Ο πρώτος ουρανοξύστης της Βουδαπέστης, ύψους 143 μέτρων και 28 ορόφων, που μέρα με τη μέρα ανεβαίνει απειλητικά ολοένα και πιο ψηλά στον ουρανό, προκαλεί μεγάλη ανησυχία στους κατοίκους της. Κάποιοι τον θεωρούν ένα σύμβολο της νεωτερικότητας, όμως πολλοί λένε ότι το μεγάλο κεφάλαιο, έχοντας την αμέριστη υποστήριξη της κυβέρνησης του Βίκτορ Όρμπαν, πρόκειται να μεταμορφώσει ριζικά την Βουδαπέστη, διακινδυνεύοντας τον τίτλο της ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, και μιλούν για μια κρίσιμη μετατόπιση προς ένα μοντέλο πόλης σύμφωνα με τους όρους της αγοράς. Το κτίριο, που φέρει το όνομα MOL Campus, θα ολοκληρωθεί το 2022, και αντικατοπτρίζει με επιβλητικό τρόπο την ισχύ της MOL Group, της μεγαλύτερης εταιρείας πετρελαίου και φυσικού αερίου της Ουγγαρίας, αφού προορίζεται να αποτελέσει την έδρα των γραφείων της.

 

Οι υποστηρικτές του τερατουργήματος, προβάλλοντας τα συνήθη ιδεολογήματα του νεοφιλελευθερισμού, λένε στους επικριτές του να μην ανησυχούν. Και υποστηρίζουν ότι η υπεράσπιση της ιστορικής κληρονομιάς μπορεί κάλλιστα να συμβαδίσει με την ανάπτυξη της πόλης, και πως η Βουδαπέστη δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να γίνει Νέα Υόρκη ή Παρίσι, απλά προσπαθεί να πάρει τις ευκαιρίες που τις δίνονται και να κοιτάξει δυναμικά και με αυτοπεποίθηση το μέλλον. Είναι προφανές ότι ο Ούγγρος πρωθυπουργός χρειάζεται αυτό το εμβληματικό κτίριο για να συμβολίσει τη θέση της Ουγγαρίας ως μιας περιφερειακής δύναμης, για αυτό δεν είναι τυχαίο ότι ο ουρανοξύστης χτίζεται δίπλα στις όχθες του Δούναβη. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε, ότι σε όλον τον κόσμο οι ουρανοξύστες συνήθως μεταφέρουν ένα ισχυρό συμβολικό μήνυμα: καθορίζουν την ώρα και τον τόπο. Στη συζήτηση σχετικά με τον MOL Campus, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι σε όλες τις πρωτεύουσες των κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, από την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004, έχει αυξηθεί η πίεση, κυρίως από διάφορες πολυεθνικές, για την κατασκευή ουρανοξυστών ως «ορόσημα της εξουσίας και του πλούτου» της νέας εποχής. Όμως η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 σταμάτησε πολλά τέτοια έργα, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων στη Βουδαπέστη.

Η κατασκευή του MOL Campus βάζει ένα οριστικό τέλος σε μια συζήτηση που ξεκίνησε στην Βουδαπέστη μετά την πτώση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» και το πέρασμα στην «ελεύθερη οικονομία», σχετικά με το αν η πόλη χρειάζεται φαραωνικές κατασκευές. Στην ουγγρική πρωτεύουσα τα τελευταία περίπου 30 χρόνια υπήρχε μια γενική συναίνεση ότι κανένα κτίριο δεν πρέπει να ξεπερνά το Κοινοβούλιο και τη Βασιλική του Αγίου Στεφάνου, που και τα δύο έχουν ύψος 96 μέτρα, και όλοι είχαν δεχτεί ότι τα κτίρια στο κέντρο της πόλης δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα 30 μέτρα και στα προάστια τα 65 μέτρα. Ωστόσο αυτό έσπασε το 2016, όταν το Fidesz, το κόμμα του Όρμπαν, έδωσε σε τρεις blue chip ουγγρικές εταιρείες (σημ: όρος που αναφέρεται σε εταιρείες που έχουν φήμη για την ποιότητα και την αξιοπιστία τους), ένα ειδικό δικαίωμα με το οποίο μπορούσαν να κατασκευάσουν κτίρια με μεγαλύτερο ύψος. Μια από αυτές ήταν η MOL Group, που έσπευσε να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία που της δόθηκε.

Όμως ο Βίκτορ Όρμπαν δεν φαίνεται να αρκείται μόνο στον MOL Campus, αφού δείχνει με κάθε τρόπο ότι θέλει να προχωρήσει περισσότερο, και με διάφορες αμφιλεγόμενες θεσμικές ρυθμίσεις προσπαθεί να προωθήσει τα σχέδια του. Πρόσφατα κατατέθηκε στο κοινοβούλιο ένα νομοσχέδιο που, αν περάσει, θα αφαιρέσει από την πόλη της Βουδαπέστης και από τις περιφέρειές της το δικαίωμα να εγκρίνουν ή να αρνηθούν οικοδομικές άδειες αν η κυβέρνηση θεωρεί ότι πρόκειται για «στρατηγικούς τομείς». Το νομοσχέδιο έχει προκαλέσει πολύ μεγάλες αντιδράσεις και ο δήμαρχος της Βουδαπέστης Γκέργκελι Καρατσόνι προειδοποιεί ότι «η πόλη δεν θα είναι πλέον σε θέση να αποτρέψει τέρατα όπως ο πύργος MOL Campus». Να σημειωθεί ότι η Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO αντέδρασε από την πρώτη στιγμή στην αδειοδότηση του ουρανοξύστη και έχει ζητήσει από την ουγγρική κυβέρνηση να σταματήσει τυχόν άδειες για άλλα πολυώροφα κτίρια. Παράλληλα, έχει προειδοποιήσει ότι η Βουδαπέστη θα μπορούσε να προστεθεί στον «Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς σε Κίνδυνο», και να απολέσει τον τίτλο της ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Όμως ο Όρμπαν φαίνεται πως έχει αποφασίσει να κάνει ό,τι θεωρεί πως θα του αποφέρει οφέλη. Αδιαφορώντας για την πληγή που ανοίγει στο σώμα της Βουδαπέστης. Μια πληγή, που ολοένα γίνεται και μεγαλύτερη…

 

* * Κάθε Τρίτη, ο Δημήτρης Γκιβίσης
θα μοιράζεται στην ιστοσελίδα της Εποχής
ματιές στα τεκταινόμενα του κόσμου.
Κάθε πρωινό Τρίτης στις 8πμ,
ένα κείμενό του θα ανεβαίνει
στην ηλεκτρονική Εποχή αποκλειστικά. * *

Δημήτρης Γκιβίσης Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet