Σήμερα, Σάββατο 18 Σεπτεμβρίου 2021, εγκαινιάζεται η Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή στη Σάμο. Είναι η πρώτη από τις νέου τύπου ΚΕΔΝ που αναμένεται να λειτουργήσουν επίσης στην Κω, τη Λέρο, τη Χίο και τη Λέσβο. Και μόνο από τις φωτογραφίες του χώρου που κυκλοφορούν, αναδύεται μια απόκοσμη αίσθηση. Ένα γκέτο φαραωνικών διαστάσεων στη μέση του πουθενά, ένα αχανές φρούριο από παρατεταγμένα λευκά κοντέινερς. Όπως, άλλωστε, διατυπώνεται σε δελτίο τύπου του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου «η νέα δομή της Σάμου, μαζί με τη λειτουργία του Προαναχωρησιακού Κέντρου Κράτησης (ΠΡΟΚΕΚΑ) αναμένεται να λειτουργήσει ως αποτρεπτικός παράγοντας για νέες αφίξεις στο νησί».

Αποτροπή: η λέξη–κλειδί για την πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση στο προσφυγικό. Αποτροπή με όλα τα μέσα, σημειολογικά, λεκτικά, νομοθετικά, πρακτικά. Ας πάρουμε το παράδειγμα των ΚΕΔΝ. Η αποτροπή είναι παντού παρούσα από την κατασκευή τους, που μοιάζει με μια τεράστια στοιχισμένη φυλακή, από τις βαριά φορτισμένες λέξεις «κλειστή» και «ελεγχόμενη», μέχρι την υπέρμετρη αυστηροποίηση των διατάξεων για τη διοικητική κράτηση των αιτούντων άσυλο –που από απώτατη εξαίρεση επιχειρείται να γίνει κανόνας– και τελικά θα οδηγήσει σε δεκάδες χιλιάδες φυλακισμένους στα νησιά του Αιγαίου.

Αποτροπή, επίσης, σε όλα τα επίπεδα… Από το χαλύβδινο τείχος και το επικοινωνιακό σόου στον Έβρο, τη συνεχή ρητορική περί απελάσεων, επιστροφών, μηδενικών ροών, παράνομων οικονομικών μεταναστών, τη θεσμοθέτηση καταλόγων «ασφαλών χωρών» και τον χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως ασφαλούς τρίτης χώρας, μέχρι την ποινικοποίηση της διάσωσης στη θάλασσα και τα pushbacks στο Αιγαίο.

Το κρεσέντο αυτό αποτυπώνει όχι μόνο την απανθρωπιά και την ξεκάθαρα ακροδεξιά πολιτική της κυβέρνησης, αλλά και την κατάφωρη παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων και διατάξεων του διεθνούς και ενωσιακού δικαίου. Η Σύμβαση της Γενεύης του ΟΗΕ, που από το 1951 αποτελεί το διεθνές νομικό πλαίσιο για τους πρόσφυγες, μοιάζει πλέον με «κουρελόχαρτο» στα χέρια του Μηταράκη και της λοιπής πολιτικής ηγεσίας που εμπλέκεται στη διαχείριση του προσφυγικού. Βασικές αρχές της Σύμβασης, όπως η μη επαναπροώθηση, η εξατομικεύμενη εξέταση της αίτησης ασύλου ανεξαρτήτως χώρας καταγωγής, η οικογενειακή ενότητα, έχουν πλήρως ανατραπεί.

Κι όμως, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου είχε το θράσος να αναφερθεί πρόσφατα στη Σύμβαση αυτή, σε ομιλία του στη Βουλή, για να υποστηρίξει μάλιστα ότι «η Ελλάδα δεν θα δεχθεί, όπως την περίοδο 2015–2019, να είναι η πύλη εισόδου στην Ευρώπη για παράνομες μεταναστευτικές ροές, κατά παράβαση του άρθρου 31 της Συνθήκης της Γενεύης». Ισχυρίστηκε, δηλαδή, ότι η Ελλάδα παραβίαζε τις διεθνείς της υποχρεώσεις κατά τη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, παρουσιάζοντας ότι η ίδια η Σύμβαση απαγορεύει την παράνομη είσοδο στη χώρα ανθρώπων που επιθυμούν να αιτηθούν άσυλο.

Αλήθεια, τι αναφέρεται στο άρθρο 31; Το άρθρο αυτό έχει τίτλο «πρόσφυγες παρανόμως διαμένοντες επί του εδάφους της χώρας της εισδοχής». Σε αυτόν τον τίτλο μάλλον έμεινε ο υπουργός, για να στηρίξει το στρεβλό επιχείρημά του. Βέβαια, αν διαβάσει κανείς τη διάταξη, εύκολα καταλαβαίνει ότι προβλέπει ακριβώς το αντίθετο, την υποδοχή και προστασία, δηλαδή, όσων ανθρώπων εισέρχονται χωρίς άδεια «απ' ευθείας εκ χώρας ένθα η ζωή ή η ελευθερία αυτών ηπειλείτο», με την προϋπόθεση αυτοί να παρουσιαστούν στις αρχές και να δώσουν επαρκείς εξηγήσεις, με απλά λόγια να καταγραφούν ως αιτούντες άσυλο. Η αντίθεση μεταξύ της δήλωσης του υπουργού και της πραγματικότητας, μάς οδηγεί σε δύο ενδεχόμενα: Είτε ότι στο υπουργείο δεν έχουν διαβάσει καλά–καλά ούτε το βασικό διεθνές κείμενο που αφορά στο προσφυγικό και εκτίθενται ανεπανόρθωτα δημοσίως, είτε ότι πρόκειται για τόσο συνειδητοποιημένη πολιτική αλητεία, που φτάνουν στο σημείο να στρεβλώσουν σκόπιμα τις διεθνείς νομικές υποχρεώσεις της χώρας, που οι ίδιοι καταπατούν, ώστε να εξυπηρετήσουν την πολιτική τους.

Είναι ξεκάθαρο ότι η Ελλάδα πλέον έχει βαλθεί να αναλάβει τον ρόλο του κακού συνοριοφύλακα της Ευρώπης. Είναι, όμως, η Ευρωπαϊκή Ένωση άμοιρη ευθυνών; Προφανώς και όχι. Τόσο οι ενέργειες, όσο και η παθητικότητα που έχει επιδείξει πολλές φορές η ΕΕ υποδαύλισαν τέτοιες ακραίες πολιτικές. Από το 2016, όταν έκλεισαν τα σύνορα των χωρών του Βίσεγκραντ και υπογράφηκε η Κοινή Δήλωση ΕΕ–Τουρκίας, ξεκίνησε η αρχή του τέλους για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την προσφυγική πολιτική, όπως τη γνωρίζαμε έως τότε. Η Ευρώπη άνοιξε έκτοτε έναν δυσοίωνο δρόμο, που ακόμα και οι πιο μετριοπαθείς ηγέτες της, όπως ο Μακρόν, έδειξαν πρόθυμοι να φέρουν (αντι)προσφυγικά νομοσχέδια και να προτείνουν ακόμη και «έξω–εδαφική» εξέταση των αιτήσεων ασύλου εκτός Ευρώπης, σε χώρες της Βόρειας Αφρικής. Πάνω σε αυτόν τον δρόμο πάτησαν οι πιο πρόθυμοι, όπως ο Σαλβίνι, ο Όρμπαν, ο Κουρτς και τώρα η κυβέρνηση Μητσοτάκη, για να οδηγήσουν την ευρωπαϊκή προσφυγική πολιτική στην πλέον επικίνδυνη στροφή της.

Σήμερα, λοιπόν, εγκαινιάζεται η πρώτη από τις Κλειστές Ελεγχόμενες Δομές στη Σάμο, «έργα εγκεκριμένα και χρηματοδοτούμενα 100% από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή», όπως μας ενημερώνει το υπουργείο. Η γενικότερη δυστοπία που τείνει να δηλητηριάσει κάθε έκφανση κοινωνικής πολιτικής, φαίνεται ότι βρίσκει το πιο πρόσφορο έδαφος, για να διεισδύσει και να αποτελειώσει πρώτα τους κατατρεγμένους αυτής της γης, τους πρόσφυγες. Άραγε, ως κοινωνία θα κοιτάμε απλά αυτή τη θηλιά να σφίγγει ολοένα και περισσότερο, πνίγοντας τον λαιμό τους και –αργά ή γρήγορα– τον δικό μας ή θα αντιδράσουμε, για να αναπνεύσουμε ξανά όλοι μαζί;

Σωτηρία Χήρα Η Σωτηρία Χήρα είναι νομική σύμβουλος του Generation 2.0 RED. Περισσότερα Άρθρα
Πρόσφατα άρθρα ( Κοινωνία )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet