Αρμάντο Ρομέρο «Καχάμπρε», μετάφραση: Αγαθή Δημητρούκα, εκδόσεις Τόπος, 2021

 

Άραγε η νύχτα σκότωσε την όμορφη Ρομπέρτα; «Να ήταν τα μάτια της νύχτας;». Ή ήταν ο Οράσιο Φλέμινγκ, ο Ελβετός («κι ένας λευκός ποτέ δεν πληρώνει μια μαύρη σ’ αυτή τη χώρα, πόσο μάλλον στην Καχάμπρε»). Ή μήπως ήταν ο γερο-Λουκουμί, ο άντρας της, από ζήλια, επειδή φαίνεται πως η Ρομπέρτα χαιρόταν τον έρωτα και με τον Μπαλάντα; Ή ήταν απλώς ένα ατύχημα; Ή τελικά η Ρομπέρτα αυτοκτόνησε «από φόβο ή από ενοχή»; Την απάντηση θα την πάρουμε στην τελευταία σελίδα του βιβλίου – τις απαντήσεις, για την ακρίβεια. Μέχρι τότε, όμως, θα περιπλανηθούμε στον σκληρό και μαγικό κόσμο της Καχάμπρε.

Βρισκόμαστε στην Κολομβία, στην περιοχή Καχάμπρε που τη διασχίζει ο ομώνυμος «μεγαλοπρεπής και σκοτεινός» ποταμός, καθώς κυλάει προς τον Ειρηνικό Ωκεανό: ζούγκλες, θάλασσες, ποτάμια, νησιά, οικισμοί, μαγκρόβια δάση. Οι κάτοικοι, μαύροι οι περισσότεροι («μην ξεχνάς πως εδώ οι μαύροι χάνουν πάντα»). Και κάτι λίγοι λευκοί.

Εκεί λοιπόν όλη η κοινότητα έχει ένα δύσκολο έργο μπροστά της: μέχρι τα εννιάμερα, οφείλει να βρει ποιος σκότωσε τη Ρομπέρτα. Είναι ο μόνος τρόπος να αναπαυθεί η ψυχή της και να μη μείνει για πάντα σκιά που θα περιπλανιέται στη ζούγκλα στοιχειώνοντάς την.

Καθώς όμως η έρευνα για τον δολοφόνο εξελίσσεται, έρχονται σιγά σιγά στο προσκήνιο οι πραγματικοί πρωταγωνιστές του βιβλίου: η άγρια φύση που ορίζει σαν πραγματικός άρχοντας αυτόν τον τόπο και, το κυριότερο, η κοινότητα των ανθρώπων που ζουν εκεί τη δύσκολη και όμορφη ζωή τους: απλοί χωρικοί αλλά και οι «έμποροι της μεγάλης απάτης», άνθρωποι που «πιστεύουν πως εδώ τους εκμεταλλεύονται άνθρωποι σαν εσάς, λευκοί» αλλά και που «οργανώνονται για να μην τους εκμεταλλεύονται άλλο και για να μην τους πάρουν τη γη» («η γη ποτέ δεν ήταν ιδιοκτησία κανενός»), και ιεραπόστολοι και λαθρέμποροι και  παραστρατιωτικοί και τυχοδιώκτες που ψάχνουν για χρυσάφι (πάντως «εδώ δεν υπάρχει ποτέ αστυνομία»), δρόμοι που διασταυρώνονται σε σχέσεις εξουσίας, οικονομικής και όχι μόνο. Και λευκοί και μαύροι, δύο κόσμοι διαφορετικοί μ’ έναν ιδιόμορφο τρόπο, επίσης όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο («είναι η Καχάμπρε που τους κάνει μαύρους»), ενώ μεγάλο ενδιαφέρον έχει πώς σκιαγραφείται ψηφίδα-ψηφίδα η μορφή, ο χαρακτήρας της Ρομπέρτα.

Ο ρεαλισμός της αναζήτησης του δολοφόνου δένει με τους μύθους και τις παραδόσεις και τα πιστεύω, σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, αυτής της ιδιαίτερης, για τα μάτια μας, κοινωνίας, οικοδομώντας μια αφήγηση που ανιχνεύει όλη τη μαγεία αυτού του κόσμου, χωρίς όμως να πέφτει σε ευκολίες και σε συνήθη στερεότυπα.

Και τελικά ποιος σκότωσε τη Ρομπέρτα; Τι απάντηση άραγε μπορεί να υπάρχει μέσα σ’ εκείνη την πραγματικότητα τη «διαφεύγουσα» και «ασύλληπτη», σε έναν τόπο όπου «η μια ιστορία σκαρφαλώνει πάνω στην άλλη και πέφτουν πάνω σου βροχηδόν, [γιατί] αυτός είναι ο τρόπος που κατασκευάζονται οι αλήθειες μέσα στην πυκνή βλάστηση της Καχάμπρε»;

Ο Κολομβιανός πεζογράφος και ποιητής Αρμάντο Ρομέρο γεννήθηκε στο Κάλι. Νεότερος, τη δεκαετία του 1960, συμμετείχε στο κίνημα του ναδαϊσμού, ενός αβάντ-γκαρντ κινήματος που δημιουργήθηκε στην Κολομβία στα τέλη της δεκαετίας του 1950, επηρεασμένο ιδιαίτερα από τον υπαρξισμό και τον σουρεαλισμό. Σήμερα διδάσκει Ιβηροαμερικανική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι.

Κώστας Αθανασίου Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet