Λερντ Χαντ «Neverhome», μετάφραση: Χρήστος Οικονόμου, εκδόσεις Πόλις, 2021

 

«Ήμουν δυνατή, εκείνος όχι, έτσι ήμουν εγώ που πήγα στον πόλεμο για να υπερασπίσω τη Δημοκρατία»: αυτή είναι η πρώτη φράση του βιβλίου, η πρώτη φράση της Ας/Κονστάνς Τόμπσον, που αποφασίζει να ντυθεί άντρας, να αφήσει πίσω στο αγρόκτημα τον Βαρθολομαίο, τον άντρα της, και να ενταχθεί στον στρατό των Βορείων στον Αμερικανικό Εμφύλιο.

Είναι προφανές ότι, ακριβώς λόγω της συνθήκης της μυστικότητας και της απόκρυψης του φύλου, είναι αδύνατον να ξέρει κανείς πόσες γυναίκες πήραν μια τέτοια απόφαση. Η αποκάλυψη του φύλου μπορούσε να σημαίνει εκδίωξη, ταπείνωση, βία, θάνατο. Μια πρόχειρη έρευνα στο διαδίκτυο δείχνει ότι πολλές αναφορές μιλούν για περίπου 400 με 700 γυναίκες που ντυμένες αντρικά πολέμησαν στον Αμερικανικό Εμφύλιο, συνήθως όμως προστίθεται πως είναι μάλλον αδύνατον να προσδιοριστεί ο ακριβής αριθμός τους, πως πιθανότατα ήταν περισσότερες. Ανάμεσα στις πηγές του βιβλίου, άλλωστε, υπάρχει και το βιβλίο με τις επιστολές της Σάρα Ροζέτα Γουέικμαν που, ντυμένη άντρας, πολέμησε στον συγκεκριμένο πόλεμο.

Η Ας λοιπόν, έχει διαρκώς την έγνοια να κρύβει το φύλο της, αν και στην πορεία συναντάει και άλλες γυναίκες που έχουν ενταχθεί στον στρατό, συναντάει και κάποιους ή κάποιες που, συνένοχα, καταλαβαίνουν «τι» είναι. Ταυτόχρονα, αρχίζει να παίρνει μέρος και να ζει όλη την απίστευτη αγριότητα αυτού του πολέμου. Σε έναν κόσμο βίας που τσακίζει, εκτός από τη ζωή, και την αξιοπρέπεια των ανθρώπων, ένοπλων και «αμάχων», η/ο Ας θα διασχίσει όλο το φάσμα των κρίσεων και συμπεριφορών προς αυτήν: από μύθος και ήρωας («ο Γενναίος Ας») μέχρι κατάσκοπος και τρελή. Σε αυτή την περιπλάνησή της, την οδύσσειά της σε αυτόν τον κόσμο της αγριότητας και του φόβου (που «σε βρίσκει πάντα»), σιγά σιγά καταβυθίζεται και στο προσωπικό της έρεβος. Είτε φοράει αντρικά ρούχα είτε ξαναγυρίζει στα γυναικεία, η πορεία προς το σκοτάδι δεν μπορεί πια να σταματήσει πουθενά, και κάθε φορά που η Ας νομίζει ότι διακρίνει μια φωτεινή ακτίνα ελπίδας η διάψευση δεν αργεί να έρθει.

Και όταν η Ας/Κονστάνς/Οδυσσέας θα επιστρέψει επιτέλους στην Ιθάκη του αγροκτήματός τους και των ελπίδων της, θα βρει τον αγαπημένο της Βαρθολομαίο/Πηνελόπη να έχει μετατραπεί σε σκλάβο στο ίδιο τους το σπίτι. Ο κύκλος της τραγωδίας δεν έχει κλείσει ακόμα.

Καταγράφοντας μια συναρπαστική πρωτοπρόσωπη αφήγηση, ο Λερντ Χαντ στήνει ένα μυθιστόρημα που άμεσα ή έμμεσα θίγει μια μεγάλη γκάμα από θέματα, από την οικουμενικότητα της βίας και τα σημάδια της σε όσους ανθρώπους τη βιώνουν, την ασκούν ή έστω απλώς τη συναντούν («Ξέρεις τι ήμουν πριν από τον πόλεμο;». Κούνησα το κεφάλι. «Ούτε εγώ. Δεν μπορώ να θυμηθώ»), μέχρι το θέμα του φύλου και των επιλογών και επιτελέσεων που σχετίζονται με αυτό.

Κλείνοντας το βιβλίο, ο αναγνώστης και η αναγνώστρια αντιλαμβάνονται, κατανοούν και τον παράξενο τίτλο του βιβλίου (για τον οποίο ο συγγραφέας μιλάει εκτενώς σε βίντεο αναρτημένο στο κανάλι του εκδοτικού οίκου στο youtube): αυτός ο μη-τόπος τον οποίο αποτυπώνει αυτή η ποιητική κατασκευασμένη λέξη είναι ο αναπόδραστος προορισμός όποιου και όποιας έχει δει κατάματα το πρόσωπο του τέρατος.

Κώστας Αθανασίου Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet