Ανακύκλωση είναι η χωριστή συλλογή συσκευασιών και άλλων προϊόντων μετά το τέλος της ζωής τους για να επανέλθουν ως υλικά ξανά στον κύκλο παραγωγής. Το ίδιο ισχύει και για την οργανική ανακύκλωση και για την κομποστοποίηση. Μέχρι το 2020 θα έπρεπε να ανακυκλώνεται το 50% των απορριμμάτων. Στα υπόλοιπα σύμμεικτα απορρίμματα μπορούμε να κάνουμε ανάκτηση υπολοίπων υλικών που είναι υποδεέστερα της ανακύκλωσης και ό,τι απομένει να πηγαίνει για υγειονομική ταφή. Τα σύμμεικτα απορρίμματα διαχειρίζονται οι Φορείς Διαχείρισης Σύμμεικτων Αποβλήτων (ΦΟΣΔΑ) σε Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ). Οι περισσότερες από τις Μονάδες Επεξεργασίας Αποβλήτων (ΜΕΑ) είναι συμπράξεις μεταξύ ιδιωτικών και δημοσίου τομέα –τα λεγόμενα ΣΔΙΤ- οι οποίες, με μηχανικό τρόπο, επεξεργάζονται τα σύμμεικτα απορρίμματα.

 

Οι εταιρείες ανακύκλωσης


Εδώ λοιπόν ξεκαθαρίζουμε ότι η ανακύκλωση δεν είναι ανάκτηση. Την ανακύκλωση αναλαμβάνουν τα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΕΑ). Σύμφωνα με τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τους νόμους του κράτους, κάθε παραγωγός ή έμπορος που εισάγει στην αγορά προϊόντα, τα οποία θα πρέπει υποχρεωτικά από το νόμο να ανακυκλωθούν, είναι υποχρεωμένος πάνω στο κόστος του προϊόντος να υπολογίζει και το κόστος της ανακύκλωσης τους. Αυτό το κόστος πληρώνει ο καταναλωτής.

Τα ΣΕΑ μπορεί να είναι εταιρικά με οποιαδήποτε μορφή επιχειρήσεων ΑΕ,ΟΕ κλπ ή ατομικά. Οι εταιρείες αυτές δεν μοιράζουν κέρδη στους εταίρους, γιατί διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα και ελέγχονται αν οι χρηματοδοτήσεις που παίρνουν πηγαίνουν στην ανακύκλωση. Κάθε έξι χρόνια υποχρεούνται να υποβάλουν επιχειρησιακό σχέδιο για το πώς θα διαχειριστούν τα χρήματα που τους καταβάλλουν οι υπόχρεοι και αυτό εγκρίνεται από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ). Τα περισσότερα χρήματα πηγαίνουν για την ανακύκλωση συσκευασιών.

Από το 2004 που ξεκίνησε η ανακύκλωση στην Ελλάδα, η πρώτη εταιρεία ήταν η Ελληνική Εταιρία Ανακύκλωσης Απορριμμάτων (ΕΕΑΑ), από ιδιώτες και 40% η αυτοδιοίκηση ΚΕΔΕ. Η εταιρεία αυτή έχει τους γνωστούς σε εμάς «μπλε κάδους». Το 2009, δημιουργήθηκε η Ανταποδοτική Ανακύκλωση (ΑΑ), η οποία έχει τα σπιτάκια ανακύκλωσης, και είναι εταιρεία ανταγωνιστική με την πρώτη. Συστήθηκε από ιδιώτες και κάποιους δήμους, στην αρχή, όπως ο Δήμος Πειραιά και Αθηνών, οι οποίοι αποχώρησαν στη συνέχεια, γιατί η εταιρία δεν ανταποκρινόταν στις υποχρεώσεις της.

Το 2012, η Ανταποδοτική Ανακύκλωση κατέθεσε το εξαετές σχέδιό της, το οποίο η ΕΟΑΝ δεν ενέκρινε γιατί η εταιρεία δεν είχε ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της μέχρι τότε και δεν έπεισε με το νέο σχέδιο ότι θα μπορέσει να ανταποκριθεί, με αποτέλεσμα να μην ανανεώσει τη σύμβαση. Υποχρέωση των εταιρειών αυτών είναι να προχωρήσουν την ανακύκλωση για τα ποσά και τα υλικά που έχουν υπογράψει σύμβαση με τους υπόχρεους, έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθούν τα απορρίμματα που πηγαίνουν για υγειονομική ταφή. Τελικά, μετά από προσφυγή που έκανε, της ανανεώθηκε η σύμβαση. Όταν το 2017 ψηφίστηκε ο νέος νόμος για τη διαχείριση των απορριμμάτων, επειδή και πάλι δεν είχε καταφέρει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της, η αρμόδια υπηρεσία εισηγήθηκε να μην ανανεωθεί η σύμβαση από την ΕΟΑΝ. Από τότε μέχρι και πριν λίγες ημέρες με συνεχείς προσφυγές και εξώδικα, η εταιρία κατάφερε να μην υπάρξει απόφαση.

 

Οσμή σκανδάλου

 

Το θαύμα έγινε στις 15/2 όταν ο πρόεδρος της ΕΟΑΝ, αφού εγκωμίασε τους υπαλλήλους του οργανισμού που έκαναν την εισήγηση, εισηγήθηκε να αγνοηθεί η εισήγησή τους και πρότεινε την ανανέωση της σύμβασης.
 Για την ιστορία, να θυμίσω ότι ο οργανισμός έχει χαρακτηριστεί από την εταιρία εγκληματική οργάνωση. Μέλη της διοίκησης είναι κατηγορούμενοι για σύσταση συμμορίας. Μεγάλο ενδιαφέρον για την εταιρία έχει δείξει ο πρέσβης των ΗΠΑ. Δεν υπήρξε εκδήλωση της εταιρείας που να μην παρέστη ο πρώην υπουργός Εσωτερικών. Οι δύο μεγαλύτερες διεθνείς περιβαλλοντικές οργανώσεις, Greenpeace και WWF, μαζί με την Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης συνυπογράφουν στις 22/12/2020 ένα κείμενο-καταπέλτη για παράνομες μεθοδεύσεις που απειλούν, όπως λένε, όχι τις επιδόσεις, αλλά την ύπαρξη της ανακύκλωσης και ζητούν από τον πρωθυπουργό να ασχοληθεί με το ακανθώδες θέμα: «Οι πράξεις ή οι παραλείψεις της ελληνικής πολιτείας και ιδίως του ΕΟΑΝ θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό αν και κατά πόσο η χώρα μας θα καταφέρει να διορθώσει τα πολλά κακώς κείμενα που έχουν συσσωρευτεί στον συγκεκριμένο κλάδο, λαμβάνοντας τις κατάλληλες αποφάσεις προς όφελος της διαφάνειας, της χρηστής διαχείρισης οικονομικών πόρων και κυρίως προς όφελος της βελτίωσης του ρυθμού ανακύκλωσης αποβλήτων συσκευασιών».

Η εισήγηση της υπηρεσίας που διαπίστωνε, μεταξύ άλλων, ότι τα «σπιτάκια ανακύκλωσης» δεν λειτουργούν ούτε επιτυγχάνουν τους στόχους, ενώ στηρίζονται σε δανεισμό που φθάνει το 1561% επί των εσόδων και σε χορηγίες, κατέληξε στον κάλαθο των αχρήστων. Η εισήγηση Χιωτάκη υπερψηφίστηκε από 9 μέλη που είναι εκπρόσωποι των υπουργείων Περιβάλλοντος, Εσωτερικών και Ανάπτυξης, της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και της Ένωσης Επιμελητηρίων. Καταψηφίστηκε από τον εκπρόσωπο των οικολογικών οργανώσεων, ενώ ένα μέλος απείχε της ψηφοφορίας.

 

 

Οι λόγοι παραίτησης

 

Οι εκπρόσωποι των περιβαλλοντικών οργανώσεων WWF Ελλάς, Greenpeace και Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης σημείωσαν, μεταξύ άλλων, σε κοινή ανακοίνωσή τους πως: «Σύμφωνα με την εισήγηση, το σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης Ανταποδοτική Ανακύκλωση 1) αδυνατεί να πετύχει τους προβλεπόμενους στόχους ανακύκλωσης 2) λαμβάνει πολύ περισσότερες εισφορές σε σχέση με τις επιδόσεις του, 3) δημιούργησε σημαντικά προβλήματα σε ελέγχους που ο ΕΟΑΝ επιχείρησε να πραγματοποιήσει, 4) λειτουργεί με μη βιώσιμους οικονομικούς δείκτες, 5) περιλαμβάνει ανεξήγητες παραδοχές στο εξαετές επιχειρησιακό σχέδιο και δεν κάνει ρεαλιστικές εκτιμήσεις για την μελλοντική επίτευξη στόχων ανακύκλωσης και οικονομικής βιωσιμότητας.»

«Παρόλα αυτά, η πλειοψηφία του ΔΣ του ΕΟΑΝ αποφάσισε την έγκριση του επιχειρησιακού σχεδίου της Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης, κι άρα τη λειτουργία του συστήματος για τα επόμενα έξι έτη, χωρίς να είναι σε θέση να τεκμηριώσει το αξιόπιστο και βιώσιμο του σχεδίου κι άρα του συστήματος», καταλήγουν οι εκπρόσωποι των περιβαλλοντικών οργανώσεων και δηλώνουν την παραίτησή τους «κάνοντας σαφές πως δεν πρόκειται να γίνουν συμμέτοχοι στην αυτοκατάργηση του ΕΟΑΝ και την υπονόμευση του μέλλοντος της ανακύκλωσης στην Ελλάδα. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις WWF Ελλάς, Greenpeace και Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, θεωρούν πως η απόφαση της πλειοψηφίας του ΔΣ του ΕΟΑΝ είναι μια πολιτική και όχι τεχνοκρατική απόφαση και ότι μέσα από τη διαδικασία που ακολουθήθηκε ο ΕΟΑΝ βγαίνει τραυματισμένος, με συντριπτική ζημιά στο κύρος και την αξιοπιστία του.».

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet