Στιγμιότυπο από τη φοιτητική διαδήλωση στην Αθήνα σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τον λαό της Χιλής (25/11/1973)

 

 

 

Η εγκαθίδρυση της ελληνικής χούντας βρήκε τον Εντουάρντο Φρέι Μοντάλβα στην ηγεσία της Χιλής. Το αμφιλεγόμενο μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα του χριστιανοδημοκράτη πολιτικού ξεσήκωσε, εντούτοις, αρκετές αντιδράσεις που οδήγησαν στην εκλογική ήττα του 1970. Τη διακυβέρνηση της χώρας ανέλαβε ακολούθως ο Σαλβαδόρ Αλιέντε της Λαϊκής Ένωσης (UP - Unidad Popular) που αποτελούσε μια συμμαχία αριστερών, αριστερόστροφων, σοσιαλιστικών και κομμουνιστικών δυνάμεων.

Η κυβέρνηση του Αλιέντε εγκαινίασε ένα ευρύτατο κυβερνητικό πρόγραμμα που προέβλεπε κρατικοποιήσεις, εθνικοποιήσεις, περιορισμό των αμερικάνικων εταιρικών προνομίων και αναδασμό της γης. Οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ ξεκίνησαν τότε μια σειρά παρασκηνιακών ενεργειών για να αποσταθεροποιήσουν την κυβέρνηση της Χιλής και να προωθήσουν τα συμφέροντα της υπερδύναμης. Το Σεπτέμβριο του 1973, ξέσπασε έτσι ένα αιματηρό πραξικόπημα που οδήγησε στη δικτατορία του Πινοσέτ.

 

Με μεγάλο ενδιαφέρον

 

Μία μερίδα του αριστερού ελληνικού αντιδικτατορικού Τύπου (Η Μαμή κ.ά.), που παρακολουθούσε με μεγάλο ενδιαφέρον την άνοδο του Αλιέντε, γνώριζε τις δυσκολίες που έπρεπε να υπερκεράσει ο χιλιανός πολιτικός, στήριζε τις αγροτικές και εργατικές φιλοκυβερνητικές Επιτροπές Λαϊκής Ενότητας και έβλεπε θετικά τις προγραμματικές υποσχέσεις για εθνικοποιήσεις και κρατικοποιήσεις. Παρ’ όλα αυτά επέκρινε τους νέους κυβερνώντες γιατί δεν προχωρούσαν αρκετά και επειδή δεν σχημάτιζαν μια μαρξιστική επαναστατική κυβέρνηση.

Ακόμα καυτηρίαζε τους χιλιανούς καπιταλιστές που δραστηριοποιούνταν στην βαριά βιομηχανία και τους μεγαλογαιοκτήμονες της χώρας διότι πίστευε ότι μετανάστευαν στο εξωτερικό, «μαζί με τα παχιά τους πορτοφόλια», επειδή φοβούνταν τις εθνικοποιήσεις και κατέκρινε «προφητικά» τις δεξιές δυνάμεις της Χιλής και την CIA, καθώς θεωρούσε πως σκόπευαν να σαμποτάρουν τις επερχόμενες αλλαγές για να εξυπηρετήσουν τα προαναφερθέντα μεγάλα συμφέροντα.

 

Σε σύγκριση με τον Φιντέλ Κάστρο

 

Ένα μετριοπαθέστερο κομμάτι του αντιδικτατορικού Τύπου (Ελεύθερη Ελλάδα κ.ά.) αναφέρθηκε, από μία άλλη πλευρά, στους «δέκα μπράβους που φρουρούσαν ακατάπαυστα τον Αλιέντε» ώστε να δικαιολογήσει τα αυξημένα μέτρα ασφαλείας λόγω της έντονης φημολογίας για πραξικόπημα της δεξιάς και έπλεξε το εγκώμιο του πρωθυπουργού γιατί «ήταν ένας διανοούμενος που είχε κατέβει πολύ κοντά στο λαό, που είχε ψηθεί στις συνεδριάσεις κι είχε διατηρήσει τον αέρα του εθνικού ηγέτη».

Έπειτα έκανε, μάλιστα, μια πολύ ενδιαφέρουσα σύγκριση ανάμεσα στον Αλιέντε και στον Φιντέλ Κάστρο που αναδείκνυε τις διαφορές των δύο φημισμένων ηγετών. Ο πρώτος ανήλθε στην εξουσία με τα ψηφοδέλτια και ο δεύτερος με τη δύναμη των όπλων∙ ο Κουβανός επικράτησε σχετικά γρήγορα και ο Χιλιανός ακολούθησε αργές, χρονοβόρες, πολιτικές διαδικασίες. «Ο Αλιέντε δεν θέλει να γίνει δεύτερος Κάστρο της Λατινικής Αμερικής», σημείωνε ένα άρθρο. «Θέλει να εμφανίζεται σαν πρώτος Salvador [που σημαίνει Σωτήρας]».

 

Εκδηλώσεις συμπαράστασης

 

Ο κομμουνιστικός Τύπος (Φωνή της Νεολαίας, Οδηγητής κ.ά.) χαιρέτισε τον αντιπρόσωπο της ΚΝΕ που συμμετείχε, μαζί με απεσταλμένους άλλων 34 διεθνών και τοπικών οργανώσεων, στο 7ο Συνέδριο της κομμουνιστικής νεολαίας της Χιλής διότι έλαβε μέρος σε μια «μεγαλειώδη και μαχητική συγκέντρωση που υποδέχτηκε με εκδηλώσεις φιλίας και αλληλεγγύης τους αγώνες της ελληνικής νεολαίας εναντίον της φασιστικής στρατιωτικής δικτατορίας».

Επίσης φιλοξένησε ένα τηλεγράφημα της Κ.Ε. του ΚΚΕ προς το αδελφό κόμμα της Χιλής που εξέφραζε την ολόθερμη συμπαράσταση της παράταξης, των εργαζομένων και των λοιπών προοδευτικών πολιτών «για τις προκλήσεις και την εγκληματική δραστηριότητα της αντίδρασης και του ιμπεριαλισμού». Η επιτροπή ήταν, παρ’ όλα αυτά, σίγουρη για την αποτυχία των κακόβουλων σχεδίων λόγω των σοσιαλιστικών χωρών και των φιλελεύθερων δυνάμεων του κόσμου που θα έσπευδαν να στηρίξουν τη δίκαιη υπόθεση του χιλιανού λαού. Δυστυχώς, όμως, έπεσε έξω. Πολύ σύντομα.

 

 

Έκκληση αλληλεγγύης

 

Στις 20 Σεπτεμβρίου του 1973, ο παράνομος Τύπος καυτηρίαζε τις ιμπεριαλιστικές χώρες, τις δυνάμεις της κοινωνικής αντίδρασης, τα «παμφάγα μονοπώλια», τους ντόπιους μεγαλογαιοκτήμονες και τη «σατανική CIA» γιατί πίστευε πως είχαν δημιουργήσει ένα οικονομικό χάος που σαμποτάρισε τη Χιλή, διότι έβλεπε πως είχαν προσφύγει στην ωμή βία και στις πολιτικές δολοφονίες και επειδή θεωρούσε πως είχαν πραγματοποιήσει τελικά το πραξικόπημα για να «σταματήσουν την πορεία του χιλιανού λαού προς την ελευθερία και τη δικαιοσύνη».

Έπειτα, εξέφραζε την ειλικρινή συμπαράσταση του ελληνικού λαού που «έβλεπε τις ίδιες εκείνες δυνάμεις του σκότους, της βίας και της συνωμοσίας που δολοφόνησαν και την δική του ανεμική δημοκρατία πριν εξίμισι χρόνια», επαινώντας την ειρηνική χιλιανή πορεία προς το σοσιαλισμό, την ελπίδα που γέννησε στους υπόλοιπους λαούς της Λατινικής Αμερικής και φυσικά τον ανατραπέντα Αλιέντε που «αγωνιζόταν να οδηγήσει τη χώρα του στη δημοκρατική και σοσιαλιστική αναγέννηση με σεβασμό της συνταγματικής νομιμότητας».

Σύντομα φιλοξένησε, μάλιστα, μια «δραματική και επείγουσα» έκκληση που καλούσε τους φιλελεύθερους πολίτες όλου του κόσμου να συμπαρασταθούν στον δοκιμαζόμενο χιλιανό λαό και ένα τηλεγράφημα του ΚΚΕ Εσωτερικού που ζητούσε τη διαμεσολάβηση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Κουρτ Βάλντχαϊμ για να σωθεί ο επικεφαλής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Χιλής Λουίς Κορβαλάν, να καταδικαστεί το πραξικόπημα του Πινοσέτ, να απελευθερωθούν οι πολιτικοί κρατούμενοι και να σταματήσουν οι διωγμοί.

Επίσης, υιοθέτησε μια έκκληση της γενικής γραμματέως της Κομμουνιστικής Νεολαίας της Χιλής που ζητούσε την συμπαράσταση της διεθνούς κοινής γνώμης, την καταδίκη του πραξικοπήματος και την ενίσχυση της παγκόσμιας αλληλεγγύης, εκφράζοντας την θερμή υποστήριξη των ελλήνων φοιτητών προς την ομοιοπαθή χιλιανή νεολαία που αντιμετώπιζε παρόμοια προβλήματα λόγω της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. «Οι έλληνες νέοι», έγραφε ένα άρθρο, «ήταν αποφασισμένοι να αγωνιστούν αποφασιστικά για την ανατροπή της δικτατορίας και το σάρωμα του αμερικανικού ιμπεριαλισμού... συμβάλλοντας στον κοινό δημοκρατικό αγώνα σε παγκόσμια κλίμακα».

 

Ενάντια στον στρατιωτικό φασισμό και τον ιμπεριαλισμό

 

Κάποια έντυπα χρησιμοποίησαν ένα πολύ έντονο ύφος για να καταδικάσουν απερίφραστα το πραξικόπημα του Πινοσέτ που στοχοποίησε άμεσα τους κομμουνιστές της Χιλής και επικεντρώθηκαν στη «φασιστική και ημιφασιστική, φιλελεύθερη και ημιφιλελεύθερη, δημοκρατική και αντιδραστική» χιλιανή δεξιά για να υπογραμμίσουν κάποιες ομοιότητες με την αντίστοιχη παράταξη της Ελλάδας και το ρόλο που διαδραμάτιζε στην ταραχώδη ελληνική πολιτική ζωή.

Η κομμουνιστική νεολαία (Οδηγητής) κατέκρινε τους «πράκτορες των γιάγκηδων χιλιανούς στρατοκράτες» που έστηναν στρατοδικεία για να καταδικάσουν δημοκρατικούς αξιωματικούς και υπαξιωματικούς του χιλιανού στρατού και αναφέρθηκε στην αντίσταση του λαού της Χιλής, στις εκκλήσεις για απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων, στις συγκεντρώσεις συμπαράστασης που έγιναν ανά τον κόσμο και στο αίτημα για τη σωτηρία του Κορβαλάν.

Αργότερα, δημοσίευσε επίσης ένα μήνυμα του γραμματέα της Σοσιαλιστικής Νεολαίας της Χιλής που εξέφραζε την ευγνωμοσύνη του χιλιανού λαού για τη συμπαράσταση των ελλήνων δημοκρατών. «Σας σφίγγουμε συντροφικά κι ειλικρινά το χέρι, παλεύοντας στο ίδιο χαράκωμα [...] τον στρατιωτικό φασισμό και τον ιμπεριαλισμό», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Είμαστε σίγουροι για την τελική νίκη που βασίζεται στην ενότητα όλων των αντιφασιστικών και αντιιμπεριαλιστικών δυνάμεων».

Μια έκδοση του Συλλόγου Ελλήνων Φοιτητών Μονάχου, φιλοξένησε, τέλος, μία αρκετά μεγάλη ανάλυση που στηλίτευε σφοδρά την χιλιανή αστική τάξη και την αμερικάνικη εξωτερική πολιτική διότι εκτέλεσαν το πραξικόπημα για να σταματήσουν το πείραμα της μετάβασης στον σοσιαλισμό. Το δίδαγμα ήταν ξεκάθαρο, σύμφωνα με το συγκεκριμένο παράνομο αντιδικτατορικό περιοδικό: ο λαός έπρεπε να απαντήσει με βία στη βία της άρχουσας τάξης – εάν δεν ήθελε, βέβαια, να συντριβεί και να θρηνήσει νέα θύματα.

Χάρης Δ. Ραϊτσίνης Ο Χάρης Δ. Ραϊτσίνης είναι διδάκτορας της Ιστορίας των ΜΜΕ του ΑΠΘ Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet