Το 2015 ήταν για την Ελλάδα μια πολύ έντονη χρονιά, πυκνή σε γεγονότα και συναισθήματα. Εκλογές, νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, σκληρή διαπραγμάτευση με τους θεσμούς, εκβιασμοί, απειλές, δημοψήφισμα, νέοι εκβιασμοί και απειλές, συμβιβασμός, νέες εκλογές, νέα νίκη και κυβέρνηση με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ. Μέσα σε όλα αυτά και ενώ όλοι και όλες ζούσαμε την ένταση του αγώνα και της ήττας, ελάχιστα γεγονότα τα οποία συνέβησαν σε άλλες χώρες έχουμε κρατήσει στη μνήμη μας. Γεγονότα, που κάποια από αυτά, σημάδεψαν το 2015.

Σαράντα περίπου μέρες μετά τις εκλογές της 20ης Σεπτεμβρίου 2015 και ενώ βιώναμε ένα γλυκόπικρο μείγμα απογοήτευσης και χαράς, στη Ρουμανία συνέβη μια μεγάλη τραγωδία η οποία οδήγησε σε κυβερνητική κρίση και, τελικά, σε παραίτηση της κυβέρνησης του Βίκτορ Πόντα. Το βράδυ της 30ης Οκτωβρίου ξέσπασε πυρκαγιά στο κλαμπ Κολεκτίβ του Βουκουρεστίου, με αποτέλεσμα να πεθάνουν επί τόπου 26 άνθρωποι και άλλοι 38 στα νοσοκομεία. Σύνολο, 64 νεκροί! Πώς όμως ένα τέτοιο τραγικό δυστύχημα έγινε η αιτία κυβερνητικής κρίσης και παραίτησης της κυβέρνησης;

Όλα ξεκίνησαν όταν μία γιατρός κατήγγειλε πως οι τραυματίες πέθαιναν στα νοσοκομεία από τραύματα τα οποία μπορούσαν να αντιμετωπισθούν και τα οποία δεν ήταν θανατηφόρα. Η 47χρονη αναισθησιολόγος στο Νοσοκομείο Εγκαυμάτων, Καμέλια Ροΐγιου, μίλησε στον συνομήλικό της δημοσιογράφο, Καταλίν Τολοντάν, αθλητικογράφο και εκδότη της ημερήσιας εφημερίδας «Γκαζέτα Σπόρτουριλορ». Ο Τολοντάν ήταν ήδη γνωστός μετά από μια μεγάλη έρευνα που έκανε για διαφθορά στο χώρο του αθλητισμού, οι αποκαλύψεις της οποίας οδήγησαν σε παραιτήσεις και φυλακίσεις υπουργών και πολιτικών στελεχών. Ύστερα από τις καταγγελίες της Ροΐγιου, ο Τολοντάν, μαζί με τους συνεργάτες του Μιρέλα Νεάγκ και Ραζβάν Λουτάκ, ξεκίνησαν έρευνα για να ξεσκεπάσουν τον ρόλο και τις ευθύνες του κρατικού μηχανισμού στην τραγωδία της 30 Οκτωβρίου 2015 και όσων ακολούθησαν.

Ο σκηνοθέτης Αλεξάντερ Νανάου γεννήθηκε στη Ρουμανία αλλά έζησε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του στη Γερμανία. Την εποχή που είχε συμβεί η πυρκαγιά στο Κολεκτίβ, είχε επιστρέψει στο Βουκουρέστι. «Έζησα στο έπακρο το πλήγμα που υπέστη μια δημοκρατική ευρωπαϊκή κοινωνία που δεν θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί ότι δεκάδες πολίτες θα μπορούσαν να πεθάνουν, βγαίνοντας να διασκεδάσουν. (...) Έγινα μάρτυρας, τις μέρες μετά την πυρκαγιά, ενός θεσμικού ψέματος για το πόσο καλά χειρίζονται οι αρχές την τραγωδία. Ένα ψέμα που επαναλαμβανόταν συνεχώς σε μια κοινωνία που πενθεί, μέσα από όλα τα Μέσα. Αυτή η χειραγώγηση οδήγησε τους ανθρώπους στη σιωπή και τους απέτρεψε από το να κάνουν ερωτήσεις για ένα διάστημα. Κι όλο αυτό, ενώ νέοι άνθρωποι που τραυματίστηκαν στη φωτιά, πέθαιναν στα νοσοκομεία», σημειώνει ο σκηνοθέτης. Μετά από όλα αυτά, ο Αλεξάντερ Νανάου αποφάσισε να γυρίσει ένα ντοκιμαντέρ με θέμα την τραγωδία αλλά και όλη τη διαφθορά, το ψέμα, τη συγκάλυψη, τις εγκληματικές ευθύνες της κυβέρνησης και του κρατικού μηχανισμού.

«Ο Μιχάι Γκρετσέα, κινηματογραφιστής και ο ίδιος, είναι επιζών του Κολεκτίβ, που ήρθε στην ομάδα μου μόλις ξύπνησε από το κώμα. Μαζί με τον Μιχάι, βυθιστήκαμε στη μεγάλη οικογένεια των θυμάτων. Έμεινα όσο πιο κοντά τους μπορούσα, μέσα στο πένθος και τον αγώνα τους να καταλάβουν γιατί έπρεπε να χάσουν τους αγαπημένους τους, βδομάδες μετά τη φωτιά, αν η ιατρική περίθαλψη η οποία λάμβαναν ήταν τόσο καλή όσο ισχυρίζονταν οι αρχές», συνεχίζει ο σκηνοθέτης.

Έτσι ξεκίνησε μια μεγάλη δουλειά συγκέντρωσης υλικού και μαρτυριών. Ήρθε σε επαφή με τη δημοσιογραφική ομάδα η οποία αποκάλυψε τις κυβερνητικές ευθύνες και με άλλους όπως η 29χρονη αρχιτέκτονας, Τέντι Ουρσουλεάνου, επιζήσασα της τραγωδίας, της οποίας όμως άλλαξε η εμφάνιση εξαιτίας των τραυμάτων και ο 49χρονος μηχανικός, Νάρσις Χόγκεα, ο γιος του οποίου, ο Άλεξ, 19 ετών, υπέστη σοβαρά εγκαύματα. Ο τραυματίας μεταφέρθηκε στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Βουκουρεστίου, κι όταν ο πατέρας του θέλησε να μεταφέρει το παιδί του σε Νοσοκομείο στη Βιένη, το αίτημά του δεν έγινε δεκτό από τη διεύθυνση του ρουμάνικου νοσοκομείου. Όταν μετά από μία εβδομάδα ο Νάρσις κατάφερε να παρακάμψει τα εμπόδια και να μεταφέρει το γιο του στη Βιένη, ήταν αργά καθώς ο νεαρός πέθανε από μόλυνση στην αυστριακή πρωτεύουσα.

Όμως εκείνος ο οποίος βοήθησε ιδιαίτερα τον Νανάου, ήταν ο 33χρονος Βλαντ Βοϊτσουλέσκου, υπουργός Υγείας από το Μάιο ως το Δεκέμβριο 2016. Ο νεαρός υπουργός ήταν πρώην ακτιβιστής για τα δικαιώματα των ασθενών. Μάλιστα, όταν ήταν 27 ετών, είχε ιδρύσει μαζί με δεκάδες άλλους, το «κυτταροστατικό δίκτυο», μια ομάδα ακτιβιστών οι οποίοι διακινούσαν λαθραία αντικαρκινικά φάρμακα από χώρες της δυτικής Ευρώπης προς στη Ρουμανία για ανθρώπους οι οποίοι δεν είχαν πρόσβαση σε αυτά. Ο Βοϊτσουλέσκου άνοιξε την πόρτα του γραφείου του στον Αλεξάντρ Ναναού, δίνοντάς του την ευκαιρία πρόσβασης σε στοιχεία του υπουργείου. «Έφερα την κάμερά μου σε συναντήσεις με συμβούλους, σε συσκέψεις, σε συναντήσεις προετοιμασίας πριν από συνεντεύξεις Τύπου. Ήμουν αυτόπτης μάρτυρας σε αποφάσεις διαχείρισης κρίσεων και προσωπικής κατάρρευσης. Εγώ τραβούσα, καθώς μια πικρή αλήθεια ερχόταν στο φως για το πόσο εύθραυστες είναι οι δημοκρατίες και οι κρατικοί μηχανισμοί χωρίς συνεχή έλεγχο από τα ΜΜΕ και τους πολίτες», λέει ο Ναναού. Και καταλήγει: «Όταν ξεκίνησα να δουλεύω αυτήν την ταινία στις αρχές του 2016, δεν φανταζόμουν ότι η χρονιά εκείνη θα ήταν ορόσημο για τη δημοκρατία παγκοσμίως (...) Λαϊκιστές ηγέτες έπαιρναν την εξουσία, έλεγαν ψέματα κι επιτίθονταν στον ελεύθερο Τύπο, χρησιμοποιούσαν τον κρατικό μηχανισμό προς ίδιον όφελος και διαστρέβλωναν το ίδιο το νόημα των φιλελεύθερων αξιών και κοινωνικών δομών. Το 2016 δοκίμασε τις δημοκρατίες παγκοσμίως, αλλά δοκίμασε και τον κάθε έναν από εμάς».

Το ντοκιμαντέρ του Αλεξάντερ Ναναού, «Κολέκτιβ» (Colectiv) τιμήθηκε με το Βραβείο Καλύτερου Ευρωπαϊκού Ντοκιμαντέρ στα Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου και το Βραβείο Κοινού LUX στα Βραβεία LUX 2021.

Στράτος Κερσανίδης strakersan@gmail.com
kersanidis.wordpress.com
Περισσότερα Άρθρα
Tags:
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet