Μια είδηση και μια εικόνα έκαναν τον γύρο του διαδικτύου: οι πιστώτριες τράπεζες του εκδοτικού οίκου «Γαβριηλίδης», που διαλύθηκε μετά τον θάνατο του Σάμη Γαβριηλίδη, κατάσχεσαν και πολτοποίησαν τα βιβλία που υπήρχαν στην αποθήκη και στα ράφια της υπερχρεωμένης επιχείρησης (τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία του οίκου εκποιήθηκαν μέσω πλειστηριασμού). Μαζί μια φωτογραφία με τον πολτό των βιβλίων τακτοποιημένο σε ξέχειλα κιβώτια. Στα σχόλια που έγιναν σε άρθρα ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έγινε λόγος για έγκλημα, ενώ υπήρξαν παραλληλισμοί με την καύση των βιβλίων από το Τρίτο Ράιχ. Υπάρχουν φυσικά διαφορές. Ενώ στο τρίτο Ράιχ η καύση των βιβλίων ξεκινούσε από το μίσος των ναζί απέναντι σε συγκεκριμένες ιδεολογίες και συγγραφείς, αλλά και γενικότερα απέναντι στην γνώση την ανάγνωση κτλ, στη συγκεκριμένη περίπτωση η πολτοποίηση προκύπτει από την αδιαφορία. Πολλοί ήταν αυτοί (μαζί και το υπουργείο πολιτισμού στο δελτίο τύπου του) που σχολίασαν πως τα βιβλία θα μπορούσαν να δωριστούν σε βιβλιοθήκες. Και ενώ κανείς δεν θα μπορούσε να αρνηθεί το ορθό της πρότασης κάτι τέτοιο θα ήταν παράνομο. Γιατί η πολτοποίηση όχι μόνο επιτρέπεται, αλλά επιβάλλεται από τον νόμο.

Τα αδιάθετα βιβλία των ενεργεία οίκων πολτοποιούνται μετά από κάποια χρόνια από τους ίδιους τους εκδότες, διότι όσο μένουν στις αποθήκες, οι εκδοτικές επιχειρήσεις φορολογούνται.  Οι επιχειρήσεις, που για οποιονδήποτε λόγο κλείνουν, αναγκάζονται να προβούν σε αυτή την πρακτική λόγω της ισχύουσας νομοθεσίας και των φορολογικών διατάξεων. Η νομοθεσία ορίζει ότι τα κατασχεμένα βιβλία πρέπει να καταστραφούν διαφορετικά θα θεωρηθεί ότι αποτελούν περιουσιακά στοιχεία μιας εταιρείας που διαλύεται και θα φορολογηθεί. Παράλληλα απαγορεύεται και η δωρεά  αυτών των βιβλίων.

Στο κέντρο λοιπόν του προβλήματος δεν βρίσκονται οι τράπεζες ή κάποια ατομική πρωτοβουλία αλλά ο ίδιος ο νόμος. Είναι ο νόμος αυτός που επιβάλλει πρακτικές αυτού του είδους. Πως μπορεί να κάνει λοιπόν λόγω το υπουργείο Πολιτισμού για «δεύτερη ευκαιρία» στα κατασχεμένα βιβλία όταν δεν αναφέρεται καν στον νόμο αυτό (πόσο μάλλον στην αλλαγή του); Και ταυτόχρονα η ευθύνη προφανώς βαραίνει και όλες τις προηγούμενες κυβερνήσεις (του ΣΥΡΙΖΑ περιλαμβανομένου) που δεν έκαναν κάτι για να τον αλλάξουν και δεν βρήκαν έναν τρόπο να εξορθολογήσουν το σύστημα των βιβλιοθηκών που θα μπορούσε να δέχεται έναν μεγάλο αριθμό από τα βιβλία αυτά (για να είμαστε ειλικρινείς η απόλυτη εξάλειψη της πολτοποίησης δεν μπορεί να αποφευκτεί ).

Ο πολτός των βιβλίων όπως ξεχύνεται σε άρθρα και οθόνες δεν είναι τίποτα άλλο από μια συμβολοποίηση του γενικότερου αντιδιανοουμενισμού, αλλά και της περιφρόνησης για το βιβλίο γενικότερα. Η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στην Ευρώπη χωρίς πολιτική για το βιβλίο, χωρίς κάποιον ουσιαστικό φορέα διαχείρισης, χωρίς κάποιο (έστω λανθασμένο) σχέδιο. Με διαλυμένες βιβλιοθήκες, εκδοτικούς στα όριά τους και συγγραφείς περιφρονημένους από την πολιτεία. Με μηδενική βοήθεια από την πολιτεία, καμία μέριμνα φιλαναγνωσίας, με τους συγγραφείς στο περιθώριο του δημοσίου λόγου.  

Στην πραγματικότητα, με κρατική ευθύνη, τα βιβλία έχουν γίνει πολτός πολύ πριν πολτοποιηθούν. Η ανάγνωση (να μην μπούμε καν στη συγγραφή) είναι μια διαδικασία εξόριστη. Χτυπημένη από την έλλειψη δομών, το εκπαιδευτικό σύστημα, την υπερχείλιση της ασημαντότητας ως κυρίαρχης αφήγησης στον δημόσιο λόγο. Ο πολτός που ξεχειλίζει από τα κιβώτια είναι οι χαμένοι αναγνώστες του μέλλοντος που με κρατική μέριμνα εδώ και δεκαετίες στερούνται έναν ολόκληρο τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας. Αν, λοιπόν, μας ανατριχιάζει μια είδηση όπως αυτή της προηγούμενης εβδομάδας είναι καλό να δούμε ποιοι είναι οι νόμοι αυτοί που την επέβαλαν, οι θεσμοί αυτοί που με την έλλειψή τους την κατοχύρωσαν και το πώς η κωδικοποίηση των αλλαγών που θα έπρεπε να γίνουν μπορούν να περιγράψουν μια συγκεκριμένη πολιτική και όχι ένα γενικότερο ηθικό ευχολόγιο «δεύτερων ευκαιριών».

Θωμάς Τσαλαπάτης tsalapatis.blogspot.com Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet