Η μικρή Αμάλ στην Αθήνα. Φωτογραφία: Νικόλας Κοκοβλής

 

 

 

«Σωστά σκεφτήκαμε όλους όσους εργάστηκαν μαζί μας και τις οικογένειες τους, αλλά κανείς δεν είχε το κουράγιο να προσφέρει καταφύγιο σε αυτούς που η ζωή τους βρίσκεται ακόμα σε κίνδυνο. Δεν μπορούμε να παριστάνουμε ότι το αφγανικό ζήτημα δεν μας αφορά, γιατί συμμετείχαμε σε αυτήν την αποστολή και μοιραζόμασταν τους στόχους και τις επιδιώξεις της», δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Νταβίντ Σασόλι, απογοητευμένος από τα συμπεράσματα της συνεδρίασης των ευρωπαίων υπουργών Εσωτερικών, την Τετάρτη 31 Μαρτίου, για τη διαχείριση των μελλοντικών προσφυγικών ροών από το Αφγανιστάν.

Το συμβούλιο των υπουργών μίλησε για αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας στις όμορες χώρες του Αφγανιστάν, όπου θα διαφύγουν πρώτα οι πρόσφυγες, τονίζοντας, όμως, ταυτόχρονα ότι θα αποτρέψουν την «επανάληψη ανεξέλεγκτων παράνομων μεταναστευτικών μετακινήσεων μεγάλης κλίμακας», σαν μην πρόκειται καν για πρόσφυγες.

Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και οι δηλώσεις του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, Νότη Μηταράκη. Άλλωστε εντός της χώρας το περιεχόμενό τους ήταν ακόμα πιο οξυμένο, όπως και ψευδές, αφού μιλούσε για ροές 38.000.000 προσφύγων, για αφύλαχτα σύνορα το 2015 και για παραβίαση της Συνθήκης της Γενεύης αν δοθεί άσυλο σε αφγανούς πρόσφυγες από την Ελλάδα!

 

Νομικό και ανθρωπιστικό καθήκον η υποδοχή

 

«Φύλαξη των συνόρων πάντα γινόταν, αλλά αυτή φτάνει μέχρι τα όρια του διεθνούς δικαίου και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Το 2015 η χώρα και ο λαός της έκανε το ανθρωπιστικό και νομικό της καθήκον μπροστά στη μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση μετά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο, γεγονός που αναγνωρίστηκε διεθνώς. Ο κ. Μηταράκης μιλάει τώρα για “ορδές μεταναστών”, αμφισβητώντας έτσι ακόμα και την επικινδυνότητα των Ταλιμπάν. Δεν έχει αναστείλει επίσημα ούτε τις επιστροφές στο Αφγανιστάν, όπως έχουν πράξει τόσες χώρες, και συνεχίζει να θεωρεί την Τουρκία σαν ασφαλή τρίτη χώρα γι’ αυτούς, τη στιγμή που δεν έχει υπογράψει τη Συνθήκη της Γενεύης για πολίτες άλλων χωρών πέραν της Ευρώπης και έχουν καταγραφεί πολλά περιστατικά επαναπροώθησής τους στο Αφγανιστάν», τονίζει στην «Εποχή» ο Γιώργος Ψυχογιός, βουλευτής Κορίνθου και τομεάρχης Μεταναστευτικής Πολιτικής ΣΥΡΙΖΑ.

Την ίδια στιγμή που η Ελλάδα και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες προσπαθούν να απέλθουν των ευθυνών τους και του καθήκοντός τους, οι αφγανοί πολίτες, ιδιαίτερα οι γυναίκες, έχουν ξεκινήσει ήδη να βιώνουν τον τρόμο του καθεστώτος των Ταλιμπάν, παρά το πιο ήπιο προσωπείο που προσπαθούν να έχουν προς το παρόν. «Οι Ταλιμπάν θέλουν να δείξουν ότι το καθεστώς τους δεν θα είναι όπως στο παρελθόν, αλλά ήδη ανακοίνωσαν ότι απαγορεύεται να ακούγεται γυναικεία φωνή στα μίντια και πως στα πανεπιστήμια και τα σχολεία οι γυναίκες και τα κορίτσια θα πρέπει να βρίσκονται και να κάθονται μακριά απ’ όπου υπάρχουν άνδρες και αγόρια. Έχοντας περάσει δύο φορές από τις φυλακές των Ταλιμπάν, γνωρίζω καλά ότι η ανθρώπινη ζωή δεν έχει καμία αξία γι’ αυτούς. Το μόνο που αναγνωρίζουν είναι η απόλυτη υπακοή σε αυτό που πιστεύουν ότι λέει η Σαρία. Είναι ντροπή, λοιπόν, να λέγεται ότι οι Αφγανοί είναι μετανάστες και όχι πρόσφυγες, απλά επειδή θα έχουν περάσει από την Τουρκία», σημειώνει ο Γιονούς Μουχαμαντί, πρόεδρος του Ελληνικού Φόρουμ Προσφύγων και μέλος της επιτροπής Εμπειρογνωμόνων της Κομισιόν σε ζητήματα Μετανάστευσης και Ασύλου.

Προσθέτει δε πως «η Τουρκία είναι γνωστό πως εργαλειοποιεί το προσφυγικό για οικονομικούς πολιτικούς και γεωπολιτικούς λόγους πίεσης της Ευρώπης και αυτό μάλλον θα προσπαθήσει να πράξει πάλι. Η απάντηση, όμως, δεν μπορεί να είναι η ξενοφοβία και η καταπάτηση του διεθνούς δικαίου. Η υποδοχή των αφγανών προσφύγων είναι ευθύνη όλης της Ευρώπης, ώστε καμία χώρα να μην είναι μόνη της μπροστά σε αυτό το φαινόμενο και να γίνει αποθήκη ψυχών, ούτε η Ελλάδα, ούτε οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες του Νότου, ούτε όμως η Τουρκία. Και να μην φοβάται ο κ. Μηταράκης, 38.000.000 είναι όλοι οι Αφγανοί, εκ των οποίων τα 6 εκατ. είναι χρόνια τώρα εκτοπισμένοι, 25.000 στην Ελλάδα. Και αυτή τη φορά δεν θα μιλάμε για εκατομμύρια».

Η κυβέρνηση, όμως, δεν φαίνεται να έχει κανέναν σκοπό να πιέσει προς αυτή την κατεύθυνση, αφού όπως επισημαίνει και ο Γιώργος Ψυχογιός, αντί να ζητήσει διαμοιρασμό της υποδοχής από την ΕΕ και πρόγραμμα επανεγκαταστάσεων με ποσοστώσεις για τα κράτη-μέλη, μέσω ασφαλών διόδων και με διαδικασίες που θα ολοκληρώνονται σε ευρωπαϊκό έδαφος, «πανηγυρίζει που η Ευρώπη δεν θα δεχτεί μετακινήσεις αφγανών προσφύγων και επενδύει στα κλειστά σύνορα και στις χώρες πρώτης υποδοχής σαν να είναι ασπίδα, όπως ακριβώς υποστηρίζει το ακροδεξιό μπλοκ».

 

Νομοσχέδιο αποτροπής

 

Άλλωστε η πίστη της στο δόγμα της αποτροπής καταδεικνύεται και από το νομοσχέδιο που ψηφίστηκε την Παρασκευή στη Βουλή, όπου, μεταξύ άλλων: προωθείται η κατάχρηση των επιστροφών και των απελάσεων, ιδρύονται κλειστά κέντρα κράτησης σε κάθε κέντρο υποδοχής στα σύνορα, δίνεται η δυνατότητα σιωπηρής απόρριψης του αιτήματος οικειοθελούς αποχώρησης, δηλαδή δεν θα το γνωρίζει ο αιτών, ορίζεται παράβολο για τις αιτήσεις ασύλου μετά τον β’ βαθμό, ώστε να δυσχεραίνεται η πρόσβαση σε αυτό, οι επιτροπές ασύλου πια δεν θα μπορούν να χορηγούν άδεια για ανθρωπιστικούς λόγους (αναπηρίες, προβλήματα υγείας, ψυχικά νοσήματα κτλ) σε όσους απορρίπτεται το αίτημα ασύλου, αλλά εμπίπτουν σε αυτές τις ευάλωτες ομάδες, παραπέμποντας τη διαδικασία κατά βούληση στα αστυνομικά τμήματα, ουσιαστικά δηλαδή πρόκειται για κατάργηση αυτής της άδειας. Καταργείται επίσης μετά το 2022 το εργόσημο για τους παράτυπους μετανάστες, ξαναγυρίζοντας τη χώρα πλήρως σε εποχές Μανωλάδας, και ποινικοποιεί τη διάσωση στη θάλασσα από ανθρωπιστικές οργανώσεις.

Σημειώνεται δε πως το εν λόγω νομοσχέδιο ήρθε στην Ολομέλεια της Βουλής με fast track διαδικασίες, με μείωση της συμμετοχής των εξωκοινοβουλευτικών φορέων στην αρμόδια επιτροπή και χωρίς να λάβει υπόψιν καμία πρόταση ή ένσταση αυτών και της αντιπολίτευσης συνολικά. «Αυτό ήταν πραγματικά πρωτόγνωρο στις κοινοβουλευτικές διαδικασίες και φαίνεται ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει ακάθεκτη να παραβιάζει και να ξηλώνει εγγυήσεις που προκύπτουν από τους διεθνείς κανόνες δικαίου, αυξάνοντας τους αόρατους ανθρώπους που βρίσκονται σε καθεστώς ανασφάλειας. Μετατρέπει την χώρα σε αποθήκη ψυχών, φέρνοντας ταυτόχρονα πολύ επικίνδυνες διατάξεις για τις ανθρώπινες ζωές στη θάλασσα, αφού ποινικοποιεί τη διάσωση από ανθρωπιστικές οργανώσεις, που τόσα χρόνια συνεργάζονται με το λιμενικό στη λογική του δικαίου της θάλασσας και του ανθρωπισμού. Η χώρα μας είναι σίγουρο πως στο μέλλον θα καταδικαστεί για αυτές τις απάνθρωπες διατάξεις που ψηφίζει η κυβέρνηση», καταλήγει ο Γιώργος Ψυχογιός.

 

* * *

 

Ρατσιστικό μίσος ακόμα και απέναντι σε μια κούκλα

 

«Τι θα κάναμε για να υποδεχτούμε ένα εννιάχρονο κορίτσι από τη Συρία, που ψάχνει τη μητέρα της, στο σχολείο μας, στη γειτονιά μας;», αυτό το ερώτημα θέλει να μας κάνει να σκεφτούμε το κινητό φεστιβάλ τέχνης «Η μικρή Αμάλ», όπως περιγράφει στην «Εποχή» η Γιολάντα Μαρκοπούλου, σκηνοθέτρια και υπεύθυνη παραγωγής για την Ελλάδα, για την κούκλα 3,5 μέτρων με τη μορφή μίας προσφυγοπούλας, που θα διασχίσει πολλές χώρες στην Ευρώπη, ώστε να μεταδώσει το μήνυμα για τα ασυνόδευτα ανήλικα «Μην μας ξεχνάτε», με τα γεγονότα στο Αφγανιστάν να το κάνουν πιο επίκαιρο από ποτέ.

Η Αμάλ ξεκινώντας από την Τουρκία, έχει επισκεφτεί την Χίο, τα Ιωάννινα, τα Τρίκαλα, την Λάρισα, την Ελευσίνα και την Αθήνα, ενώ από τον Πειραιά θα βάλει πλώρη για την Ιταλία και στη συνέχεια για άλλες χώρες της Ευρώπης. Σε κάθε πόλη που πηγαίνει, «σχεδιάζονται καλλιτεχνικά δρώμενα που συσπειρώνουν τους τοπικούς καλλιτέχνες, εκπαιδευτικούς κ.ά., που συμβάλλουν με διάφορα δρώμενα και έτσι η Αμάλ μέσα από αυτά γνωρίζει κάτι για την ιστορία της κάθε πόλης και τα παιδιά και οι μεγάλοι γνωρίζουν τη δική της ιστορία, προωθώντας με αυτόν τον τρόπο τον βασικό μας στόχο, που είναι η συνομιλία και η αλληλεπίδραση», εξηγεί η Γιολάντα Μαρκοπούλου.

Παρόλ’ αυτά, το ρατσιστικό μένος κάποιων φαίνεται να είναι τόσο μεγάλο, που ξεσηκώθηκαν ακόμα και μπροστά σε ένα καλλιτεχνικό δρώμενο που αναφέρεται σαν ιστορία και σαν συμμετοχή σε παιδιά. Έτσι, ο δήμος Καλαμπάκας δεν δέχτηκε καν την υποδοχή του φεστιβάλ στην πόλη, ενώ στη Λάρισα κατά την διεξαγωγή του, συγκεντρώθηκε ομάδα ακροδεξιών ατόμων που προπηλάκισαν το κοινό και τους συμμετέχοντες. «Δυστυχώς αυτά τα περιστατικά δίνουν και μια πραγματική διάσταση στην ιστορία της μικρής Αμάλ. Όπως ένα κορίτσι πρόσφυγας, εννιά ετών, μπορεί να μην είναι αποδεκτό παντού και να αντιμετώπιζε τέτοιες συμπεριφορές, όπως όντως έχει συμβεί στο παρελθόν, έτσι συνέβη και τώρα», υπενθυμίζει η υπεύθυνη παραγωγής, επιβεβαιώνοντας τη σημασία του μηνύματος του φεστιβάλ, γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε τους πρόσφυγες.

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet