Από πού έρχονται οι ιδέες; Πώς αναδύεται μία ιδέα; Και μετά πώς αυτή η ιδέα στην εξέλιξή της, δημιουργεί ένα σύμπαν; Η διαδρομή από την πρώτη ανάγνωση μέχρι το τρίτο κουδούνι της πρεμιέρας είναι ένα περιπετειώδες ταξίδι με υπομονή, θησαυρούς, απογοητεύσεις, μυστήριο, εκπλήξεις, αναθεωρήσεις κ.λπ. Αυτά είναι τα βασικά ερωτήματα που θέτει η σκηνοθέτις και ηθοποιός Αναστασία Κουμίδου μέσω του νέου της masterclass σκηνοθεσίας θεάτρου με τίτλο «Από πού έρχεται η έμπνευση;» που ξεκινά διαδικτυακά στις 4 Απριλίου 2021. Το masterclass απευθύνεται σε φοιτητές δραματικών σχολών, σκηνοθέτες, ηθοποιούς, καλλιτέχνες, εκπαιδευτικούς που χρησιμοποιούν το θέατρο ως μαθησιακό εργαλείο. 

 

Η Αναστασία Κουμίδου είναι απόφοιτη της Δραματικής Σχολής του ΚΘΒΕ και του Πολιτειακού Πανεπιστημίου The Ohio State University στο ανώτατο επίπεδο σπουδών Master of Fine Arts, με ειδικότητα στη Σκηνοθεσία και την Υποκριτική. Έχει πραγματοποιήσει σπουδές υποκριτικής με εξειδίκευση στον William Shakespeare στη Βασιλική Ακαδημία του Λονδίνου. Έχει τιμηθεί με τις υποτροφίες Fulbright, του Εμπορικού Επιμελητηρίου και του AFS για θεατρικές σπουδές στις ΗΠΑ, το Λονδίνο (Shakespeare και Ιαπωνικό Θέατρο) και το Δουβλίνο (Θέατρο Δρόμου και Τσίρκο) αντίστοιχα. Εργάζεται ενεργά στο θέατρο 33 χρόνια και έχει σκηνοθετήσει και παίξει σε πάνω από 50 παραστάσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Στην Ελλάδα έχει συνεργαστεί μεταξύ άλλων με: Κ.Θ.Β.Ε, Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, Θέατρο Τέχνης, ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, Αγρινίου, Σερρών, Κέρκυρας και Κομοτηνής και έχει συμμετάσχει σε διεθνή φεστιβάλ. Έχει εργαστεί στο ραδιόφωνο ως παραγωγός εκπομπών και στο σπικάζ της ταξιδιωτικής εκπομπής της ΕΡΤ3 «Balkan Express». Έχει διδάξει σε δραματικές σχολές και πανεπιστημιακά τμήματα στην Ελλάδα και στην Αμερική. Το θεατρικό έργο της Capo D’ Istria βραβεύτηκε με έπαινο Δραματουργίας Κάρολος Κουν 2014. Οι κριτικοί θεάτρου της Πολιτείας του Ohio της απένειμαν τον τίτλο της Καλύτερης Ηθοποιού της Πολιτείας του Ohio 1997 και της έχει απονεμηθεί το Βραβείο Career Excellence Helen Papanikolas 1997.

Με αφορμή την έναρξη του νέου της masterclass, η Αναστασία Κουμίδου μίλησε στην «Εποχή» για το Α και το Ω της σκηνοθεσίας θεάτρου.

 

Φωτογραφία: Aris Hathaway 2021

 

Από πού έρχεται η έμπνευση;

Η έμπνευση είναι ένας άδειος χώρος. Μερικοί την αποδίδουν σε υπερφυσικές δυνάμεις, όπως οι χαρτοπαίκτες όταν λένε ότι έχουν «ρέντα». Άλλοι, συνδέουν την έμπνευση με την έρευνα, την πράξη, την ευρυμάθεια. Η εικόνα που έχω για την έμπνευση είναι μία άδεια σκηνή, ανοιχτή, δεκτική και ανεξάντλητη στις προκλήσεις. Προκλήσεις και της πραγματικότητας και των ονείρων.

 

Πότε θεωρείτε μια σκηνοθεσία επιτυχημένη;

Θα αντιστρέψω την ερώτηση, θέτοντας κάποιες συντεταγμένες για την απάντησή της. Τι εννοούμε επιτυχημένη παράσταση; Σ’ αυτήν την ερώτηση, υπάρχουν απαντήσεις αντικρουόμενες, συγκρουόμενες ή συναινετικές (σπανιότερα.) Σε μια παράσταση μπορεί η επιτυχία να είναι οικονομική, ή να ερευνά ένα καινούργιο πεδίο σκηνοθετικής / υποκριτικής προσέγγισης, ή να είναι μια παράσταση που διαφημίστηκε σωστά και «τρεντάρει» ή μία παράσταση που ταξίδεψε ή το ιδανικότερο όλων, μια παράσταση που είχε το σωστό momentum σε όλα τα επίπεδα. Οι παράμετροι είναι πολύ περισσότερες από όσες, για χάρη συντομίας, αναφέρω εδώ. Αλλά στα 33 χρόνια καριέρας μου, την επιτυχία την καθορίζει ο δίαυλος του έργου τέχνης με τον θεατή. Η προσβασιμότητα σ’ αυτό το αόρατο γεφυράκι που δημιουργείται μεταξύ της πλατείας και της σκηνής. Για να μην είναι απροσπέλαστο αυτό το μονοπάτι, πρέπει τόσο ο θεατής όσο και η σκηνοθέτις / οι ηθοποιοί να θέλουν και μπορούν να ταξιδέψουν μαζί στο συγκεκριμένο ταξίδι. Αυτό για μένα είναι επιτυχία.

 

Ποιο είναι το Α και το Ω στη σκηνοθεσία;

Α - Άγνοια

Ω - Ωριμότητα

 

Αισθάνεστε ικανοποιημένη με την καλλιτεχνική εκπαίδευση στην Ελλάδα;

Η διδασκαλία πάντα μου άρεσε. Ίσως επειδή γεννήθηκα σε ένα σπίτι που ήταν μέσα στην αυλή ενός σχολείου, περιμένοντας να επισκευαστεί το κανονικό μας διαμέρισμα. Μαθήτευσα δίπλα σε εξαιρετικές δασκάλες και δασκάλους στο ΚΘΒΕ και στη RADA. Διδασκαλία ηθοποιών και σκηνοθετών σπούδασα στο ανώτατο επίπεδο Master of Fine Arts, στις ΗΠΑ. Έχω διδάξει σε πολλές χώρες του κόσμου. Στην Ελλάδα, τα ερωτήματα που τίθενται για τις υποδομές, την εγκυρότητα και την ποιότητα των δραματικών σχολών είναι πολλαπλά. Είναι η ώρα να τεθούν σοβαρά θέματα δεοντολογίας, διδακτικών προσόντων, ψυχολογικής στήριξης, ανταλλαγών με το εξωτερικό, ευρυμάθειας, πρακτικής. Ποιό είναι το πρόσημο της θεατρικής εκπαίδευσης; Ποιοί διδάσκουν; Πώς αμείβονται; Τι εκπαιδευτική γραμμή ακολουθείται; Ποιός ελέγχει τις δραματικές σχολές, σε όλα τα επίπεδα; Είναι αναγκαίος ο μεγάλος αριθμός δραματικών σχολών; Και η θεμέλια λίθος όλων αυτών είναι η πολιτιστική πολιτική του Υπουργείου. Πώς απορροφώνται όλοι αυτοί οι καλλιτέχνες; Πώς διασφαλίζεται το επαγγελματικό τους κύρος (επαναφορά της άδειας ασκήσεως). Πώς κατοχυρώνονται οι σπουδές των αποφοίτων δραματικών σχολών; Πώς στελεχώνονται δήμοι, οργανισμοί, φεστιβάλ ανά την επικράτεια με αντίστοιχους καλλιτεχνικούς συνεργάτες / συμβούλους; Η καλλιτεχνική πραγματικότητα στην Ελλάδα εν πολλοίς στηρίζεται (για να παραφράσω μια αγαπημένη φράση) στο μότο «Το προσωπικό είναι το επαγγελματικό». Ο χώρος των προσωπικών σχέσεων δηλαδή γίνεται ένας χώρος αξιοποίησης κεφαλαίου για την επαγγελματική σταδιοδρομία. Αν προσέξετε, οι περισσότερες περιπτώσεις παρενοχλήσεων πάνω σ’ αυτό το μοτίβο λειτούργησαν. Συνεπώς, η εκπαίδευση τις περισσότερες φορές ανάγεται σε ένα επ’ αμοιβή networking. Είναι όμως αυτή η θεατρική εκπαίδευση που θα προχωρήσει την τέχνη μας στον 21ο αιώνα;

 

Οι σπουδαστές 10 δραματικών σχολών από 16/3 κάνουν αποχή από τις σπουδές τους ως ένδειξη διαμαρτυρίας με στόχο να ανοίξει ένας δίαυλος επικοινωνίας με το ΥΠΠΟΑ.

Θεωρώ άκρως ελπιδοφόρα την κίνησή τους αυτή και έχουν την αμέριστη συμπαράστασή μου.

 

Τελικά γεννιούνται ηθοποιοί και σκηνοθέτες μέσω zoom;

Μια μέρα, στη δραματική σχολή που φέρει το όνομά του και μου έκανε την τιμή να διδάξω, ο δάσκαλός μου Ανδρέας Βουτσινάς με περίμενε, όπως κάθε Δευτέρα, να τον πάω σπίτι του με το αυτοκίνητό μου. Του είχα ζητήσει να φυλάξει για λίγο τα πράγματά μου για να τελειώσω μια δουλειά. «Πού είσαι; Έλα εδώ αμέσως!» Πάω προς το μέρος του, έντρομη. «Τι συμβαίνει;», του λέω. «Τι είναι αυτό το βιβλίο σκηνοθεσίας που έχεις μέσα στα πράγματα σου;» «Α, χθες το παρέλαβα! Ανυπομονώ να το διαβάσω», του λέω. «Τόσα χρόνια ζεις μέσα στο θέατρο, έχεις σπουδάσει στις καλύτερες σχολές, και δεν έμαθες ότι κανείς ποτέ δεν έμαθε να σκηνοθετεί από βιβλία; Βάλτο στη βιβλιοθήκη, να διαβάσουν αυτοί που δεν μπόρεσαν να σπουδάσουν, να ερευνήσουν, κι ετοίμασε το επόμενο λάθος σου. Δεν χρειάζεσαι πλέον τα βιβλία.» Κανείς δεν γεννιέται ηθοποιός ή σκηνοθέτης, πόσο μάλλον μέσω zoom. Την τέχνη μας την μελετάς, την μαθαίνεις, την ερευνάς, την δοκιμάζεις, την εξελίσσεις, την ανατρέπεις, την αμφισβητείς, την επαναπροσδιορίζεις… και πάλι από την αρχή.

 

Ποιοι οι στόχοι σας μέσα από αυτό το masterclass;

Πιστεύω ότι η έμπνευση είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Είναι ένας γοητευτικός ζωντανός οργανισμός που έχει στόχο να μας κατακτήσει, να μας αποπλανήσει. Η καθεμιά και ο καθένας μας έχει δικαίωμα στον έρωτα με την έμπνευση. Δεν είναι προνόμιο, δεν είναι ένα αξίωμα των ολίγων. Ο έρωτας όμως πολλές φορές είναι δυσπρόσιτος ή μας κάνει να αισθανόμαστε ανάξιοι του. Κι εκεί σ’ αυτή τη «στενωπό» στοχεύει το masterclass. Να ανοίξει χώρο, να δώσει τα εργαλεία, να διαμορφώσει τις συνθήκες και το βλέμμα, να ρίξει τις «γητειές» για να «πιαστεί» η έμπνευση» στα δίχτυα.

 

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet