φωτογραφία: Νικόλας Κοκοβλής

 

 

 

Ο Μεγάλος Περίπατος είναι μία από τις πιο αμφιλεγόμενες παρεμβάσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στην Αθήνα τα τελευταία χρόνια. Οι κεντρικοί στόχοι: αύξηση ελεύθερων χώρων, ενίσχυση του πράσινου, προώθηση εναλλακτικών μορφών κινητικότητας, ήταν αναμφίβολα επίκαιροι. Ωστόσο, οι παρεμβάσεις με τις οποίες επιχείρησε να τους υλοποιήσει, προκάλεσαν έντονη δυσαρέσκεια. Αυτή τη δυσαρέσκεια των κατοίκων και των χρηστών του κέντρου κατέγραψε και έρευνα κοινού, που πραγματοποίησε η μονάδα χωρικού σχεδιασμού και βιώσιμης ανάπτυξης του ΑΠΘ, με επικεφαλής τον Διονύση Λατινόπουλο και τον Κώστα Μπίθα.

Στην επίμαχη έρευνα το 87,8% των ερωτηθέντων δήλωσε λίγο ή καθόλου ικανοποιημένο με την ποιότητα των παρεμβάσεων. Ακόμα, το 75% δήλωσε ότι το κοινωνικό κόστος από την πιλοτική εφαρμογή του Μεγάλου Περίπατου ήταν μεγαλύτερο από το όφελος. «Τα αποτελέσματα της έρευνας ήταν πολύ αναμενόμενα», σχολιάζει η Ντίνα Βαΐου, ομότιμη καθηγήτρια στη σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ και συμπληρώνει: «Υπάρχει μια αντίληψη στο έργο για τις ανάγκες των κατοίκων της πόλης και των χρηστών του κέντρου, που δεν στέκει. Δεν είναι τουρίστες σε διακοπές για να κάνουν βόλτα να δουν το σιντριβάνι ή την τριλογία των νεοκλασικών κτιρίων. Κυρίως είναι εργαζόμενοι και κάτοικοι των λίγο παραέξω περιοχών. Αυτό το πράγμα δεν αντιστοιχεί σε καμία από τις ανάγκες τους. Οπότε δεν βλέπω πώς θα μπορούσαν να είναι αλλιώτικες οι αντιδράσεις».

Στην ίδια έρευνα το 89,3% των ερωτηθέντων δήλωσε λίγο ή καθόλου ικανοποιημένο με την ενημέρωση και την ενσωμάτωση αναγκών του στον σχεδιασμό. Το ποσοστό αυτό δεν προκαλεί έκπληξη, καθώς δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ διαβούλευση. Η απουσία διαβούλευσης «δεν είναι απλώς λόγος αποτυχίας. Είναι αντιδημοκρατική», σημειώνει ο Άρης Καλαντίδης, καθηγητής Πολεοδομίας στο πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ και προσθέτει: «Ακόμα κι όταν συμμετέχουν οι πολίτες, οι αποφάσεις μπορεί να είναι λανθασμένες. Αλλά υπάρχει αυτή η αρχή της δημοκρατίας που λέει ότι οι άνθρωποι πρέπει να συμμετέχουν στη λήψη των αποφάσεων που θα έχουν επιπτώσεις στη ζωή τους. Αυτό η δημοτική αρχή το αγνόησε εντελώς και χρησιμοποίησε κάποια στιγμή την πανδημία για να παγώσει το σχέδιο διαβούλευσης που ετοίμασε η ίδια».

Παρά τις αντιδράσεις, ο Μεγάλος Περίπατος έχει μπει στο στάδιο της μονιμοποίησης. Η αρχή έγινε με την ανάπλαση στο κάτω τμήμα της πλατείας Συντάγματος και με τα έργα για την υλοποίηση και την αποκατάσταση των πεζοδρομίων στην 1η δημοτική κοινότητα. Ωστόσο, ο δήμος συστηματικά δεν τα προβάλλει ως τμήμα του Μεγάλου Περιπάτου, πιθανώς για να αποφύγει τους αρνητικούς συσχετισμούς. Στα έργα που θα πραγματοποιηθούν στην 1η κοινότητα περιλαμβάνονται και οι παρεμβάσεις σε Πανεπιστημίου και Εμπορικό Τρίγωνο.

Η κριτική που δέχτηκε ο κυβερνών συνδυασμός για την Πανεπιστημίου, φαίνεται ότι τον ανάγκασαν να κάνει κάποιες υποχωρήσεις εκεί. Έτσι, σύμφωνα με αυτοδιοικητικές πηγές, η νέα μελέτη δεν κάνει πρόβλεψη για ποδηλατόδρομο, αλλά για τέσσερις λωρίδες κυκλοφορίας (μια για λεωφορεία και τρεις για Ι.Χ). Προβλέπει τη διαπλάτυνση των πεζοδρομίων εκατέρωθεν και την ενίσχυση των δενδροστοιχιών. Το μήκος, όμως, των πεζοδρομίων θα είναι μικρότερο από αυτό που είχε αρχικά προταθεί.

Στο εμπορικό τρίγωνο, πάλι, ο Μεγάλος Περίπατος βαίνει δίχως αλλαγές: η νέα μελέτη προτείνει τη πεζοδρόμηση μιας σειράς δρόμων και την απαγόρευση της διέλευσης των Ι.Χ σε αυτούς. Να σημειωθεί ότι για το εμπορικό τρίγωνο δεν έχει γίνει διαβούλευση, αν και έχουν εκφραστεί ανησυχίες για το πώς θα επηρεάσουν οι πεζοδρομήσεις τις χρήσει γης. Επίσης, οι μελέτες, όπως και στην πιλοτική φάση του έργου, δεν είναι κοστολογημένες, με αποτέλεσμα οι συνδυασμοί να μην γνωρίζουν το κόστος των παρεμβάσεων που καλούνται να εγκρίνουν.

Το έργο απέτυχε στο να απαντήσει στους στόχους που έθεσε. Οι στόχοι, όμως, παραμένουν επίκαιροι και, καθώς οι πόλεις γίνονται όλο και πιο αφιλόξενες λόγω της κλιματικής κρίσης, είναι κρίσιμο να γίνουν παρεμβάσεις. Στην έρευνα του ΑΠΘ σημειώνεται ότι οι προτεραιότητες των κατοίκων είναι η βελτίωση της προσβασιμότητας και η αναβάθμιση της συγκοινωνίας. «Η σημαντική βελτίωση της δημόσιας συγκοινωνίας είναι το πιο δημοκρατικό μέτρο. Το πώς κινούμαστε στην πόλη, θα έλεγα ότι είναι κεντρικό για το πώς θα αντισταθεί στην κλιματική αλλαγή», σχολιάζει ο Άρης Καλαντίδης.

Ψηλά στις προτεραιότητες τους βρίσκεται, επίσης, η ενίσχυση των ελεύθερων χώρων και του πράσινου στην πρωτεύουσα. «Είναι πραγματικά πολύ δύσκολο να βρεθεί χώρος σε μια τόσο πυκνοδομημένη πόλη. Αυτό θέλει σχέδιο, που σημαίνει ότι καταγράφω τους ελεύθερους χώρους που υπάρχουν σήμερα. Ακόμα κι αν είναι πολύ μικροί και τους προστατεύω από το να γίνει νέο χτίσιμο», αναφέρει ο καθηγητής Πολεοδομίας στην «Εποχή». Σε τέτοιους χώρους θα μπορούσαν να γίνουν δενδροφυτεύσεις επισημαίνει και η Ντίνα Βαΐου.

Τέλος, στα πλαίσια της αναζήτησης για ελεύθερο χώρο, οι πλατείες, οι οποίες με τα χρόνια έχασαν την αίγλη τους, θα μπορούσαν να ανακτήσουν τον ρόλο τους στην κοινωνική ζωή της πόλης. «Θα ξεκινούσα από αυτές. Τις πλατείες που έχει η πόλη και δεν μιλάω πάλι για το Σύνταγμα. Μιλάω για την πλατεία Βικτωρίας, την πλατεία Αμερικής, την πλατεία Αττικής, την πλατεία Αιγύπτου, των Αθηναίων κλπ. Αυτές είναι πλατείες που έχουν μία ποιότητα και με μία βελτίωση μπορούν να αποδώσουν πολύ καλό δημόσιο χώρο», σημειώνει ο Άρης Καλαντίδης.

Πρόσφατα άρθρα ( Περιβάλλον )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet