Φωτογραφία: Νικόλας Κοκοβλής

 

 

 

Αφού στοχοποίησε τη νέα γενιά για τη διασπορά της πανδημίας, αφού την κατέστειλε με ΜΑΤ στις πορείες, στις πλατείες και τους κινηματογράφους, αφού πάγωσε τον κατώτατο μισθό και επέβαλλε την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) με αποτέλεσμα να μείνουν εκτός πανεπιστημίων περίπου 40.000 μαθήτριες και μαθητές, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θυμήθηκε στη ΔΕΘ να απευθυνθεί σε αυτή, δηλώνοντας πως είναι βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης.

 

Εκλογικές στοχεύσεις

 

«Είναι προφανές ότι ο Μητσοτάκης –που ανησύχησε από τα εκλογικά του αποτελέσματα και το 2019 στη νεολαία– παρακολουθεί τις δημοσκοπήσεις, που δείχνουν την τεράστια αποξένωση της ΝΔ από αυτή. Έτσι, φροντίζει να προβάλλει μέτρα για να δελεάσει τους/ις 18-29 ετών (προσοχή, όχι 30, ούτε 28). Ακριβώς, δηλαδή, τη φέτα ηλικιών στην οποία οι δημοσκόποι συνήθως χωρίζουν τη νεολαία. Υπάρχουν, βέβαια, και άλλοι τρόποι, και μάλιστα ενδεχομένως πιο κατάλληλοι στην παρούσα συγκυρία, να οριοθετήσουμε τους/ις νέους/ες. Θα ήταν αστείο αυτό που συμβαίνει με τις πολιτικές στήριξης των νέων, έτσι όπως γίνεται, και ατράνταχτο παράδειγμα της πρωταρχικά επικοινωνιακής πολιτικής, έναντι οποιουδήποτε άλλου είδους πολιτικής που κάνει αυτή η κυβέρνηση, αν δεν ήταν τόσο επικίνδυνο και αδιέξοδο», σχολιάζει στην «Εποχή» η Μαρώ Παντελίδου Μαλούτα, ομότιμη καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο ΕΚΠΑ.

Δεν είναι τυχαία δε και η χρονική στιγμή που αποφάσισε να κάνει αυτή τη στροφή, καθώς, όπως εξηγεί η Αλεξάνδρα Κορωναίου, καθηγήτρια Κοινωνιολογίας, κοσμητόρισσα της σχολής Κοινωνικών Επιστημών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, «η κυβέρνηση θέλει να δείξει ότι επανερχόμαστε στην κανονικότητα και από αυτή δεν θα μπορούσε να λείψει η νεολαία. Σχετίζεται, βέβαια, και με τους εκλογικούς σχεδιασμούς της ΝΔ. Όποτε κι αν αποφασίσει να πάει σε εκλογές, δεν μπορεί παρά να απευθυνθεί στο πιο δυναμικό κομμάτι της κοινωνίας. Δεν μπορεί η κυβέρνηση να είναι σε ρήξη μαζί του και να το στοχοποιεί. Η νεολαία ήταν ο φυσικός κοινωνικός σύμμαχος της Αριστεράς. Ο Κ. Μητσοτάκης, λοιπόν, πήγε πολύ προετοιμασμένος σε συμβολικό επίπεδο να την κερδίσει».

Το να το πετύχει, όμως, δεν φαίνεται και τόσο πιθανό. Πρώτον γιατί έχουν προηγηθεί μέτρα και πρακτικές αντιμετώπισής της που την βάλουν άμεσα και, δεύτερον, γιατί τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν τώρα, δεν απαντούν στις πραγματικές ανάγκες και προβλήματα των νέων. Μπορεί ο Κ. Μητσοτάκης στην ομιλία του να ανέφερε ότι τους ακούει και στόχος του είναι η πρόσβαση στην παιδεία και η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, για παράδειγμα, αλλά δεν εξήγγειλε κανένα σχετικό μέτρο.

 

Άνθρακας ο θησαυρός

 

Όσον αφορά δε τα μέτρα που ανακοίνωσε, με μια γρήγορη ανάλυση φαίνεται ότι δεν έχουν κάποια πραγματική κοινωνική αξία. Το λεγόμενο «πρώτο ένσημο» προβλέπει απλά συν 100 ευρώ τον μήνα στον μισθό του νέου εργαζόμενου για μόλις 6 μήνες, σε ένα πολύ χαμηλό κατώτατο μισθό, που δεν εξασφαλίζει την αυτονομία ενός ανθρώπου. Ταυτόχρονα, προϋποθέτει από τους νέους να βρουν μόνοι τους τον εργοδότη που θα θέλει να πάρει την επιδότηση. Όπως εξηγεί αναλυτικά η Μαρία Καραμεσίνη σε άρθρο της στη Ναυτεμπορική, μεταξύ άλλων, με αυτόν τον τρόπο προωθεί μια ψευδή «ατομική ευθύνη» των ανέργων. Επίσης, «δεν θέτει ως προϋπόθεση την απασχόληση του-ης άνεργου-ης νέου-ας σε νέα θέση εργασίας, ώστε η επιχείρηση να μην έχει κίνητρο να υποκαθιστά το ήδη υπάρχον μη επιδοτούμενο προσωπικό», με κίνδυνο στο τέλος να έχουμε απλά μια ανακύκλωση της ανεργίας κάθε έξι μήνες.

Η εξαγγελία για την επέκταση του φοιτητικού στεγαστικού επιδόματος (είχε θεσπιστεί από τον ΣΥΡΙΖΑ και πρόκειται για 83 ευρώ επίδομα τον μήνα στους φοιτητές που σπουδάζουν σε άλλη πόλη) και στους σπουδαστές των δημόσιων ΙΕΚ σίγουρα δεν είναι αρνητική, αλλά στην πραγματικότητα δεν αφορά πολύ κόσμο, αφού σπάνια κάποιος μετακομίζει για να σπουδάσει σε δημόσιο ΙΕΚ, καθώς λειτουργούν αρκετά σε διάφορες περιοχές κάθε περιφέρειας, προσφέροντας τις ίδιες περίπου ειδικότητες μεταξύ τους.

Όσον αφορά δε τις εξαγγελίες για τα δωρεάν τέλη κινητής τηλεφωνίας για τους κάτω των 29 ετών και τα 50 δωρεάν gb data στους 15-17 ετών που θα εμβολιαστούν, μπορεί να είναι μια αναβάθμιση από το γλειφιτζούρι που παίρνουν τα παιδιά όταν κάνουν το Mantoux, σίγουρα όμως δεν αποτελεί σοβαρή πολιτική μιας κυβέρνησης για τη νεολαία, αλλά πιο πολύ προσομοιάζει με δωρεές εταιρείας κινητής τηλεφωνίας τις γιορτές.

 

Τι θέλει η νεολαία και τι νεολαία θέλουμε

 

«Ο πρωθυπουργός δεν εξήγγειλε τελικά κανένα ουσιαστικό μέτρο. Οι νέες και οι νέοι θέλουν πρόσβαση στα δημόσια και δωρεάν πανεπιστήμια, ενώ η κυβέρνηση επιμένει στην εφαρμογή της ΕΒΕ, που αποκλείει μεγάλο αριθμό νέων από την ανώτατη εκπαίδευση. Θέλουν αξιοπρεπή εργασία, αλλά δεν πήρε κανένα μέτρο για τον κατώτατο μισθό ή για την καταπολέμηση της μαύρης εργασίας. Θέλουν αυτονομία από τους γονείς τους, αλλά δεν μίλησε καθόλου για τις φοιτητικές εστίες που είναι ερείπια ή τη δυνατότητα στέγασης των νέων εργαζομένων. Ακόμα και για την υγεία τους δεν λαμβάνει κανένα μέτρο. Δεν έχει κάνει καμία σοβαρή καμπάνια εμβολιασμού, ενώ μιλά για δια ζώσης μαθήματα στα πανεπιστήμια, χωρίς να έχει εξασφαλίσει περισσότερες αίθουσες και κατάλληλες υγειονομικές συνθήκες, ώστε να μη στοιβάζονται οι φοιτητές, χωρίς επιπλέον προσωπικό καθαριότητας, με το κόστος των rapid test να επιβαρύνει τους φοιτητές. Ταυτόχρονα, το υπουργείο Παιδείας φαίνεται να έδωσε σε δύο εφημερίδες τα στοιχεία των εμβολιασμένων φοιτητών, όχι όμως στις πανεπιστημιακές αρχές για να ξέρουν πώς να ανοίξουν τα πανεπιστήμια με ασφάλεια. Για ποιο λόγο συνέβη αυτό και πώς μάζεψε αυτά τα στοιχεία το υπουργείο Παιδείας;», περιγράφει η Αλεξάνδρα Κορωναίου κάποιες από τις βασικές ανησυχίες των νέων ανθρώπων (βλ. το ρεπορτάζ της Αλεξάνδρας Λαοπόδη δίπλα), που σε καμία περίπτωση δεν καλύπτονται από την πολιτική της κυβέρνησης.

Μια πολιτική για τη νεολαία, ούτως ή άλλως, δεν μπορεί να είναι απλά σκόρπια μέτρα, αλλά αποτέλεσμα της συνολικότερης αντίληψης που έχουμε για αυτήν και τον ρόλο της στην κοινωνία. «Θέλουμε μια νεολαία δραστήρια, που αποφασίζει, αμφισβητεί, σχεδιάζει το μέλλον της ή μια νεολαία υποταγμένη στις επιλογές των πολυεθνικών; Ακόμα και στην ανάγκη των νέων για δημιουργικό ελεύθερο χρόνο και για κοινωνικότητα, που στερήθηκαν τόσο μεγάλο διάστημα, ο Κ. Μητσοτάκης απαντά με δωρεάν data. Αυτή είναι, όμως, μια λανθασμένη λογική, γιατί αντιμετωπίζει τις νέες και τους νέους ως καταναλωτές και όχι ως δρώντα υποκείμενα», σημειώνει η κοσμητόρισσα Κοινωνικών Επιστημών στο Πάντειο.

Ενώ ένα σημαντικό στοιχείο που δεν πρέπει να αγνοείται, είναι ότι «η νεολαία δεν αποτελεί μια ενιαία κοινωνική ομάδα. Παρατηρούμε πολλές ανισότητες μέσα σ’ αυτήν. Δεν έχει σχέση η κόρη του Μητσοτάκη που σπουδάζει στο Γέηλ, με το παιδί από το Περιστέρι που ο πρωθυπουργός πιστεύει ότι μπορεί να γίνει μόνο ψυκτικός. Και κάθε άλλο παρά έλαβε μέτρα ανακούφισης αυτών των ανισοτήτων», τονίζει η ίδια.

Κύριο, όμως, ζητούμενο της πλειονότητας των νέων, όπως εξηγεί, «είναι να μην αντιμετωπίζονται σαν απλοί θεατές των πολιτικών αποφάσεων, αλλά να είναι συμμετέχοντες και να νιώθουν ότι οι πολιτικοί, που δεν τους έχουν σε μεγάλη υπόληψη αν εξαιρέσουμε τις νεολαίες των κομμάτων, τους συμπεριλαμβάνουν ουσιαστικά. Όχι μόνο δεν είναι ελκυστική τελικά η δωρεά των data, αλλά δεν έχει ούτε το στοιχείο της διαπαιδαγώγησης. Η νέα γενιά, διαμορφώνοντας τις δικές της, ατομικές και συλλογικές, ταυτότητες, άλλοτε βρίσκεται σε αρμονία με το κοινωνικό περιβάλλον και άλλοτε σε σύγκρουση. Αυτό πρέπει να γίνεται αποδεκτό. Έτσι χτίζεται η υπευθυνότητα, ως πορεία των νέων, η οποία δεν μπορεί να είναι ευθύγραμμη. Αυτή η αναζήτηση δεν μπορεί να συρρικνωθεί στο “πλαστό” βίωμα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης».

Και αυτή η ανάγκη συμμετοχής, συνδιαμόρφωσης του αύριο, αλλά και η κρίση εμπιστοσύνης των νέων προς τους πολιτικούς εκπροσώπους, είναι ένα ζήτημα το οποίο θα πρέπει να απασχολήσει και να προσεγγιστεί και από την Αριστερά, αντί επίσης να εξαγγείλει σκόρπια μέτρα, όσο θετικά κι αν είναι αυτά (βλ. το άρθρο του Βασίλη Ρόγγα δίπλα).

Η ρήξη των νέων, πάντως, με τη ΝΔ δεν φαίνεται να μπορεί να γεφυρωθεί, «γιατί η νεολαία έχει πολύ μεγαλύτερη επίγνωση και αυτογνωσία απ’ ό,τι νομίζει η κυβέρνηση. Πώς να την κερδίσει με δωρεάν gb; Δεν είναι η οθόνη αυτό που της έχει λείψει τόσο καιρό. Είναι η επαφή, το συναίσθημα, η κοινωνικότητα, το όνειρο…», καταλήγει η Αλεξάνδρα Κορωναίου.

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet