Οι προειδοποιήσεις πολλών αναλυτών για τις συνέπειες της πανδημίας και της επακόλουθης οικονομικής κρίσης σε μια σειρά «μη Δυτικές» χώρες αρχίζουν να επαληθεύονται με εκρηκτικό τρόπο. Την περασμένη εβδομάδα μιλούσαμε για τη Νότια Αφρική, όπου οι ταραχές συνεχίζονται έστω και σποραδικά, με κάποιες περιοχές να παραμένουν εκτός ελέγχου. Τώρα έρχεται μια χώρα της Βόρειας Αφρικής να επιβεβαιώσει τη θλιβερή αυτή πρόγνωση. Την περασμένη Κυριακή, ο πρόεδρος της Τυνησίας Κάις Σαγιέντ απέπεμψε από τα καθήκοντά του τον πρωθυπουργό Χισάμ Μεσίσι και αποφάσισε να αναστείλει τη λειτουργία του κοινοβουλίου.

Ουσιαστικά πρόκειται για μια απεγνωσμένη προσπάθεια να κατευνάσει την αυξανόμενη λαϊκή δυσαρέσκεια, στη χώρα που το 2011 πρωτοστάτησε στην αποκαλούμενη «Αραβική Άνοιξη» και μέχρι τώρα παρέμενε λίγο έως πολύ σε ένα δημοκρατικό μονοπάτι. Πάντως, τον περασμένο Ιανουάριο είχαν φανεί τα πρώτα σημάδια της αστάθειας, όταν με αφορμή την επέτειο των 10 χρόνων από την απομάκρυνση του Ζιν Ελ Αμπιντίν Μπεν Άλι και το αστυνομικού καθεστώτος του είχαν και πάλι ξεσπάσει βίαιες ταραχές με αφορμή τα περιοριστικά μέτρα κατά του κορονοϊού. Νωρίτερα στις εκλογές του 2019 είχε διαφανεί πόσο διχασμένη είναι η χώρα, αφού προέκυψε ένα πολυκομματικό και πολυδιασπασμένο κοινοβούλιο με το μετριοπαθές μεν, ισλαμιστικό δε κόμμα Ennahda (Ενάντα) να κερδίζει 51 από τις 217 συνολικά έδρες και να αναλαμβάνει τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Τα γεγονότα στην Τυνησία δεν αποτελούν έκπληξη, τουλάχιστον για εκείνους, που προειδοποιούν εδώ και καιρό ότι τα τεράστια οικονομικά προβλήματα, η εκτεταμένη ανεργία και η συνεχιζόμενη φτωχοποίηση που επιδεινώθηκαν μετά την πανδημία απειλούν να βάλουν ταφόπλακα στην οποιαδήποτε προσπάθεια εκδημοκρατισμού. Η covid-19 έδειξε στην κυβέρνηση τα όριά της και ενίσχυσε τη δυσπιστία απέναντί της. Από τα 12 εκατομμύρια του πληθυσμού της χώρας, μόλις το 7% έχει σήμερα εμβολιαστεί. Ο αριθμός των νεκρών ανέρχεται σε 18.000, ενώ στα δημόσια νοσοκομεία κυριαρχούν οι ελλείψεις που δεν επιτρέπουν στο προσωπικό να περιθάλψει αξιοπρεπώς πολλούς ασθενείς.

 

Μια ταραγμένη επέτειος

 

Την περασμένη Κυριακή, με αφορμή και την επέτειο για την κατάκτηση της ανεξαρτησίας της χώρας το 1956, η οργή έδειξε να ξεχειλίζει με νεαρούς διαδηλωτές να ξεχύνονται στους δρόμους και να ζητούν την παραίτηση της κυβέρνησης του Ennahda. Ακολούθησαν συμπλοκές με τις δυνάμεις ασφαλείας και εκτεταμένα επεισόδια. Ο πρόεδρος Σαγιέντ προχώρησε στην απόφαση αυτή, προκειμένου να κατευνάσει τα πνεύματα και προκαλώντας ποικίλες αντιδράσεις. Ορισμένοι εκπρόσωποι του φιλελεύθερου χώρου δήλωναν ικανοποιημένοι από την κατάργηση μιας κυβέρνησης των μετριοπαθών ισλαμιστών. Άλλοι αμφέβαλαν κατά πόσο θα είναι η απομάκρυνσή τους από την εξουσία. Και κάποιοι πιο ανήσυχοι σημείωναν ότι και ο πρόεδρος Σαγιέντ δεν φημίζεται για τα δημοκρατικά του αισθήματα, ενώ σε δημόσιες δηλώσεις του έχει δείξει να φανεί ότι δεν είναι καθόλου οπαδός της «διαφορετικότητας». Πατριαρχικές αντιλήψεις έχει εκφράσει και απέναντι σε αιτήματα του γυναικείου κινήματος. Ο 63χρονος πρόεδρος δεν έχει ακόμα διευκρινίσει αν και πότε θα γίνουν νέες εκλογές για την ανάδειξη ενός διαφορετικού κοινοβουλίου.

Οι πιο καχύποπτοι φοβούνται μια επανάληψη των όσων είχαν συμβεί στην Αίγυπτο το 2013. Τότε ο στρατός με την ηγεσία του στρατηγού και μετέπειτα προέδρου της χώρας Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι ανέτρεψε την κυβέρνηση των Μουσουλμάνων Αδελφών και ανέλαβε την εξουσία, υπό τις επευφημίες πάντως δεκάδων χιλιάδων στους δρόμους του Καΐρου. Από τότε η χώρα κυβερνάται με τη λογική της «σιδερένιας φτέρνας». Μένει λοιπόν να φανεί αν και στην Τυνησία θα έχουμε μια νίκη των κοσμικών έναντι των Ισλαμιστών ή απλώς μια αφορμή για να αναλάβει την εξουσία μια αυταρχική κάστα γύρω από το σημερινό πρόεδρο. Ο στρατός της Τυνησίας πάντως δεν διαθέτει ούτε την ισχύ ούτε τις παραδόσεις του αντίστοιχου της Αιγύπτου και σε γενικές γραμμές η ηγεσία του δεν έχει δείξει μεγάλη προθυμία να στρέφει τα όπλα της εναντίον διαδηλωτών.

 

Αλυσιδωτές αντιδράσεις

 

Το Ennahda αντέδρασε κατ' αρχήν σε ήπιους τόνους, με τον εκπρόσωπό του και πρόεδρο του παυθέντος κοινοβουλίου Ρασίντ Γκανούσι να καλεί σε ειρηνικές διαδηλώσεις και να προχωρά σε καθιστική διαμαρτυρία έξω από το «κλειδαμπαρωμένο» κοινοβούλιο. Φυσικά οι συγκρούσεις ανάμεσα σε οπαδούς του προέδρου και του Ennahda δεν λείπουν τις τελευταίες ημέρες από την ημερήσια διάταξη.

Ανεξάρτητα από όλα αυτά, αρκετοί είναι αυτοί που πιστεύουν ότι οι εξελίξεις στην Τύνιδα θα μπορούσαν να προκαλέσουν αλυσιδωτές αντιδράσεις στην ευρύτερη περιοχή. Το σίγουρο είναι ότι η Δύση απασχολημένη με τα δικά της εσωτερικά προβλήματα (και) λόγω της πανδημίας έχει μάλλον αδιαφορήσει για εξελίξεις σε περιοχές, που ειδικά για τους Ευρωπαίους είναι πολύ κοντινές της και δεν θα έπρεπε να αδιαφορεί για αυτές. Αξίζει επίσης προσοχής και το γεγονός ότι ο απομακρυνθείς πρωθυπουργός διατηρούσε παραδοσιακά καλές σχέσεις με την Τουρκία, κάτι που έχει προκαλέσει αρκετές ανησυχίες και στην Άγκυρα, σε μια περίοδο που ο Ταγίπ Ερντογάν μετράει αγωνιωδώς τους «φίλους και συμμάχους του».

Πρόσφατα άρθρα ( Διεθνή )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet