Γιάννης Σιώτος «Αντίο και καλή αντάμωση», εκδόσεις Κοινωνία των (δε)κάτων, 2021

 

«Τα ναρκωτικά των φτωχών: αμάξι, ποδόσφαιρο, στοίχημα, σπίτι, εξοχικό, κουτσούβελα. Με αυτά τα “καθρεφτάκια” οι εξουσιαστές εξαγοράζουν την ανοχή, την αποδοχή, τη συνεργασία ακόμα και τη συνενοχή. Φυσικά, δεν θα το πετύχαιναν χωρίς τους πολιτικούς, τα κόμματα, τους συνδικαλιστές, τους φιλάνθρωπους, τους πατριώτες και όλα τα υπόλοιπα συνοδευτικά της εξουσίας». Οι σκέψεις αυτές του Πέτρου, ενός από τους πρωταγωνιστές του μυθιστορήματος του Γιάννη Σιώτου «Αντίο και καλή αντάμωση», την ώρα που περπατάει θλιμμένος νύχτα στη Χαριλάου Τρικούπη, ανάμεσα σε ζευγαράκια και πρεζόνια, δεν είναι βέβαια παρά κάποιες εύκολες διαπιστώσεις ενός αριστερού. Τα δύσκολα αρχίζουν αμέσως μετά.

Ο Γιάννης Σιώτος, παλιός δημοσιογράφος του οικονομικού ρεπορτάζ και με σοβαρές οικονομικές σπουδές στις αποσκευές του, αρθρογράφος σήμερα στην Εφημερίδα των Συντακτών, έγραψε ένα μυθιστόρημα που καταπιάνεται με τα πιο δύσκολα θέματα της Αριστεράς. Τους πιθανούς τρόπους αντίδρασης στην απόλυτη κυριαρχία του νεοφιλελευθερισμού τις τελευταίες πέντε δεκαετίες και το δρόμο της παρανομίας και της βίας που πήρε μια μερίδα της Αριστεράς και του αναρχικού κινήματος από τη χούντα και μετά.

Ο Σιώτος στήνει με μαεστρία και έμπνευση ένα σκηνικό κηδείας. Σκηνικό κηδείας ενός συντρόφου και ενδεχομένως ενός συγκεκριμένου τρόπου δράσης που πλέον φαίνεται να ανήκει στο παρελθόν. Πρωταγωνιστής ο μεγάλος απών του βιβλίου, ο Μηνάς, που ζούσε απομονωμένος σε κάποιο νησί των Κυκλάδων και που πέθανε ξαφνικά. Στην κηδεία του έρχεται μόνο ο γιος του που ζει στη Γαλλία με την μητέρα του, και αυτός από υποχρέωση. Πριν φύγει όμως, σχεδόν αμέσως μετά την κηδεία, ανακαλύπτει ότι ένας άλλος νεαρός ντόπιος που συνόδευε και αυτός το φέρετρο, είναι μικρότερος ετεροθαλής αδελφός του. Μετά την κηδεία και την αποχώρηση του μεγάλου γιου, εμφανίζονται οι φίλοι και οι φίλες. Επτά άνθρωποι που, μαζί με τον αποθανόντα Μηνά, αποτελούσαν μια ομάδα με πολλά μυστικά. Οι μισοί αποτελούσαν ένα πιο στενό πυρήνα, οι άλλοι μισοί ήταν, όπως αποκαλύπτεται σταδιακά, δορυφόροι μιας οργάνωσης με παράνομη δράση. Δύο-τρεις είναι πια πολύ ηλικιωμένοι, οι άλλοι κάπως νεότεροι. Έρχονται όλοι εκεί συνωμοτικά, κουβαλώντας μια μεγάλη ιστορία αλλά και χωριστές ιστορίες και διαδρομές, που κατά καιρούς διασταυρώνονταν σε κοινές δράσεις αλλά και σε ομολογημένους ή ανομολόγητους έρωτες. Όλοι ήξεραν για τον μικρό γιο και τον εμπιστεύονταν, οπότε, πέρα από τον αποχαιρετισμό του φίλου τους που τους συγκλόνισε, και που έθεσε αμείλικτα ερωτήματα για το όποιο τους μέλλον, ήρθαν να παραδώσουν στον νεαρό και έναν σκληρό δίσκο με την κληρονομιά του πατέρα του.

Οι αγωνίες, οι όποιες ικανοποιήσεις, οι απογοητεύσεις και οι ματαιώσεις κυριαρχούν στη συμπεριφορά των ηρώων που μετατρέπουν τον θάνατο του συντρόφου τους σε ατομικό και συλλογικό απολογισμό. Είτε πρόκειται για θέματα βίας, ξεκινώντας από τους τέσσερις αναρχικούς που σκόρπισαν τον τρόμο στη Γαλλία της δεκαετίας του 1890 (Ραβασόλ, Βαγιάν, Ανρί και Καζέριο) και φτάνοντας στον Τόμας Μίντσερ και τη βία των καταπιεσμένων που καταλήγει σε δική τους σφαγή, είτε πρόκειται για σύγχρονες δράσεις τύπου Σνόουντεν με αποκαλύψεις ξεπλύματος και φοροδιαφυγής, τα διλήμματα αλλά και τα αδιέξοδα είναι εκεί, μπροστά τους.

Όπως λέει πάλι ο Πέτρος: «Έκανα λάθη που με παρέσυραν σε λάθος πορεία. Το μεγαλύτερο από αυτά ήταν ότι πίστεψα στις θεωρίες. Πλανεύτηκα. Κανείς δεν μπορεί να πάει κόντρα στην ανθρώπινη φύση, που κυριαρχείται από πάθη. Είχε δίκιο ο Μηνάς που έλεγε ότι τα χέρια και τα πόδια δεν τα κινεί η λογική αλλά ο φόβος, η απληστία, η λαγνεία, ο πόνος, η πείνα… (…) Έβλεπα τις αλυσίδες και αγνοούσα τους πονεμένους και ματωμένους καρπούς που είχαν δεθεί μ’ αυτές». Ο πεθαμένος Μηνάς, που έβλεπε το μέλλον ζοφερό, έλεγε ότι οι απαντήσεις βρίσκονται στα γραπτά των σοφών που έφεραν τη Γαλλική Επανάσταση, κάπου στη διαδρομή ανάμεσα στο Ρουσσώ και τον Ροβεσπιέρο. Και ζητούσε να εξαντληθούν τα περιθώρια που αφήνει η δημοκρατία. Άλλοι συμφωνούσαν μαζί του, άλλοι όχι. Κανείς τους, πάντως, δεν φαίνεται να έχει το φάρμακο κατά της «αριστερής μελαγχολίας».

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet