης κοινότητας των βουδιστών μοναχών. Αυτό επιβεβαιώνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο στρατός στις προσπάθειές του να επεκτείνει την κοινωνική του βάση και την ηθική του εξουσία πέρα ​​από τους ιστορικούς υποστηρικτές του.

 

Μετάφραση από τη «Λιμπερασιόν»: Δημήτρης Γκιβίσης

www.liberation.fr/international/asie-pacifique/larmee-birmane-se-pense-en-caste-superieure-20210204_F2UHOAGEONF2POW2EUGY6EHI6A

και

www.europe-solidaire.org/spip.php?article56740

Αρνό Βολερίν www.liberation.fr/auteur/arnaud-vaulerin/ Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet