Μάρτιος 2020 – Μάιος 2021. Συμπληρώνουμε δεκατέσσερις μήνες πανδημίας. Δεκατέσσερις μήνες που ο πολιτισμός βρίσκεται στον «πάγο». Ήδη από την αρχή αυτής της παγκόσμιας υγειονομικής, οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, πολλοί καλλιτέχνες ξεκίνησαν να παρουσιάζουν τα έργα τους δωρεάν μέσω της διαδικτυακής οδού για να συμπαρασταθούν στο κοινό και να το ψυχαγωγήσουν. Άλλοτε τέτοια εποχή μιλούσαμε για τις περισσότερες από δύο χιλιάδες θεατρικές παραστάσεις που παρουσιάστηκαν στην Αθήνα. Τώρα μπορούμε να μιλήσουμε μόνο για αυτή την online συνθήκη που υποκατέστησε -έστω και προσωρινά- κάθε είδους πολιτιστικό γεγονός, ενώ ταυτόχρονα ξεκίνησε η απόδοση κάποιου αντιτίμου για τη στήριξη των καλλιτεχνών.

 

Οι γνωστές πλατφόρμες αγοράς εισιτηρίων έδωσαν τη δυνατότητα σε καλλιτέχνες, εταιρείες και φορείς να ενισχύσουν αυτή την virtual συνθήκη, βιντεοσκοπώντας τις παραστάσεις τους και προβάλλοντάς τες με την αγορά ενός κωδικού προβολής. Άλλοι επέλεξαν να ανοίξουν το αρχείο τους και να ανεβάσουν ιστορικές παραστάσεις με ιδιαίτερα γνωστούς συντελεστές, δίνοντάς μας τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε παραστάσεις που δεν καταφέραμε στο παρελθόν. Ένας σημαντικός αριθμός δελτίων Τύπου στάλθηκε σε δημοσιογράφους, κριτικούς και πάσης φύσεως ενδιαφερόμενο αναφορικά με την αναγγελία κάποιας προβολής, καθώς και οι αντίστοιχες τιμής ένεκεν προσκλήσεις για να γράψουμε κάποια παρουσίαση, κριτική είτε να κάνουμε κάποια συνέντευξη.

Τις προηγούμενες ημέρες σκέφτηκα να αγοράσω ένα εισιτήριο για να παρακολουθήσω κάποια παράσταση διαδικτυακά. Η διαδικασία είναι απλή. Αγοράζεις το εισιτήριο, πληκτρολογείς τον κωδικό προβολής και η παράσταση ξεκινά. Παρακολουθείς ψηφιακά μία ολόκληρη παράσταση. Βλέπεις την κάμερα να κινείται. Ενίοτε στο πλάνο μπορεί να εμφανίζεται και ο οπερατέρ, που ακολουθεί τους ηθοποιούς σε κάθε τους βήμα. Αν θες μπορείς να προχωρήσεις μπροστά την προβολή, να δεις οποιοδήποτε σημείο του έργου, να το σταματήσεις και να το αρχίσεις ξανά ή και να το κλείσεις τελείως. Αναμένεις την ανατροπή και χάνεις την υπόθεση. Από θεατής γίνεσαι τηλεθεατής.

Κάποτε στο πανεπιστήμιο ως επικοινωνιολόγοι, αναλύαμε το τηλεοπτικό πρόγραμμα και, όταν αναφερόμασταν στα ριάλιτι, λέγαμε ότι παρακολουθούμε τη ζωή των συμμετεχόντων από την κλειδαρότρυπα. Εν έτει 2021, πλέον μπορούμε να πούμε ότι βλέπουμε θέατρο από την κλειδαρότρυπα. Χωρίς θεατές. Με τους ηθοποιούς και όλους τους συντελεστές να παίζουν σε άδεια καθίσματα.

Η μουσική της παράστασης δημιούργησε την ιδανική ατμόσφαιρα και οι άδειες θέσεις με κάνουν να νιώθω την αμηχανία του ανθρώπου, που υπηρετεί την τέχνη του μπροστά σε άδεια καθίσματα. Κάποτε λέγαμε ότι στην εποχή της κρίσης, η τηλεόραση αποτελεί ένα αρχείο, καθώς επικρατούσε η τάση της μετάδοσης παλαιότερων εκπομπών και προγραμμάτων, ενώ η παραγωγή νέων εκπομπών μειωνόταν με γοργούς ρυθμούς. Πλέον, φτάνουμε στο σημείο να μπορούμε να πούμε ότι και το θέατρο γίνεται ένα αρχείο. Ο κόσμος κυκλοφορεί στους δρόμους, μπαίνει στα ΜΜΜ, επισκέπτεται τράπεζες, πολυκαταστήματα. Τα μαγαζιά εστίασης, οι κινηματογράφοι, τα θέατρα... είναι κλειστά, παρόλο που ο ιός κυκλοφορεί παντού.

Οι θεατράνθρωποι μετατρέπονται σε «τηλεοπτικούς αστέρες» με λίγα μόνο κλικ. Ίσως αναγκαστικά. Επαναλαμβάνουμε ότι τα θέατρα παραμένουν κλειστά με τα έξοδα να τρέχουν. Το επίδομα των καλλιτεχνών για τον μήνα Mάρτιο μέχρι τη στιγμή που γράφτηκαν αυτές οι λέξεις δεν είχε ανακοινωθεί ακόμα για το πότε και αν θα καταβληθεί.

Από τη μία, καλούμαστε να δώσουμε βήμα στους καλλιτέχνες και, από την άλλη, να προτείνουμε μια παράσταση έστω και ψηφιακή στο κοινό. Ανεξαρτήτως αν έχει γυριστεί με πολλές κάμερες ή μία. Αν είναι παράσταση αρχείου, αν πρόκειται για online streaming ή live streaming. Σήμερα, δεν έχει σημασία αν μου άρεσε η προβολή/παράσταση ή όχι. Αν θα κάνω τη συνέντευξη ή όχι. Η αυλαία ούτε άνοιξε ούτε έκλεισε. Γιατί, αυτό δεν είναι θέατρο. #this_is_not_the_theatre

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet