Πάτροκλος Σκαφιδάς

 

 

 

Ογδόντα χρόνια μετά τη γερμανική εισβολή στην Αθήνα, στις 27 Απριλίου 1941, το Θέατρο Σταθμός τιμά τη συλλογική μνήμη προβάλλοντας ψηφιακά την παράσταση του Μάνου Καρατζογιάννη «Μάρτυρες των Αθηνών». Η παράσταση θα προβληθεί από 25 έως 27 Απριλίου μέσω της πλατφόρμας του viva.gr.

Ένα κορίτσι από τον Πειραιά, μια ηρωίδα από το Μεσολόγγι, μια γυναίκα που έχασε τα αδέρφια της μπροστά στα μάτια της, ένας Αθηναίος που πεινάει αλλά διατηρεί το χιούμορ του, μια νοσοκόμα που παλεύει να θάψει έναν τραυματία πολέμου μετά τη διαταγή εκκένωσης του νοσοκομείου, ένας γραμματέας της νεολαίας της ΕΠΟΝ που μιλά για τον τρόπο που έχασε τον έρωτα της ζωής του και τους συντρόφους του, μια πόρνη που προσπαθεί να επιβιώσει, μια γυναίκα που μεταβαίνει σε στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Μνήμες. Μυρωδιές. Ήχοι. Συνειρμοί. Ιστορίες καθημερινών ανθρώπων στη πιο δύσκολη στιγμή της πόλης τους: στην Αθήνα της Κατοχής. Η ελπίδα, η αγωνία, το γέλιο, τα κλειστά παντζούρια, ο θάνατος, το χαμόγελο, η πείνα κι ο αγώνας για την επιβίωση. Μια ομάδα ηθοποιών από διαφορετικές σχολές και γενιές: Ρουμπίνη Βασιλακοπούλου, Εβίτα Ζημάλη, Θεοδώρα Μαστρομηνά, Μάρκος Μπούγιας, Γιώργος Παπαπαύλου, Ερατώ Πίσση, Μαριέττα Σγουρδαίου και Αθηνά Τσιλύρα, ζωντανεύουν το εμπνευσμένο από μαρτυρίες της εποχής κείμενο του Μάνου Καρατζογιάννη, ο οποίος μετά το θεατρικό του έργο για τη ζωή της αδικοχαμένης Ελένης Παπαδάκη «Για την Ελένη», καταπιάνεται ξανά με το ελληνικό ιστορικό τραύμα.

Με κύριους άξονες την ατομικότητα και την ενσυναίσθηση οι Μάρτυρες των Αθηνών αφηγούνται την προσωπική και τη συλλογική ιστορία ενός ολόκληρου λαού, ογδόντα χρόνια μετά τη γερμανική εισβολή στην Αθήνα.

«Ο διχασμός, η διχόνοια ως βασικό στοιχείο της κοινωνίας μας είναι κάτι που πάντα με απασχολούσε. Ίσως επειδή ο παππούς μου και η γιαγιά μου με μεγάλωσαν στην Κρήτη με ιστορίες σχετικές με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μια εποχή που με γοήτευε πολύ. Στην οικογένειά μου υπήρχε ένα συλλογικό τραύμα καθώς είχαν εκτελέσει τον πατέρα του παππού μου και τον αδερφό του. Αυτό το τραύμα αισθάνομαι ότι με κινητοποιούσε σε ένα βαθμό», εξηγεί ο σκηνοθέτης - συγγραφέας Μάνος Καρατζογιάννης.

Η συγγραφή και παρουσίαση θεατρικών έργων που βασίζονται σε πραγματικά ιστορικά γεγονότα έχει ως κύριο άξονά της την έρευνα, γι’ αυτό και ο Μάνος Καρατζογιάννης συνεργάστηκε με τον Μιχάλη Σολωμό, ο οποίος είχε καταγράψει προφορικές μαρτυρίες ανθρώπων που είχαν επιβιώσει στην περίοδο της Κατοχής. «Ας μην ξεχνάμε ότι η Κατοχή είναι μία περίοδος όπου οι νεκροί από την πείνα έφτασαν τις 500.000. Η περίοδος της Κατοχής κρύβει πολλά διδάγματα. Τα χρόνια της Κατοχής θα έπρεπε να διδάσκονται όχι μόνο με κέντρο τα ένδοξα κατορθώματα των ηρώων του μετώπου, αλλά με γνώμονα τη στωικότητα και την καρτερία των νέων εκείνης της εποχής, που μέσα σε αυτές τις συνθήκες εξακολουθούσαν να ελπίζουν, να χαμογελούν και κάποιοι από αυτούς να αγαπούν», υπογραμμίζει ο σκηνοθέτης.

Ποια είναι η θέση του θέατρου στη διαφύλαξη της συλλογικής μνήμης και της διαπαιδαγώγησης του κοινού όσον αφορά τα ιστορικά γεγονότα; Ο Μάνος Καρατζογιάννης απαντά: «Το θέατρο είναι μνήμη. Η μνήμη εμπεριέχει όλες τις αισθήσεις μας. Αυτός είναι ο τρόπος που δουλέψαμε και υποκριτικά με τους ηθοποιούς. Να κουβαλάνε την αφή, τη μυρωδιά, τις εικόνες, την ακοή και τους ήχους. Το θέατρο έχει χρέος να θυμάται τις περιόδους που διαμόρφωσαν τη συλλογική σκέψη, το συνειδητό και το ασυνείδητο. Αυτό δεν είναι πάντα κάτι εύκολο, γιατί δεν μπορείς να πεις συχνά εύκολα κάποιες αλήθειες, υπάρχει ακόμα πόλωση, φανατισμός, καπηλεία της ιστορίας και μετάφρασή της ανάλογα με το πού τοποθετεί ο καθένας τον εαυτό του. Η ιστορική διάσταση όταν έρχεται στο θέατρο οφείλει να έρχεται ως ένα κομμάτι μνήμης και ανθρωπιάς και όχι ως ένα κομμάτι διδαχής, καπηλείας της ιστορίας και κοσμικό πανηγύρι. Η ιστορία όταν έχει κέντρο τον άνθρωπο εμπεριέχει ένα ηθικοπνευματικό κομμάτι το οποίο θα έπρεπε να αναλογεί και στη σύγχρονη εποχή. Με αυτή την έννοια γίνεται οδηγός. Η ιστορία έρχεται στο θέατρο έχοντας ως κέντρο τον άνθρωπο και όχι τον εθνικισμό και μόνο τους ήρωες. Οι Μάρτυρες των Αθηνών εστιάζουν στον άνθρωπο».

Ράνια Παπαδοπούλου Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet