Η μαζική και μαχητική παρουσία αγροτισσών έγινε αισθητή από τον περασμένο  Σεπτέμβριο που ξεκίνησαν οι αγροτικές κινητοποιήσεις κατά του (τότε) νομοσχεδίου με τους τρείς νεοφιλελεύθερους νόμους που θέτουν ζήτημα επιβίωσης για το 65% περίπου του συνολικού πληθυσμού (αγροτικός και συνδεδεμένος στενά με τον αγροτικό τομέα). Οι κινητοποιήσεις διευρύνθηκαν με τη ψήφιση των νόμων (5-6-2020) και κορυφώθηκαν  στις 26-1-2021 (Ημέρα της Δημοκρατίας). Ωστόσο, ορόσημο και για τον αγωνιζόμενο αγροτικό κόσμο είναι/ήταν η μαζική και ενθουσιώδης συμμετοχή τους στη γενική απεργία που κήρυξαν τα συνδικάτα για νομοσχέδιο που ανατρέπει τις όποιες ρυθμίσεις στις εργασιακές σχέσεις και στις ιστορικού χαρακτήρα συγκεντρώσεις στο Ν. Δελχί και σε όλη τη χώρα (26-27.11/2020). Αναλυτικά, σε τρία άρθρα της «Εποχής»: 6/12/2020, 6/2/2021και 28/3/2021.

Η μαζική συμμετοχή των αγροτισσών στα δύο αυτά  κινηματικά συμβάντα και άλλα μικρότερης εμβέλειας επιτάχυνε τις διαδικασίες οργάνωσης και πολιτικοποίησής τους, όπως αυτές τις αντιλαμβάνονται. Να επισημανθεί ότι το Ανώτατο Δικαστήριο είχε εκδώσει «παρατήρηση» να μη συμμετέχουν γυναίκες και παιδιά στις συγκεντρώσεις στα περίχωρα του Ν. Δελχί (τόπος κατασκήνωσης μέχρι σήμερα των αγωνιζόμενων αγροτών).

 

Διεκδικώντας ορατότητα  στο δημόσιο χώρο

 

Το επόμενο βήμα έγινε στις 8 του Μάρτη: σε πολλές περιοχές έγιναν μαζικές συγκεντρώσεις γυναικών φορώντας κίτρινο σάρι, την παραδοσιακή τους δηλαδή φορεσιά που στην ύπαιθρο και σε μεγάλο βαθμό στα λαϊκά στρώματα εξακολουθεί να είναι το καθημερινό ένδυμα. Αυτήν τη φορά, οι 20.000 αγρότισσες που πήγαν στο κάμπους των αγροτών στο Ν. Δελχί -με ποικίλα μέσα- δεν παρέμειναν στα …μετόπισθεν μαγειρεύοντας για τους διαδηλωτές, αλλά  διεκδίκησαν από τους οργανωτές  και έγινε αποδεκτό λόγω της ημέρας να διαδηλώσουν στο κέντρο. Ας σημειωθεί ότι στην αιρετή 35μελή Επιτροπή Διαπραγμάτευσης με την κυβέρνηση δεν υπάρχει καμία γυναίκα.

 

Υφαίνοντας πολιτικές  δράσεις και συμμαχίες

 

Με τους δικούς τους τρόπους διαμαρτυρίας οι γυναίκες αυτές, που στην πλειονότητά τους δεν έχουν ολοκληρώσει ούτε τη βασική εκπαίδευση, διεκδικούν δημοκρατία, δικαιοσύνη και πλήρη δικαιώματα ως πολίτες της χώρας τους: προπαγανδίζουν/διαδηλώνουν κρατώντας φωτογραφίες των γιών ή/ των συζύγων τους που έχουν αυτοκτονήσει εξαιτίας των χρεών που δεν μπορούσαν να ξεπληρώσουν στους τοκογλύφους και έχασαν τη γη τους*, απαγγέλλουν ποιήματα, τραγουδούν, καταλαμβάνουν και προστατεύουν δημόσιους χώρους, οργανώνουν πορείες με τρακτέρ, καθιστικές διαμαρτυρίες στις έδρες μεγάλων επιχειρήσεων συνοδευόμενες από  τραγούδια πόνου, κ.ά.

Στις προσπάθειες δημιουργίας κινήματος αλληλεγγύης, υπερβαίνοντας τους αυστηρούς διαχωρισμούς κάστας, τάξης, επαγγέλματος προσέλκυσαν γυναίκες  ντάλιτς (παρίες, ο πάτος της κοινωνικής πυραμίδας), φοιτήτριες με καταγωγή από την ύπαιθρο και γυναίκες που βιώνουν τη βαθιά αγωνία ενός αβέβαιου μέλλοντος που, το πιθανότερο, δεν θα εγγυάται ούτε καν την επιβίωσή τους.

 

Νέα κατάσταση, νέα βάρη και άγχη

 

Αν και οι αγρότισσες αποτελούν το 75% των γυναικών της υπαίθρου, το 80% της συνολικής γυναικείας απασχόλησης στην Ινδία και ο ρόλος τους είναι σημαντικός στην αγροτική παραγωγή, μόλις το 13% έχουν τίτλους ιδιοκτησίας. Ακόμα και οι χήρες, όταν αυτοκτονούν οι σύζυγοι –ιδιοκτήτες καλλιεργούμενης γης, οι γυναίκες φορτώνονται τα χρέη αλλά δεν έχουν δικαίωμα ιδιοκτησίας στη γη.

Οι διαδικασίες, μεταξύ άλλων, μετατροπής της γεωργίας σε εντατική, η είσοδος της συμβολαιακής γεωργίας με πολυεθνικές  οδήγησαν σε οικονομική κρίση τους μικρομεσαίους αγρότες που άρχισαν και συνεχίζουν να πηγαίνουν σε πόλεις για  να βρουν μια έστω ευκαιριακή  και κακοπληρωμένη δουλειά,  αφήνοντας  τις καλλιέργειες ή τα ζώα στις γυναίκες/μητέρες τους. Παράλληλα, ο αυτοματισμός πολλών «γυναικείων επαγγελμάτων» (κλωστοϋφαντουργία, ράψιμο κουμπιών, κ. λπ) οδήγησε στην ανεργία πολλές γυναίκες, αφού στις νέες θέσεις που δημιουργήθηκαν (πολύ λιγότερες) προσέλαβαν μόνο άντρες.

 

Προίκα: αδυσώπητος θεσμός για τις γυναίκες

 

Ένας θεσμός που οι βρετανοί αποικιοκράτες επιχείρησαν χωρίς αποτέλεσμα να καταργήσουν. Τελικά το 1994, μετά από κινητοποιήσεις του δυναμικού τότε γυναικείου/φεμινιστικού κινήματος, καταργήθηκε ο νόμος που υποχρέωνε την οικογένεια  της υποψήφιας νύφης  να δώσει προίκα στον υποψήφιο γαμπρό για να τελεστεί ο γάμος.

Τα αποτελέσματα ήταν τραγικά, ιδιαίτερα για τις φτωχές οικογένειες των πόλεων και της υπαίθρου που οδηγήθηκαν στη  βρεφοκτονία νεογέννητων κοριτσιών. Με την πρόοδο της τεχνολογίας, μειώθηκε αισθητά αυτή «η πρακτική» και οι εκτρώσεις σε εγκυμονούσες κορίτσια αυξήθηκαν αλματωδώς. Από το 1994, το έθιμο πια της προίκας εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά σε περιορισμένη έκταση. Ενδεικτικά, το 2018 δολοφονήθηκαν 7.277 γυναίκες για λόγους σχετικούς με την προίκα.

Ας τελειώσουμε με την ελπίδα ότι οι αγώνες που διεξάγονται τους τελευταίους μήνες στην Ινδία για την επιβίωση των από «κάτω» θα έχουν θετικά αποτελέσματα και ότι ταυτόχρονα θα δημιουργήσουν –έστω- ρωγμές στη βαθειά συντηρητική κοινωνία και τις πολύμορφες ανισότητες που τη διακρίνει.

 

*Την τελευταία πενταετία αυτοκτονούν κάθε ημέρα 28 άτομα που εξαρτώνται οικονομικά από τη γεωργία.

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet