Είναι γεγονός πως η επίσκεψη Τσαβούσογλου κύλησε σε ήρεμα νερά. Πλην όμως μια «μικρή, ασήμαντη λεπτομέρεια» από την Κομοτηνή σκιάζει ίσως αυτήν την εικόνα. Φέρεται ο τούρκος υπουργός των Εξωτερικών στο ιδιωτικό τραπέζι που είχε στο χωριό Θάμνα της Ροδόπης να είπε την «καταραμένη φράση», «τουρκική μειονότητα». Και αίφνης θεωρήθηκε αυτό πρόκληση. Από τα συστημικά μέσα, από παράγοντες, από κόμματα.

Δεν θα σταθώ στο νομικό μέρος. Αλλά στη ζώσα πραγματικότητα. Και σκέφτομαι το εξής: Αν από τους 120.000 συμπατριώτες μειονοτικούς της Θράκης, οι 90.000 μαζευτούν στην πλατεία της Κομοτηνής και ένας ένας δηλώσουν ότι ατομικώς αυτοπροσδιορίζονται εθνοτικά ως Τούρκοι που είναι Έλληνες και ευρωπαίοι πολίτες, τότε θα έχουμε το παράδοξο να έχουμε 90.000 ατομικούς αυτοπροσδιορισμούς, που συγκροτούν μια συλλογικότητα που για την ελληνική πολιτεία είναι ανύπαρκτη. Οι συμπατριώτες μας αυτοί δεν μπορούν να ιδρύσουν έναν σύλλογο πολιτιστικό, αθλητικό, σύλλογο τούρκικης κουζίνας, γιατί η χώρα δεν τους δίνει αυτό το δικαίωμα επειδή έχει εθνοτικό προσδιορισμό.

Το ότι έχουμε καταδικαστεί από το ευρωπαϊκό δικαστήριο για το θέμα αυτό, προφανώς θεωρείται μια επίσης "ασήμαντη λεπτομέρεια". Από την άλλη, αν μαζευτούν στην ίδια πλατεία 15.000 Πομάκοι και αρχίζουν να ιδρύουν συλλόγους αθλητικούς, πολιτιστικούς, ασφαλώς η γενναιόδωρη ελληνική πολιτεία θα σπεύσει ασμένως να παραχωρήσει αυτό το δικαίωμα. Είναι γνωστές οι αιτίες που γίνεται αυτό.

 

Προς τι ο κουρνιαχτός;

 

Ο Τσαβούσογλου στην Κομοτηνή δεν έκανε καμία δημόσια δήλωση. Ότι είπε, αν είπε, το είπε σε ένα τραπέζι μεταξύ γνωστών. Γιατί, λοιπόν, σηκώνεται κουρνιαχτός; Επειδή αίφνης όλοι θυμούνται την Λωζάνη και λένε ότι «η μειονότητα είναι μουσουλμανική». Μάλιστα, τούτο συμβαίνει γιατί η Λωζάνη πήρε ως κριτήριο το μιλιέτ και όχι την εθνότητα. Από τότε όμως κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι. Και χωρίς να ανατραπεί η Λωζάνη, μπορούμε να δούμε την ζώσα κοινωνία του σήμερα;

Ο ΣΥΡΙΖΑ στη σχετική απόφαση του Πολιτικού του Συμβουλίου τον Ιανουάριο του 2021, αναφέρει ότι δεσμεύεται από τον σεβασμό των αποφάσεων των ευρωπαϊκών οργάνων. Προφανώς αναφέρεται σε αποφάσεις συναφείς των ευρωπαϊκών δικαστηρίων. Είναι μια σημαντική εξέλιξη αυτή. Ώστε να μπορούν οι 90.000 Τούρκοι ατομικώς αυτοπροσδιορίζομενοι, της Θράκης να κάνουν συλλόγους με εθνοτικό προσδιορισμό. Η φράση "ξέρω έναν καλό μάστορα, Τούρκος είναι" που ακούγεται πολύ συχνά στους δρόμους και στις γειτονιές της Θράκης και που αποτυπώνει αποενοχοποιημένα την ζώσα πραγματικότητα της περιοχής, να πάψει να είναι εγκλωβισμένη σε αδιέξοδες νομικές περικοκλάδες.

 

Η ουσία

 

Γυρνώντας πάλι στην επίσκεψη Τσαβούσογλου στην Κομοτηνή, οφείλω  να είμαι δίκαιος. Κατά την γνώμη μου, ήταν η πλέον διακριτική παρουσία τούρκου αξιωματούχου στην Θράκη. Άλλωστε δεν ευνοούσαν οι συνθήκες λόγω πανδημίας για φανταζί πράγματα. Μην λησμονούμε όμως ότι έχουν αλλάξει πολλά από τις αρχές του 2000, όταν ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ερχόταν ως νέος τροπαιοφόρος πρωθυπουργός στην Κομοτηνή και μιλούσε σε χιλιάδες κόσμο. Ή όταν ο Αχμέτ Νταβούτογλου τότε απευθυνόταν σε πλήθος κόσμου έξω από το προξενείο στην Κομοτηνή και μιλούσε για την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας. Ο Ερντογάν που ήρθε ως πρόεδρος το 2017, ήταν ένας κουρασμένος άνθρωπος και η αστική μειονοτική κοινωνία της Κομοτηνής δεν πήγε να τον συναντήσει. Το ίδιο συνέβη και με την επίσκεψη του Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Μπορεί η πανδημία να ήταν το ευγενές πρόσχημα, αλλά η ουσία είναι πως το AKP κουβαλά την φθορά της εξουσίας, πως η μειονότητα κυρίως στα αστικά κέντρα έχει αλλάξει, πως δεν συγκινείται πια από τέτοιες εκδηλώσεις.

Η προηγούμενη Κυριακή στην Κομοτηνή, ήταν μια άλλη Κυριακή, που απλώς είχε περισσότερη δουλειά η τοπική αστυνομία. Το καθήκον που έχουμε ως αριστεροί είναι απλό και ταυτόχρονα δύσκολο. Να συναντηθούμε με αυτούς τους συμπατριώτες μας, με τις νέες γενιές της μειονότητας που αυτό που ζητούν από την χώρα τους είναι ο σεβασμός στο σύνολο των δικαιωμάτων τους. Να σταματήσουμε να ενοχοποιούμε τις λέξεις. Ναι τα θέματα της μειονότητας δεν είναι θέματα ελληνοτουρκικού διαλόγου. Είναι όμως θέματα της ελληνικής δημοκρατίας και της Ε.Ε.  Αλλά ας είμαστε επιτέλους ειλικρινείς. Το να υπάρχουν κτίρια ορφανά, με κατεβασμένη ταμπέλα, δίνει αν θέλετε ένα επιχείρημα στους γείτονες. Αν λοιπόν οι μειονότητες είναι το καζάν ντιπί της συνθήκης της Λωζάνης, είναι καιρός αυτός ο καμένος πάτος να πάρει και ένα άρωμα του ρόδου. Ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου ήρθε, προσκύνησε και στο μνήμα του "Ελ Σιντ", του Αχμέτ Σαδίκ, φύτεψε και ένα πλατάνι, αλλά πια αυτός ο μύθος έχει φθαρεί  και δεν ακούγεται όπως ακουγόταν παλιά στα τούρκικα καλντερίμια της πόλης. Ο Τσαβούσογλου στο ίδιο τραπέζι είπε ότι θέλει να επιστρέψουν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις στην περίοδο πριν από την κρίση στην νοτιοανατολική Μεσόγειο. Καλό και ευφρόσυνο. Γιατί κάθε φορά που οι ελέφαντες συγκρούονται, το καζάν ντιπί κλονίζεται. Κάποια στιγμή όμως ας σκεφτούμε και τα αυτονόητα της δημοκρατίας, με ήρεμο και νηφάλιο τρόπο.

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet