Ως συμβολική διαβεβαίωση ότι το πάθος μετατρέπεται σε μύθο

 

Με αφορμή τη συμμετοχή της παράστασης «Η Μικρή μέσα στο Σκοτεινό Δάσος» του γάλλου συγγραφέα Φιλίπ Μινιανά, από την ομάδα Black Forest σε σκηνοθεσία Παντελή Δεντάκη, στο Φεστιβάλ της Αβινιόν, στις 22, 23, 24 Ιουλίου. Το έργο, που παρουσιάστηκε από τον Ιανουάριο μέχρι τον Μάρτιο του 2020 στο ΚΕΤ (Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων) και διακόπηκε στη συνέχεια λόγω κορονοϊού, βασίζεται σε ελεύθερη διασκευή του μύθου «Πρόκνη και Φιλομήλα» από τις «Μεταμορφώσεις» του Οβίδιου.

Στο μύθο ο βασιλιάς βιάζει τη μικρή αδελφή της γυναίκας του μέσα σε μια καλύβα στο Σκοτεινό Δάσος, της κόβει τη γλώσσα και την αφήνει εκεί αβοήθητη, λέγοντας ψέματα στη γυναίκα του ότι αυτή πνίγηκε σε θαλασσοταραχή. Η αποκάλυψη, ένα χρόνο αργότερα, θα οδηγήσει τις δύο αδελφές στην πιο σκληρή εκδίκηση.

Πριν από εικοσιπέντε περίπου χρόνια, ο βρετανός ποιητής Τεντ Χιουζ ανανέωσε το ενδιαφέρον για τις Μεταμορφώσεις[1] με τη νέα μετάφραση/προσαρμογή του, και ματιά, εικοσιτεσσάρων ιστοριών από το έργο του Οβίδιου. «Ενώ η έκταση και το μέτρο του έργου του Οβίδιου παραπέμπουν στο έπος, ήδη οι πρώτοι στίχοι προδίδουν ένα πολύ διαφορετικό είδος ποιήματος» έγραφε ο Χιουζ: Οι Μεταμορφώσεις είναι ένα αφήγημα για το πώς από την αρχή του κόσμου μέχρι την εποχή του Οβίδιου τα σώματα άλλαξαν μαγικά, η δύναμη των θεών τα μετέτρεψε σε άλλα σώματα. Στον Μεσαίωνα οι Μεταμορφώσεις ήταν από τα πιο δημοφιλή βιβλία της λατινικής λογοτεχνίας, βιβλίο αναφοράς για τους καλλιτέχνες και τους ποιητές, ενώ αργότερα επηρέασε τη γενιά του Σαίξπηρ αλλά και τον ίδιο τον δραματουργό. Ίσως η πιο αξιοσημείωτη σύνδεση με τον Σαίξπηρ, πάντα σύμφωνα με τον Χιουζ, είναι η κοινή τους έλξη για τις καταστροφικές, καθοδηγούμενες από το πάθος, ακραίες πράξεις, στα όρια του γκροτέσκ. Γι’ αυτό ο Τίτος Ανδρόνικος θεωρείται ίσως το περισσότερο επηρεασμένο από τον Οβίδιο έργο του Άγγλου δραματουργού. Το ανθρώπινο πάθος ορίζει και ακολουθεί κάθε ιστορία του Οβίδιου και η πράξη της μεταμόρφωσης που συντελείται σε κάθε ιστορία του λειτουργεί ως συμβολική διαβεβαίωση ότι το πάθος μετατρέπεται σε μύθο.

To 1999, oι Tim Supple και Simon Reade επέλεξαν 10 από τις 24 ιστορίες του Οβίδιου στη νέα αυτή μετάφραση/προσαρμογή για την παράστασή τους στο Stratford-upon-Avon και σε επανάληψη το 2000 στο Young Vic, στο Λονδίνο. Μια μαγική παράσταση «φτωχού» θεάτρου, πιστή στην ανάγνωση του Χιουζ, μόνο με τα σώματα να «μεταμορφώνονται», και ελάχιστα στοιχεία, όπως, ας πούμε, λίγο νερό να λιμνάζει κάπου στη σκηνή, όσο αρκούσε για να καθρεφτιστεί σε αυτό ο Νάρκισσος και να ερωτευτεί τη μορφή του.

Στον αντίποδα του «φτωχού» θεάτρου, η εξίσου γοητευτική παράσταση της ομάδας Βlack Forest χρησιμοποιεί πολυμέσα και ισορροπεί με τους όγκους των σωμάτων των ηθοποιών, Πολύδωρου Βογιατζή και Κατερίνας Λούβαρη – Φασόη, το φως, τις τεράστιες βιντεοπροβολές και τους υπέροχους φανταστικούς λιλιπούτειους κόσμους με τις, εδώ αμφίσημες και απειλητικές, μινιατούρες που έχει δημιουργήσει η Κλειώ Γκιζελή, που είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε και στην έκθεση [ά]γνωστοι προορισμοί κεφάλαιο ΙΙ: Κέλυφος //η πολιτική της ύπαρξης.

Η μικρή μέσα στο Σκοτεινό Δάσος που παρουσιάζεται την επόμενη βδομάδα στο Φεστιβάλ της Αβινιόν είναι, όπως μας λέει ο σκηνοθέτης της Παντελής Δεντάκης, «μια καλλιτεχνική σύνθεση θεάτρου, μικρογλυπτικής, video art, κινηματογράφου και μουσικής. Ο Φιλίπ Μινιανά δημιούργησε έναν άγριο κόσμο χρησιμοποιώντας σαν υλικά την αλαζονεία, την ανηθικότητα, τη σεξουαλική διαστροφή, τη χυδαιότητα, τη σκληρή εκδίκηση. Το Αναπάντεχο και το Ανεξέλεγκτο τοποθετούνται στον πυρήνα της παράστασης. Όπως λέει ο συντετριμμένος βασιλιάς στο τέλος του έργου λίγο πριν την Κάθαρση “Τα σχέδιά μας πάντα ανατρέπονται. Νομίζουμε ότι ορίζουμε τα πράγματα και μας ποδοπατούν”».

 

Σημείωση

1. Ted Hughes's  Tales from Ovid, adapted by Tim Supple and Simon Reade, 1999  Faber and Faber

 

Ταυτότητα παράστασης

 

Κείμενο: Philippe Minyana, μετάφραση: Δήμητρα Κονδυλάκη (στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Θεατρικής Μετάφρασης του Γαλλικού Ινστιτούτου), σκηνοθεσία: Παντελής Δεντάκης, βοηθός σκηνοθέτη: Γιώργος Κριθάρας. δημιουργία μικρών γλυπτών: Κλειώ Γκιζελή, video art: Αποστόλης Κουτσιανικούλης, σκηνική εγκατάσταση: Νίκος Δεντάκης, κοστούμια: Κική Γραμματικοπούλου, μουσική: Σταύρος Γασπαράτος (σε συνεργασία με τον Γιώργο Μιζήθρα), τεχνικός σύμβουλος: Παναγιώτης Φορτούνης, φωτογραφίες: Δομνίκη Μητροπούλου, επικοινωνία: Γεωργία Ζούμπα. παραγωγή: Black Forest.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Πολύδωρος Βογιατζής, Κατερίνα Λούβαρη-Φασόη

 

Περισσότερες πληροφορίες:

www.facebook.com/blackforest2019
festival-avignon.com/en/edition-2021/programme/the-little-girl-in-the-dark-forest-59564

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet