Το ζήτημα της ισότητας στον γάμο έχει αναδειχθεί ως η κορυφή των διεκδικήσεων για το ΛΟΑΤΚΙ+ κίνημα και στη χώρα μας, και το τελευταίο διάστημα άνοιξε και πάλι η συζήτηση για αυτό το θέμα, τόσο με την πρόταση νόμου που έβαλε σε δημόσια διαβούλευση ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, όσο και με το πόρισμα της Εθνικής Επιτροπής για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+, αλλά και με το υπόμνημα της ΕΕΔΑ προς την παραπάνω επιτροπή.

Αν δούμε το ζήτημα ιστορικά, μερικά χρόνια πριν που το ΛΟΑΤΚΙ+ κίνημα στη χώρα μας ήταν σχετικά αδύναμο, το θέμα του γάμου και της τεκνοθεσίας για τα ομόφυλα ζευγάρια δεν έμπαινε καθόλου στον δημόσιο διάλογο.

Η αδιαπραγμάτευτη ετεροκανονικότητα που προβάλλονταν παντού είχε ως αποτέλεσμα την καταγραφή του ετερόφυλου σεξουαλικού προσανατολισμού σαν τη μοναδική αποδεκτή και «φυσιολογική» σεξουαλικότητα, αντίληψη που κυριαρχούσε στο πολιτικό και το θεσμικό επίπεδο, φτάνοντας ως το διαπροσωπικό.

Την τελευταία πενταετία έχουμε μια κοινωνική μετατόπιση, ειδικότερα στις μικρότερες ηλικιακές ομάδες του πληθυσμού, και λέγονται πολλά και διάφορα για αυτό το θέμα τόσο στον δημόσιο διάλογο, όσο και σε ιδιωτικές συζητήσεις.

Σε ένα πρώτο επίπεδο άνθρωποι που δεν είναι αντίθετοι με το να έχουν δικαιώματα και οι «gay» –γιατί όλες, όλοι, όλ@ σε τελική ανάλυση παρά τον αυτοπροσδιορισμό μας είμαστε οι gay– αναρωτιούνται γιατί συνεχίζουμε να διεκδικούμε ακόμα «λυμένα ζητήματα», θεωρώντας το σύμφωνο συμβίωσης και το δικαίωμα στην αναδοχή ίσης αξίας και λειτουργίας θεσμούς με τον γάμο και την τεκνοθεσία.

 

Καλυμμένη ομοφοβία

 

Υπάρχει σαφώς εκτός από άγνοια και μια καλυμμένη ομοφοβία σε αυτή τη σκέψη, καθώς δεν μπορεί να θέλουμε να γίνουμε ίσα κι όμοια με τους «κανονικούς», κάτι λιγότερο είναι ό,τι πρέπει για μας, έτσι για να ξέρουμε και τη θέση μας στον κόσμο.

Μια άλλη μερίδα ανθρώπων θεωρεί ότι είμαστε «κορόιδα» να θέλουμε να βάλουμε τόσες συμβάσεις στις ως τώρα απελευθερωμένες ζωές μας. Κυκλοφορούν, λοιπόν, πολλά «επιχειρήματα» του τύπου «τι τον θέλετε τον γάμο, περιττά έξοδα και πεταμένα λεφτά» ή « εσείς είστε τυχεροί, όταν χωρίσετε παίρνετε το καπελάκι σας και φεύγετε και ούτε δικηγόροι, ούτε διαζύγια».

Υπάρχουν, βέβαια, και οι αθεράπευτα οπισθοδρομικοί που θεωρούν ότι θα μαγαρίσουμε τον θεσμό και αναφωνούν όπως η αείμνηστη Σαπφώ Νοταρά, «Σόδομα και Γόμορα!».

Ακόμα και μέσα στην ίδια την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα το queer κίνημα θεωρεί ότι εμείς που διεκδικούμε με τόση επιμονή γάμο και τεκνοθεσία είμαστε οι ομοκανονικοί του κινήματος, πλασμένοι κατ’ εικόνα και ομοίωση των ετεροκανονικών. Υπάρχει σίγουρα βάση σε αυτή την κριτική, καθώς στις κοινωνίες που έχει θεσμοθετηθεί γάμος για όλους και τεκνοθεσία βλέπουμε ότι αρκετοί ΛΟΑΤΚΙ+ άνθρωποι θέλουν να είναι μέρος του κυρίαρχου, mainstream, ετεροφυλόφιλου πολιτισμού, καθώς αντιλαμβάνονται τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία μας ανταμείβει όσους το κάνουν, αναγνωρίζοντάς τους ως τους πιο αποδεκτούς, ώστε να αξίζουν ορατότητα, και δικαιώματα.

 

Απαραίτητο βήμα για την κατοχύρωση δικαιωμάτων

 

Αν το δούμε αντικειμενικά, η ισότητα στον γάμο είναι τόσο σημαντική κυρίως γιατί από αυτήν απορρέουν δικαιώματα, που αλλιώς δεν θα αποκτηθούν ποτέ, όπως εκείνα που αφορούν τα παιδιά που μεγαλώνουν με ΛΟΑΤΚΙ+ γονείς. Ο γάμος αυτός καθαυτός δίνει δικαιώματα και παροχές που το σύμφωνο συμβίωσης δεν περιλαμβάνει. Χωρίς ισότητα στον γάμο ένα ομόφυλο ζευγάρι που μεγαλώνει 4 ή 5 παιδιά δεν θα έχει ποτέ τις παροχές που έχουν οι πολύτεκνες π.χ. ετερόφυλες οικογένειες. Χωρίς ισότητα στον γάμο ένας τρανς έγγαμος γονιός θα πρέπει να διαλέξει ανάμεσα στην οικογενειακή του ζωή και τον αυτοπροσδιορισμό του, αφού η νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου θέτει ζήτημα αγαμίας όσο δεν υπάρχει στο νομικό μας σύστημα γάμος για άτομα του ίδιου φύλου. Χωρίς ισότητα στον γάμο ένα ανάδοχο παιδί που οι φροντιστές του είναι ένα ομόφυλο ζευγάρι, δεν θα μπορέσει ποτέ να έχει ίδια κληρονομικά δικαιώματα με ένα άλλο ανάδοχο παιδί που φροντιστές του είναι ένα ετερόφυλο ζευγάρι κ.ο.κ.

Πολλά τέτοια θέματα διακρίσεων θα βρουν αυτοδίκαια λύση με τη θέσπιση της ισότητας στον γάμο, αλλά ταυτόχρονα θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μεγαλύτερη συμπεριληπτικότητα και σε πολλά άλλα πεδία όπου σήμερα υπάρχουν εξόφθαλμες διακρίσεις απέναντι στους ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπους, όπως στην εκπαίδευση, στην εργασία, στην υγεία. Ας δούμε ένα παράδειγμα, σήμερα στα σχολικά εγχειρίδια η μοναδική εικόνα «οικογένειας» είναι αυτή της ετεροκανονικής πυρηνικής, αλλά αν έχουμε ισότητα στον γάμο θα είναι πολύ δύσκολο για τον εκπαιδευτικό μηχανισμό να κρατήσει εκτός των σχολικών βιβλίων και των αναλυτικών προγραμμάτων οικογενειακούς σχηματισμούς με ΛΟΑΤΚΙ+ γονείς, εικόνες με δύο μαμάδες ή δύο μπαμπάδες κλπ, όταν την ίδια ώρα η πολιτεία αναγνωρίζει ως ισότιμες τις ομογονεϊκές οικογένειες.

 

Ζήτημα ισονομίας, όχι ομοκανονικότητας

 

Επομένως, δεν είναι ότι οι ΛΟΑΤΚΙ+ άνθρωποι έχουν καημό να φορέσουν νυφικό ή γαμπριάτικο κοστούμι, αλλά διεκδικούν το δικαίωμα του να μπορούν να τελούν γάμο, εάν κι εφόσον το επιθυμούν, γνωρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα επιφέρει και άλλες πολλές αλλαγές στις ζωές και την καθημερινότητά τους, ώστε να φτάσουμε κάποτε στην πραγματική ισότητα και ισονομία.

Μπορούμε, σαφώς, να μην καταλήξουμε στην ομοκανονικότητα, απλώς οφείλουμε να συνεχίσουμε να κατανοούμε και να αμφισβητούμε τον τρόπο με τον οποίο αυτή η αναγκαία για την ισότητα νομοθεσία ευνοεί το μοντέλο των δύο γονέων και ενισχύει τις δυαδικές κατασκευές ετεροφυλόφιλων / ομοφυλοφιλικών και αρσενικών / θηλυκών.

Μπορούμε σαφώς να μην καταλήξουμε στην ομοκανονικότητα, αν δούμε το αίτημα για γάμο και τεκνοθεσία στην πραγματική του διάσταση και όχι ως περιοριστική νομοθεσία, ασκώντας την κριτική μας σε ό,τι στηρίζει το εσωτερικευμένο ιδανικό της παραδοσιακής οικογένειας, ενθαρρύνοντας και όχι αποθαρρύνοντας τους πιο υπερβατικούς ή δημιουργικούς οικογενειακούς σχηματισμούς.

Τέλος, ρίχνοντας σε όλα τα παραπάνω μια αριστερή ριζοσπαστική ματιά, οφείλουμε στον δρόμο προς τα εμπρός να μην αφήσουμε κανέναν πίσω!

Ένα ΛΟΑΤΚΙ+ κίνημα που δίνει προτεραιότητα στα χρήματα, την εξουσία και τις μεταρρυθμίσεις που ωφελούν εκείνους που είναι ήδη προνομιούχοι, πρέπει να αμφισβητείται, καθώς δεν θα μας οδηγήσει σε πραγματική και χωρίς αποκλεισμούς απελευθέρωση και ισότητα.

Οφείλουμε να αντιληφθούμε τα προνόμιά μας απέναντι στους τρανς, στους ανάπηρους, στους πρόσφυγες, στους μετανάστες ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπους και να δούμε τις πολλαπλές διακρίσεις που βιώνουν ΛΟΑΤΚΙ+ άνθρωποι και για άλλες τους ταυτότητες σε έναν πολιτισμό που ο λευκός, ετερόφυλος, sis άντρας είναι κυρίαρχος και να κατανοήσουμε ότι αντανακλαστικά ο λευκός, sis, gay άντρας είναι επίσης προνομιούχος. Να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για όλες τις ετερότητες συνολικά και να θυμόμαστε την ιστορία μας: Οι αρχές του ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος βασίστηκαν σε μια ριζοσπαστική πολιτική που αμφισβητούσε συνεχώς τον εταιρικό καπιταλισμό, τον εθνικισμό και τον ρατσισμό και ταυτόχρονα να τιμάμε αυτήν την κληρονομιά της ριζοσπαστικής πολιτικής. Να δίνουμε προτεραιότητα στις ανάγκες και τις φωνές εκείνων που είναι πιο περιθωριοποιημένοι και λιγότερο προνομιούχοι. Μόνο τότε μπορούμε πραγματικά να εργαστούμε για μεγαλύτερη απελευθέρωση και ισότητα.

Στέλλα Μπελιά Η Στέλλα Μπελιά είναι νηπιαγωγός και πρόεδρος των «Οικογενειών Ουράνιο Τόξο». Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet